নতুন শিক্ষা সচিবৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ: প্ৰকৃত পৰিৱৰ্তন আহিবনে শিক্ষা ব্যৱস্থাত?

ভাৰতৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে গৈ থকাৰ সময়তে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে টি কে অনিল কুমাৰক নতুন বিদ্যালয় শিক্ষা সচিব হিচাপে নিযুক্তি দিছে। তেওঁ ১৯৯৫ বৰ্ষৰ কৰ্ণাটক কেডাৰৰ আইএএছ বিষয়া আৰু ইয়াৰ পূৰ্বে গ্ৰামোন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ৰ অতিৰিক্ত সচিব আছিল। ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতি ২০২০ৰ পাঁচ বছৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত এতিয়া ইয়াৰ ৰূপায়ণৰ আটাইতকৈ কঠিন পৰ্যায় আৰম্ভ হৈছে। একে সময়তে চিবিএছইৰ ডিজিটেল মূল্যায়ন ব্যৱস্থা, ত্ৰিভাষিক নীতি, বোৰ্ড পৰীক্ষাৰ সংস্কাৰ আৰু শিক্ষাৰ্থীসকলৰ শিক্ষাগ্ৰহণৰ ব্যৱধানৰ দৰে বহুতো আধৰুৱা কাম নতুন সচিবগৰাকীৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছে।

তেওঁ এতিয়া প্ৰায় ২৪.৭ কোটি ছাত্ৰ–ছাত্ৰী আৰু ১৪.৭ লাখ বিদ্যালয় থকা বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ বিদ্যালয় নেটৱৰ্কৰ দায়িত্ব লৈছে। এতিয়া আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বানটো হৈছে কেৱল কাগজত ঘোষণা কৰা সংস্কাৰসমূহ প্ৰকৃততে শ্ৰেণীকোঠাত ৰূপায়ণ কৰা। ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতিৰ অধীনত নতুন গাঁথনি, ব্যৱহাৰিক শিক্ষা আৰু মুখস্থ বিদ্যাৰ পৰিৱৰ্তে দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত কিতাপ ছপা কৰা হৈছে যদিও বিভিন্ন ৰাজ্যৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু শিক্ষকৰ অভাৱৰ বাবে ইয়াক সমগ্ৰ দেশত সমানে ৰূপায়ণ কৰাটো এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হ‘ব।

চিবিএছইৰ ত্ৰিভাষিক নীতি ৰূপায়ণ কৰাটোও আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। ষষ্ঠৰ পৰা নৱম শ্ৰেণীলৈ দুটা ভাৰতীয় ভাষাসহ তিনিটা ভাষা শিকাৰ নিয়ম কৰা হৈছে যদিও তামিলনাডুৰ দৰে ৰাজ্যই ইয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছে আৰু বিদ্যালয়সমূহত প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত ভাষা শিক্ষকৰ অভাৱ দেখা গৈছে। ইয়াৰ উপৰিও বোৰ্ড পৰীক্ষাৰ মূল্যায়ন ব্যৱস্থাত অনা ডিজিটেল সংস্কাৰসমূহ সুচাৰুৰূপে সম্পন্ন কৰাটো জৰুৰী। শেহতীয়া ডিজিটেল মূল্যায়নৰ সময়ত বহুবোৰ উত্তৰবহীৰ স্কেন অস্পষ্ট হোৱা আৰু পৃষ্ঠা হেৰোৱাৰ দৰে কাৰিকৰী বিজুতি দেখা গৈছিল। সেয়েহে পৰীক্ষাৰ মূল্যায়ন অধিক নিৰ্ভুল আৰু স্বচ্ছ কৰাটো পৰৱৰ্তী সময়ৰ বাবে এক প্ৰধান লক্ষ্য হ‘ব।

বিদ্যালয়সমূহত নামভৰ্তিৰ হাৰ বৃদ্ধি পাইছে যদিও শিক্ষাৰ মানদণ্ড এতিয়াও চিন্তাজনক হৈ আছে। নীতি আয়োগৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি প্ৰাথমিক পৰ্যায়ৰ তুলনাত মাধ্যমিক পৰ্যায়ত আধাতে বিদ্যালয় এৰা ছাত্ৰ–ছাত্ৰীৰ হাৰ যথেষ্ট বেছি। এই সমস্যাবোৰ সমাধানৰ বাবে পৰ্যাপ্ত শিক্ষকৰ নিযুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ উন্নত প্ৰশিক্ষণৰ প্ৰয়োজন। লগতে ডিজিটেল শিক্ষা আৰু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে গ্ৰামাঞ্চলৰ বিদ্যালয়সমূহত ইণ্টাৰনেট আৰু কম্পিউটাৰৰ সুবিধা নিশ্চিত কৰিব লাগিব, যিহেতু এতিয়াও একাংশ বিদ্যালয়ত বিজুলী সংযোগৰো অভাৱ আছে। সেয়েহে নতুন সচিবগৰাকীৰ মূল দায়িত্ব হ‘ব এই সকলোবোৰ চৰকাৰী আঁচনি আৰু নীতি–নিয়ম কেৱল কাগজত আৱদ্ধ নাৰাখি বাস্তৱ ৰূপ দিয়া।