বিমানভাড়াৰ অস্বাভাৱিক উত্থান-পতন নিয়ন্ত্ৰণৰ দাবীত আবেদন: ১৩ জুলাইত শুনানি গ্ৰহণ কৰিব উচ্চতম ন্যায়ালয়ে

ব্যক্তিগত বিমান সংস্থাসমূহে উৎসৱ, বন্ধ, জৰুৰী পৰিস্থিতি আৰু অধিক যাত্ৰীৰ চাহিদাৰ সময়ত বিমানভাড়া হঠাতে বহুগুণে বৃদ্ধি কৰাৰ অভিযোগ সন্দৰ্ভত দাখিল হোৱা জনস্বাৰ্থজড়িত আবেদনখনৰ ওপৰত ১৩ জুলাইত পুনৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰিব দেশৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে। এই গোচৰত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে দাখিল কৰা শপতপত্ৰ নথিভুক্ত কৰাৰ পাছত ন্যায়ালয়ে পৰৱৰ্তী শুনানিৰ দিন ১৩ জুলাই নিৰ্ধাৰণ কৰিছে।

আবেদনখন সমাজকৰ্মী এছ. লক্ষ্মীনাৰায়ণে দাখিল কৰিছে। তেওঁ দাবী কৰিছে যে দেশত বিমানভাড়া নিৰ্ধাৰণ ব্যৱস্থাত অধিক স্বচ্ছতা, জবাবদিহিতা আৰু যাত্ৰীৰ অধিকাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে এক শক্তিশালী আৰু স্বতন্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ কাঠামো গঢ়ি তোলা হওক। আবেদনত অভিযোগ কৰা হৈছে যে ব্যক্তিগত বিমান সংস্থাসমূহে বহু ক্ষেত্ৰত কোনো স্পষ্ট মানদণ্ড অবিহনে একেটা পথ আৰু একেটা দিনতে ভাড়াত বৃহৎ পাৰ্থক্য আৰোপ কৰে, যাৰ ফলত সাধাৰণ যাত্ৰীসকল আৰ্থিকভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।

শুনানিৰ সময়ত ন্যায়াধীশ বিক্ৰম নাথ আৰু ন্যায়াধীশ সন্দীপ মেহতাই পূৰ্বেও এই বিষয়টোক গুৰুত্বসহকাৰে গ্ৰহণ কৰিছিল। ন্যায়ালয়ে লক্ষ্য কৰিছিল যে একেটা পথত কেতিয়াবা এখন বিমান সংস্থাই প্ৰায় ৮,০০০ টকা ভাড়া লোৱা সময়তে আন এখনে ১৮,০০০ টকাও দাবী কৰে। এই বৃহৎ পাৰ্থক্যৰ যুক্তিসংগত ব্যাখ্যা থকা উচিত বুলি ন্যায়ালয়ে মত প্ৰকাশ কৰে আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক ভাড়া নিৰ্ধাৰণ ব্যৱস্থা অধিক যুক্তিসংগত কৰাৰ উপায় বিচাৰিবলৈ আহ্বান জনায়।

ইয়াৰ আগতেও ন্যায়ালয়ে উৎসৱ, কুম্ভমেলা, দীঘলীয়া বন্ধ আৰু জৰুৰী পৰিস্থিতিৰ সময়ত বিমানভাড়াৰ অস্বাভাৱিক বৃদ্ধি “শোষণমূলক” হ’ব পাৰে বুলি মন্তব্য কৰিছিল। এনে পৰিস্থিতিত যাত্ৰীসকলৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজন হ’লে ন্যায়ালয়ে হস্তক্ষেপ কৰিবলৈ কুণ্ঠাবোধ নকৰিব বুলিও স্পষ্ট কৰি দিছিল।

উল্লেখযোগ্য যে পূৰ্বৰ শুনানিত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে সময়মতে শপতপত্ৰ দাখিল নকৰাত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰিছিল। চৰকাৰক শপতপত্ৰ দাখিলত পলম হোৱাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিবলৈও নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। পিছত চৰকাৰে নিজৰ উত্তৰ দাখিল কৰাৰ পাছতে গোচৰটো ১৩ জুলাইৰ শুনানিৰ বাবে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।

এই গোচৰ কেৱল বিমানভাড়াৰ বিষয় নহয়; ই ভাৰতৰ অসামৰিক বিমান পৰিবহণ ব্যৱস্থাত বজাৰৰ স্বাধীনতা আৰু গ্ৰাহক সুৰক্ষাৰ মাজৰ ভাৰসাম্যৰ প্ৰশ্নো উত্থাপন কৰিছে।

১৯৯৪ চনৰ পাছত বিমানভাড়া পৰ্যায়ক্ৰমে নিয়ন্ত্ৰণমুক্ত কৰা হৈছিল। ফলত বিমান সংস্থাসমূহে চাহিদা, আসনৰ উপলব্ধতা, ইন্ধনৰ মূল্য, বুকিঙৰ সময় আৰু অন্যান্য বাণিজ্যিক সূচকৰ ভিত্তিত ভাড়া নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। এই ব্যৱস্থাই প্ৰতিযোগিতা বৃদ্ধি কৰিলেও, অধিক চাহিদাৰ সময়ত অস্বাভাৱিক মূল্যবৃদ্ধিৰ অভিযোগো বাঢ়ি আহিছে।

যদি উচ্চতম ন্যায়ালয়ে চৰকাৰক স্পষ্ট নীতি বা নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে ভৱিষ্যতে বিমানভাড়া নিৰ্ধাৰণত অধিক স্বচ্ছতা অনাটো বাধ্যতামূলক হ’ব পাৰে। সম্ভৱতঃ বিমান সংস্থাসমূহে মূল্যবৃদ্ধিৰ যুক্তিসংগত ভিত্তি প্ৰকাশ কৰিব লাগিব অথবা বিশেষ পৰিস্থিতিত ভাড়াৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণমূলক ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তনৰ পথ মুকলি হ’ব পাৰে।

আনহাতে, বিমান উদ্যোগে যুক্তি আগবঢ়ায় যে গতিশীল ভাড়া ব্যৱস্থা বিশ্বজুৰি প্ৰচলিত বাণিজ্যিক প্ৰথা। ইন্ধনৰ মূল্য, বিমানৰ ব্যৱহাৰ ব্যয়, বিমানবন্দৰ মাচুল আৰু যাত্ৰীৰ চাহিদা সলনি হোৱাৰ লগে লগে ভাড়াও সলনি হয়। সেয়েহে অত্যধিক নিয়ন্ত্ৰণ আৰোপ কৰিলে বিমান উদ্যোগৰ বাণিজ্যিক সক্ষমতাৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে।

সেয়েহে ১৩ জুলাইৰ শুনানি কেৱল এখন জনস্বাৰ্থমূলক আবেদন নিষ্পত্তিৰ ক্ষেত্ৰতেই সীমাবদ্ধ নাথাকি, ভাৰতত বিমানভাড়া নিৰ্ধাৰণৰ নীতি, গ্ৰাহক সুৰক্ষা আৰু বিমান উদ্যোগৰ নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থাৰ ভৱিষ্যৎ দিশ নিৰ্ধাৰণত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষণ হিচাপে বিবেচিত হ’ব পাৰে।