সংবিধান সংশোধনীক লৈ ক্ষুব্ধ; পদত্যাগ কৰিলে পাকিস্তান উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ দুগৰাকী ন্যায়াধীশে

পাকিস্তানৰ সংসদত সংবিধানৰ ২৭ সংখ্যক সংশোধনী গৃহীত হৈছে। ইয়াৰ পিছতে দেশৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ দুগৰাকী ন্যায়াধীশে পদত্যাগ কৰি “সংবিধান আৰু নাই” বুলি আক্ষেপ প্ৰকাশ কৰিছে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ জ্যেষ্ঠ ন্যায়াধীশ মনছুৰ আলী শ্বাহ আৰু ন্যায়াধীশ আথাৰ মিনাল্লাই পদত্যাগ কৰিছে।

বৃহস্পতিবাৰে (১৩ নৱেম্বৰ) ২৭ সংখ্যক সাংবিধানিক সংশোধনী গৃহীত হোৱাৰ পিছতে উচচতম ন্যায়ালয়ৰ জ্যেষ্ঠ ন্যায়াধীশ মনছুৰ আলী শ্বাহ আৰু ন্যায়াধীশ আথাৰ মিনাল্লাই ৰাষ্ট্ৰপতি আছিফ আলী জাৰ্দাৰীক একেলগে পদত্যাগ পত্ৰ দাখিল কৰে।

বহু চৰ্চিত ২৭ সংখ্যক সাংবিধান সংশোধনী বিধেয়কখন বুধবাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় বিধানসভাত আৰু বৃহস্পতিবাৰে পাকিস্তানৰ চেনেটত দুই তৃতীয়াংশ সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰে গৃহীত হয়। আইন মন্ত্ৰী আজম নাজিৰ তাৰাৰে সংশোধিত বিধেয়কখন দাখিল কৰে আৰু ৯৬ জনীয়া উচ্চ সদনত ৬৪টা ভোটত অনুমোদন লাভ কৰে। বিধেয়কখনত পাকিস্তানৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ওপৰত নতুন ফেডাৰেল সাংবিধানিক আদালত গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে, যিয়ে ন্যায়পালিকাৰ গাঁথনিত বৃহৎ পৰিৱৰ্তন আনে।

নিজৰ ১৩ পৃষ্ঠাৰ পদত্যাগৰ পত্ৰত ন্যায়াধীশ মনছুৰ আলী শ্বাহে লিখিছে, ‘২৭ নং সংশোধনী পাকিস্তানৰ সংবিধানৰ ওপৰত ভয়ংকৰ আঘাত।ই উচ্চতম ন্যায়ালয়খন ভাঙি পেলাইছে, ন্যায়পালিকাৰ ব্যৱস্থাক কাৰ্যবাহী শাখাৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আনিছে আৰু আমাৰ সাংবিধানিক গণতন্ত্ৰৰ বুকুত আঘাত কৰিছে।”

তেওঁ লগতে কয়, “জাতিৰ সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ঐক্য ভংগ কৰি ই ন্যায়পালিকাৰ স্বাধীনতা আৰু অখণ্ডতাক ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰি পাকিস্তানক দশক দশক পিছুৱাই দিছে। ইতিহাসে সাক্ষ্য দিয়ে যে সাংবিধানিক শৃংখলাৰ এনে বিকৃতি অস্থায়ী আৰু সময়ৰ লগে লগে ওলোটা হ’ব।”

ন্যায়াধীশ শ্বাহে উল্লেখ কৰে যে সংশোধনীসমূহে এতিয়া উচ্চতম ন্যায়ালয়ক “সাংবিধানিকভাৱে নিঃস্ব” কৰি তুলিছে আৰু এনে আদালতত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাটো সাংবিধানিক অন্যায়ৰ প্ৰতি মৌন সন্মতি দিয়াৰ সমান। ‘সাংবিধানিক ভূমিকা হেৰুৱাই পেলোৱা আদালতত মই থাকিব নোৱাৰো; পদত্যাগ এতিয়া মোৰ শপত পালনৰ একমাত্ৰ সৎ উপায়।’

ন্যায়াধীশ শ্বাহে লগতে অভিযোগ কৰে যে এই সংশোধনী কোনো আলোচনা বা আলোচনা অবিহনে গৃহীত কৰা হৈছে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে ন্যায়পালিকাক কাৰ্যবাহীৰ প্ৰভাৱত অনা। তেওঁ আক্ষেপ কৰি কয়, ‘বৰ্তমানৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ ইয়াহ্যা আফ্ৰিদীয়ে ন্যায়পালিকাৰ স্বাধীনতা ৰক্ষা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নিজৰ স্থিতি ৰক্ষাক অগ্ৰাধিকাৰ দিছে।’

তেওঁৰ ভাষাত, ‘চৰকাৰ আৰু ন্যায়পালিকাৰ নেতৃত্ব দুয়োটাই নিজৰ নৈতিক আৰু সাংবিধানিক বৈধতা হেৰুৱাই পেলাইছে, তথাপিও তেওঁলোকে ন্যায়িক ব্যৱস্থা সলনি কৰাৰ সাহস দেখুৱাইছে।’ তেওঁ আৰু লিখিছে, ‘২৭ নং সংশোধনে পাকিস্তানৰ প্ৰতিষ্ঠিত ন্যায়িক ব্যৱস্থাটো ভাঙি পেলাইছে আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ক কেৱল এখন আপীল ন্যায়াধিকৰণলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে, যিয়ে এতিয়া ৰাষ্ট্ৰৰ স্বেচ্ছাচাৰীতাক বাধা দিবলৈ বা মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষা দিবলৈ সক্ষম নহয় ।’

ন্যায়াধীশ আথাৰ মিনাল্লাইও পদত্যাগ পত্ৰত সংবিধানখনক “অস্তিত্বহীন” বুলি অভিহিত কৰিছে। এই সংশোধনীৰ ফলত আদালতৰ ক্ষমতা হ্ৰাস হোৱাই নহয়, পাকিস্তানৰ সংবিধান কাৰ্যকৰীভাৱে বিলুপ্ত কৰা হৈছে বুলিও তেওঁ কয়। ন্যায়াধীশ দুগৰাকীৰ পদত্যাগৰ ঘটনাই পাকিস্তানত ন্যায়পালিকাৰ স্বাধীনতা, সাংবিধানিক ভাৰসাম্য আৰু কাৰ্যবাহী প্ৰভাৱক লৈ নতুন বিতৰ্কৰ সূচনা কৰিছে। বিশ্লেষকসকলৰ মতে দেশৰ ন্যায়পালিকাৰ বাবে এয়া এক ঐতিহাসিক সংকটৰ মুহূৰ্ত।