আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন অনুসৰি ভাৰতে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিল কৰিব পাৰে, দাবী আইনী বিশেষজ্ঞৰ…

শেহতীয়াকৈ পেহলগামত সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ ফলত ২৬ জন লোকৰ মৃত্যু হোৱাৰ পাছত পাকিস্তানৰ সৈতে থকা সিন্ধু জল চুক্তি স্থগিত ৰখাৰ অধিকাৰ ভাৰতৰ আছে বুলি আন্তৰ্জাতিক আইনৰ বিশেষজ্ঞসকলে প্ৰকাশ কৰিছে। ছয়খন নদীৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ স্বাক্ষৰিত ১৯৬০ চনৰ চুক্তিখন ভাৰতে সন্ত্ৰাসবাদক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে পাকিস্তানক দোষাৰোপ কৰি ২৩ এপ্ৰিলত স্থগিত ৰাখিছিল। জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা নীৰজ কিষাণ কৌলৰ দৰে আইনী বিশেষজ্ঞই ১৯৬৯ চনৰ ভিয়েনা সন্ধিৰ কথা আঙুলিয়াই দিয়ে, য’ত কোনো দেশে পৰিস্থিতিৰ বৃহৎ পৰিৱৰ্তন হ’লে সন্ধি স্থগিত ৰাখিব পাৰে বুলি উল্লেখ কৰে।

ভাৰতৰ এই সিদ্ধান্তৰ অৰ্থ হ’ল পাকিস্তানৰ সৈতে পানীৰ প্ৰবাহ বন্ধ কৰি সিন্ধু, ঝেলুম, চেনাবৰ দৰে নদীত কোনো বাধা অবিহনে বান্ধ নিৰ্মাণ কৰিব পাৰিব। সিন্ধুৰ প্ৰাক্তন জল আয়ুক্ত পি কে ছাক্সেনাই ব্যাখ্যা কৰে যে ভাৰতে এতিয়া অধিক পানী জমা কৰি নতুন প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত পাকিস্তানৰ কৃষিক্ষেত্ৰত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে, কিয়নো ইয়াৰ ৮০% কৃষি এই নদীসমূহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। পাকিস্তানে ইয়াক “যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত কাৰ্য” বুলি অভিহিত কৰি কয় যে তেওঁলোকে এই পদক্ষেপক আইনীভাৱে প্ৰত্যাহ্বান জনাব, কিন্তু বিশেষজ্ঞসকলে যুক্তি আগবঢ়ায় যে নিৰাপত্তাজনিত চিন্তাৰ বাবে ভাৰতৰ দ্বাৰা চুক্তি নিলম্বন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন অনুসৰি বৈধ।

উল্লেখ্য যে, এই চুক্তি বাতিলৰ ফলত দুয়োখন দেশৰ মাজত উত্তেজনা বৃদ্ধি পাইছে, ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে পাকিস্তানে ভাৰতৰ বাবে নিজৰ সীমান্ত আৰু আকাশমাৰ্গ বন্ধ কৰি দিছে। একাংশ বিশেষজ্ঞই ভাৰতৰ এই পদক্ষেপ সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে এক শক্তিশালী বাৰ্তা বুলি ক’লেও আন কিছুমানে সকীয়াই দিছে যে ইয়াৰ ফলত বৃহৎ সংঘাতৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে, কিয়নো পাকিস্তান পানীৰ বাবে এই সন্ধিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। সন্ধিখন স্বাক্ষৰিত কৰাত সহায় কৰা বিশ্ব বেংকে হয়তো মধ্যস্থতা কৰিবলৈ হস্তক্ষেপ কৰিব পাৰে বুলি বহু বিশ্লেষকে উল্লেখ কৰিছে, কিন্তু এতিয়াৰ বাবে দুয়োখন ৰাষ্ট্ৰই দৃঢ়তাৰে থিয় দিছে, আৰু এই পৰিস্থিতি এতিয়াও অস্থিৰ হৈ আছে।