ইৰাণৰ চাবাহাৰ বন্দৰক কেন্দ্ৰ কৰি আমেৰিকাৰ নমনীয় স্থিতি কিমান দূৰলৈ! কি স্থিতি দিল্লীৰ?
ভাৰতৰ বিৰুদ্ধে ইৰাণৰ চাবাহাৰ বন্দৰ ব্যৱহাৰৰ নিষেধাজ্ঞাৰ ক্ষেত্ৰত আৰু ছমাহৰ বাবে শিথিলতা প্ৰদান কৰিছে আমেৰিকাই। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক বিশেষজ্ঞসকলে এই সিদ্ধান্তক ভাৰতৰ বাবে এক বৃহৎ কূটনৈতিক আৰু কৌশলগত জয় বুলি গণ্য কৰে। শেহতীয়াকৈ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা সম্পাদক ৰণধীৰ জয়ছোৱালে এটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰত এই তথ্য দিছে।
ইৰাণ আৰু আফগানিস্তানৰ বাবেও এই বন্দৰৰ ব্যৱহাৰ অতি উল্লেখযোগ্য। কাৰণ ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে ভাৰতৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সাগৰীয় পথেৰে ব্যৱসায় কৰিব পাৰিব। এই বন্দৰত ভাৰতৰ বৃহৎ বিনিয়োগ আছে।
চাবাহাৰ বন্দৰ ভাৰতৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দুৱাৰমুখ। ই পাকিস্তানক বাইপাছ কৰি আফগানিস্তান আৰু মধ্য এছিয়াৰ সৈতে বাণিজ্যিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰাত ভাৰতক সহায় কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ ‘লুক ইষ্ট’ আৰু ‘কানেক্ট চেণ্ট্ৰেল এছিয়া’ নীতি অধিক ফলপ্ৰসূ হ’ব।
আমেৰিকাৰ কঠোৰ নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে ইৰাণৰ অৰ্থনীতি দীৰ্ঘদিন ধৰি বিপদত পৰি আছে। এই শিথিলতাৰ ফলত ইৰাণৰ চাবাহাৰ বন্দৰৰ জৰিয়তে বাণিজ্য বৃদ্ধি পাব। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য বৃদ্ধিয়ে দেশৰ অৰ্থনীতিত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব।
শেহতীয়াকৈ ভাৰতে আফগানিস্তানৰ সৈতে কূটনৈতিক বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰে। চাবাহাৰ বন্দৰ হৈছে স্থলবেষ্টিত আফগানিস্তানৰ বাবে এক জীৱনৰেখা। ইয়াৰ জৰিয়তে আফগান সামগ্ৰীয়ে সাগৰীয় পথেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে। চাবাহাৰৰ ব্যৱহাৰে আফগানিস্তানৰ অৰ্থনৈতিক স্থিতিশীলতা আৰু উন্নয়নত সহায়ক হ’বলৈ গৈ আছে।
এই পদক্ষেপক চীনৰ ‘বেল্ট এণ্ড ৰোড ইনিচিয়েটিভ’ (বি আৰ আই) প্ৰতিহত কৰিবলৈ ভাৰতৰ প্ৰতিকাৰ ব্যৱস্থা হিচাপেও দেখা গৈছে। চাবাহাৰ বন্দৰৰ জৰিয়তে ভাৰতে অঞ্চলটোত নিজৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব। আঞ্চলিক ৰাজনীতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব।
ইৰাণৰ ওপৰত ব্যাপক নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ সময়ত আমেৰিকাই ইয়াক ৰেহাই দিয়াৰ বাবে এই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছে। কিন্তু মানৱীয় সাহায্যৰ গুৰুত্ব আৰু আঞ্চলিক স্থিতিশীলতা বজাই ৰখাৰ কথা বিবেচনা কৰি আমেৰিকাই চাবাহাৰ বন্দৰক এই নিষেধাজ্ঞাৰ পৰা আঁতৰাই ৰখাৰ সিদ্ধান্ত লৈছে।
ইয়াৰ ফলস্বৰূপে মধ্য এছিয়াৰ দেশখন নতুনকৈ উজ্জীৱিত হ’ব পাৰে। কিন্তু আমেৰিকাৰ বাণিজ্যিক নমনীয়তাই ভাৰতৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্বাভাৱিক কৰি তুলিবনে? এই প্ৰশ্নটো বহুতৰে মনত ৰৈ গৈছে।