দীৰ্ঘদিন ধৰি মূল্যবৃদ্ধিৰ ফলত কোঙা হৈ পৰিছে সাধাৰণ জনতা। এইবাৰ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ সমীক্ষাতে কোৱা হৈছে যে চাৰে ১২ বছৰত দেশৰ পৰিয়ালৰ জনমূৰি ব্যয় ডেৰ-দুগুণতকৈও অধিক বৃদ্ধি পাইছে। যোৱা এবছৰত গ্ৰাম্য আৰু নগৰীয়া ক্ৰয় ক্ষমতাৰ মাজৰ ব্যৱধান কমি আহিছে।
কিন্তু প্ৰতিবেদনত আৰ্থিকভাৱে অগ্ৰসৰ শ্ৰেণী আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ মাজত পাৰ্থক্যও স্পষ্ট হৈ পৰিছে। আনহাতে, গাঁও-চহৰত আটাইতকৈ বেছি বজাৰ কৰা ৫ শতাংশ লোকৰ খৰচ কমিছে। কিন্তু আটাইতকৈ কম কিনাকটা কৰা ৫ শতাংশৰ খৰচ বাঢ়িছে।
সমীক্ষা অনুসৰি, গ্ৰামাঞ্চলৰ সৰ্বনিম্ন ৫% লোকে মাহে গড়ে মাত্ৰ ১৬৭৭ টকা খৰচ কৰে। চহৰত সেইটো ২৩৭৬ টকা। যোৱা সমীক্ষাৰ তুলনাত তেওঁলোকৰ খৰচ বৃদ্ধি পাইছে। কিন্তু আটাইতকৈ ওপৰৰ ৫ শতাংশৰ ব্যয় হ্ৰাস পাই যিটো হৈছে, সেইটো তেওঁলোকৰ তুলনাত বহু বেছি — গ্ৰাম্য অঞ্চলত ১০,১৩৭ টকা আৰু চহৰ অঞ্চলত ২০,৩১০ টকা।
খাদ্য সামগ্ৰীৰ বাদে অন্যান্য সামগ্ৰীত গ্ৰাম্য (৫৩%) আৰু চহৰীয়া (৬০%) ক্ষেত্ৰতো গড় পৰিয়ালৰ মাহিলী ব্যয় বৃদ্ধি পাইছে। পৰিবহণ, কাপোৰ, জোতা, মনোৰঞ্জন আৰু গ্ৰাহকৰ দীৰ্ঘম্যাদী পণ্য সামগ্ৰীৰ খৰচে আকাশলংঘী হৈছে। চহৰত গাড়ী-ঘৰ ভাড়া, হোটেলত থকাটো অধিক ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। খাদ্যৰ ভিতৰত পানীয় আৰু প্ৰচেছড খাদ্যৰ খৰচ বৃদ্ধি পাইছে।
বিশেষজ্ঞসকলে দাবী কৰিছে যে কোভিডৰ বাবে আয় হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত চাহিদাত আঘাত হানিছিল। মুদ্ৰাস্ফীতিৰ ফলত আয়ৰ বেছিভাগেই পিছত গ্ৰাস কৰিছে মূল্যবৃদ্ধিয়ে। ফলত খৰচ বাঢ়িছে যদিও প্ৰকৃততে ক্ৰয় ক্ষমতা হ্ৰাস পাইছে। সেইবাবেই চাহিদা মুজুৰা পৰিছে। বৈষম্য তুলনাহীন হৈ পৰিছে।
২০২২ চনৰ আগষ্টৰ পৰা ২০২৩ চনৰ জুলাইলৈকে প্ৰথমে পৰিসংখ্যা মন্ত্ৰালয়ে এই সমীক্ষা চলাইছিল। এই পৰ্যায়ত ২০২৩ চনৰ আগষ্টৰ পৰা যোৱা জুলাইলৈকে গাঁও-নগৰৰ ২,৬১,৯৫৩টা পৰিয়ালৰ জৰীপ চলে। প্ৰতিবেদন অনুসৰি ২০১১-১২ চনত গ্ৰাম্য পৰিয়ালৰ গড় জনমূৰি ব্যয় আছিল ১৪৩০ টকা। ২০২৩ চনৰ আগষ্টৰ পৰা যোৱা জুলাইলৈ ৪১২২ টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে। চহৰত সেয়া ২৬৩০ৰ পৰা ৬৯৯৬ লৈ বৃদ্ধি পাইছে।
সেইদৰে ২০১১-১২ক ভিত্তি বৰ্ষ ধৰি এতিয়া গাঁও আৰু নগৰত গড় খৰছ ক্ৰমে ২০৭৯ আৰু ৩৬২২ টকা। লগতে কোৱা হৈছে যে বৰ্তমানৰ হাৰত ২০২২-২৩ চনৰ তুলনাত দুয়োটা অঞ্চলত জনমূৰি খৰচ ক্ৰমে ৯% আৰু ৮% বৃদ্ধি পাইছে। সংশ্লিষ্ট মহলৰ মতে ইয়াৰ পৰা স্পষ্ট হৈ পৰিছে যে কি হাৰত মূল্যবৃদ্ধিয়ে দেশত মূৰ দাঙি উঠিছে।
একাংশ অৰ্থনীতিবিদৰ দাবী যে এটা শ্ৰেণীৰ আয় তিনি-চাৰি গুণ বৃদ্ধি পাইছে। তেওঁলোকে খৰচ কৰি আছে। কিন্তু বেছিভাগৰেই এক-ডেৰগুণতকৈ বেছি বৃদ্ধি হোৱা নাই। গোটেই ছবিখন বুজিবলৈ সঠিক তথ্য জনাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। তাৰ উপৰি ৮০% শ্ৰমিক অসংগঠিত খণ্ডত আছে, যাৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট আয় নাই। মৰগীয়া বানচ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ লগত খোজ মিলাই নাবাঢ়ে। ফলস্বৰূপে খৰচ বৃদ্ধি পালেও সেই হিচাপত আয় বাঢ়িছে নে নাই, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে। সংগঠিত খণ্ডতো আয় বৃদ্ধিত বৈষম্য দেখা গৈছে। প্ৰশ্নটো হৈছে খৰচ অনুসৰি আয়কলৈহে।
