মোবাইল ফোনৰ আসক্তি: কিদৰে আগবাঢ়িব সুস্থ জীৱনৰ দিশে?

আজিৰ যুৱ-প্ৰজন্মৰ মাজত ম’বাইল ফোনৰ প্ৰতি থকা অত্যাধিক আসক্তিয়ে শাৰীৰিক, মানসিক আৰু সামাজিকভাৱে যথেষ্ট ক্ষতি সাধন কৰিছে। চকুৰ সমস্যা, ডিঙিৰ বিষ, আঙুলিৰ বিষ আৰু টোপনিৰ অভাৱৰ দৰে সমস্যাই বহু লোকৰ জীৱন অন্ধকাৰ কৰি তুলিছে। ইয়াৰ মুখ্য কাৰণ হ’ল—ম’বাইল ব্যৱহাৰ এতিয়া এক ‘নিচা’ত পৰিণত হৈছে। এই বিপদজনক আসক্তিৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰি সুস্থ জীৱন লাভৰ বাবে বলীউডৰ প্ৰসিদ্ধ পুষ্টিবিদ আৰু ডায়েটিচিয়ান ৰিজুতা দ্বিবেকাৰে এটা অভিনৱ সমাধান আগবঢ়াইছে: ‘এক কোঠাৰ’ নীতি (One-Room Rule)।

আসক্তিৰ কু-প্ৰভাৱ আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰয়োজনীয়তা

ম’বাইল ফোনৰ অতিৰিক্ত ব্যৱহাৰে কেৱল শাৰীৰিক ক্ষতিয়েই নকৰে, ই মানসিক চাপ আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ ক্ষতিৰো সৃষ্টি কৰে। মানুহে আজিকালি খোৱা-লোৱা, টোপনি যোৱা, আনকি পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সৈতে কথা পতাৰ সময়তো মোবাইলৰ পৰা আঁতৰি থাকিব নোৱাৰে। ডাইনিং টেবুলত খাদ্যৰ মানদণ্ডৰ পৰিৱৰ্তে মোবাইলৰ স্ক্ৰীণত চকু ৰখাৰ ফলত শৰীৰৰ লগতে মনৰ ওপৰতো বেয়া প্ৰভাৱ পৰে। বিশেষজ্ঞসকলে সুস্থতাৰ বাবে স্ক্ৰীণ টাইম কমাই দিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে, কিন্তু অভ্যাসগতভাৱে এইটো কৰাটো বৰ কঠিন।

ৰিজুতা দ্বিবেকাৰ ‘এক কোঠাৰ’ নীতি

ৰিজুতা দ্বিবেকাৰে ম’বাইল ফোনৰ আসক্তিক ধূমপান বা মদ্যপানৰ দৰে এক বিপজ্জনক নিচা হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে। তেওঁৰ মতে, “যেতিয়া ম’বাইল এটা নিচা হৈ পৰে, তেতিয়া ইয়াক আন নিচাৰ দৰেই নিয়ন্ত্ৰণ কৰা উচিত।” কৰীনা কাপুৰ খান, আলিয়া ভাট আৰু জাহ্নৱী কাপুৰৰ দৰে তাৰকাকো পুষ্টি আৰু জীৱনশৈলীৰ পৰামৰ্শ দিয়া ৰিজুতাই হাজাৰ হাজাৰ যুৱক-যুৱতীৰ আগত এই নীতি প্ৰচাৰ কৰিছে।

 নীতিটো কি?

‘এক কোঠাৰ’ নীতিৰ মূল ধাৰণাটো হ’ল ম’বাইল ফোন ব্যৱহাৰক এটা নিৰ্দিষ্ট, সুবিধাহীন স্থানত সীমাবদ্ধ কৰা। ৰিজুতাই উদাহৰণ দি কয় যে এয়াৰপৰ্টত ধূমপানৰ বাবে যি সৰু, অসুবিধাজনক গ্লাছৰ কোঠালি থাকে, য’ত বহিবলৈও ঠাই নাথাকে, সেই একেধৰণৰ কঠোৰ নীতি ম’বাইলৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰয়োগ কৰিব লাগিব।

১. নিৰ্দিষ্ট স্থান (Zone): ঘৰৰ ভিতৰত এটা সুকীয়া ‘কোঠা’ বা অঞ্চল ম’বাইল ব্যৱহাৰৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট কৰক।

২. সীমাবদ্ধতা: ম’বাইলৰ সকলো কাম—যেনে কল কৰা, ছ’চিয়েল মিডিয়া চলোৱা বা OTT প্লেটফৰ্ম চোৱা—কেৱল সেই স্থানতে আবদ্ধ থাকিব লাগিব।

৩. অসুবিধাজনক পৰিৱেশ: সেই নিৰ্দিষ্ট ঠাইত বহাৰ বা জিৰণি লোৱাৰ কোনো সুবিধা নাথাকিব, যেনে এচি বা ফেনৰ ব্যৱস্থা নাথাকিব।

৪. কঠোৰ প্ৰয়োগ: ফোন বাজিলে বা কিবা দৰকাৰ হ’লে সেই স্থানলৈ যাব লাগিব, কাম শেষ কৰি লগে লগে উভতি আহিব লাগিব।

ৰিজুতাই দৃঢ়তাৰে কয়, “নিচাক সহজভাৱে ল’ব নোৱাৰি, ইয়াক কঠিন কৰি তুলিলেহে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি।” যিকোনো আসক্তি কঠোৰ নিয়ন্ত্ৰণত আনিলেহে সেই নিচা ভাঙিব পাৰি।

এই ‘এক কোঠাৰ’ নীতিয়ে ম’বাইল আসক্তিৰ জাল ভাঙি আপোনাক এটা সুস্থ, সক্ৰিয় আৰু সামাজিক জীৱন যাপন কৰাৰ পথ দেখুৱাইছে। যদি আপুনিও ম’বাইলৰ নিচাত আৱদ্ধ হৈ আছে, তেন্তে আজিৰ পৰা এই নীতি প্ৰয়োগ কৰক। ই আপোনাৰ সুস্থতাৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ হ’ব পাৰে।