চাবাহাৰত আবণ্টন শূন্য, বাংলাদেশকো নিৰাশ, বন্ধু ভূটানলৈ সুদৃষ্টি! বাজেটত চুবুৰীয়া দেশলৈ কি বাৰ্তা নতুন দিল্লীৰ?

এইবাৰৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটত ভাৰতৰ বৈদেশিক নীতিৰ বৃহৎ পৰিৱৰ্তন দেখা গৈছে। এফালে আমেৰিকাৰ নিষেধাজ্ঞাৰ হেঁচা আৰু আনফালে চুবুৰীয়া কিছুমান দেশৰ সৈতে শীতল সম্পৰ্কৰ বাবে মোডী চৰকাৰে ইৰাণ আৰু বাংলাদেশৰ বাবে আবণ্টিত উন্নয়নমূলক পুঁজিত বৃহৎ কৰ্তন কৰিছে।

বাজেট নথি অনুসৰি যোৱা বছৰ ইৰাণৰ কৌশলগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ চাবাহাৰ বন্দৰৰ উন্নয়নৰ বাবে যি ৪০০ কোটি টকা আবণ্টন দিয়া হৈছিল, এইবাৰ ইয়াক এবাৰতে ‘শূন্য’লৈ হ্ৰাস কৰা হৈছে।

কূটনৈতিক মহলৰ মতে, আমেৰিকাৰ নিষেধাজ্ঞাৰ ভাবুকি আৰু ট্ৰাম্প প্ৰশাসনে দিয়া ৰেহাইৰ সময়সীমা এপ্ৰিল মাহত শেষ হোৱাৰ বাবে ছাউথ ব্লকে এই প্ৰকল্পৰ পৰা সদ্যহতে আঁতৰি থাকিব বিচাৰিছে।

বাংলাদেশৰ ক্ষেত্ৰতো একেই ছবি দেখা হৈছে। দিল্লী আৰু ঢাকাৰ বৰ্তমানৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মাজত সম্পৰ্কৰ অৱনতি এতিয়া স্পষ্ট। ইয়াৰ প্ৰতিফলন বাজেটতো দেখা গৈছে। বাংলাদেশৰ উন্নয়ন প্ৰকল্পৰ বাবে যোৱা বছৰ ১২০ কোটি টকাৰ আবণ্টন এইবাৰ মাত্ৰ ৬০ কোটি টকালৈ হ্ৰাস কৰা হৈছে। অৰ্থাৎ সাহায্য আধালৈ হ্ৰাস কৰা হৈছে। ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত বাংলাদেশত সাধাৰণ নিৰ্বাচন, হয়তো তাৰ পিছত দিল্লীয়ে ঢাকাৰ সৈতে সম্পৰ্কৰ সমীকৰণ নতুনকৈ বিবেচনা কৰিব।

ইপিনে, এই সম্পৰ্কৰ উত্তেজনাৰ মাজতো ভূটানে লাভ কৰিছে বিশ্বাসযোগ্য বন্ধুৰ মৰ্যাদা। আগৰ দৰেই ভাৰতে তেওঁলোকৰ বাবে চুবুৰীয়া দেশৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক সাহায্য পেকেজ আবণ্টন দিছে, যিটো ২,২৮৮ কোটি টকা। ইয়াৰ উপৰিও নেপালৰ বাবে ৮০০ কোটি টকা আৰু মালদ্বীপ আৰু মৰিচাছৰ বাবে ৫৫০ কোটি টকা আবণ্টন দিয়া হৈছে। মুঠতে বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ বাজেট ২২,১১৯ কোটি টকা। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজনীতিৰ এই অশান্ত সময়ত ভাৰতে যে অতি সাৱধানে ভৰি দিছে তাৰ প্ৰমাণ এই বাজেটৰ হিচাপ।