বিষ উপশমৰ পৰা মানসিক চাপ হ্রাসলৈকে: ‘হাইড্ৰ’থেৰাপী’ কেনেদৰে উপকাৰী?
শৰীৰৰ নানা ধৰণৰ ৰোগ নিৰাময়ৰ বাবে এতিয়া ঔষধ সেৱন কৰা বা অস্ত্ৰোপচাৰৰ কাষ চপাৰ প্ৰয়োজন নাই। কেৱল পানীত ডুব মাৰিয়েই শৰীৰৰ বিভিন্ন বিষ আৰু ক্লান্তি দূৰ কৰিব পৰা যায় বুলি দাবী কৰা হৈছে। চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ এই বিশেষ পদ্ধতিটোক ‘হাইড্ৰ’থেৰাপী’ (Hydrotherapy) বুলি কোৱা হয়, যি বৰ্তমান সময়ত এক বিশেষ চৰ্চাৰ বিষয় হৈ পৰিছে। বাতবিষ আৰু স্নায়ুৰ ৰোগৰ লগতে মানসিক চাপ বা অৱসাদ দূৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো এই জলভিত্তিক চিকিৎসায়ো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। যিসকল লোকে দীৰ্ঘদিন ধৰি বিষৰ বাবে খোজকঢ়াত কষ্ট পায়, তেওঁলোকৰ বাবে এই পদ্ধতি বিশেষভাৱে উপকাৰী বুলি প্ৰমাণিত হৈছে।
হাইড্ৰ’থেৰাপী কোনো নতুন ধাৰণা নহয় যদিও বৰ্তমান সময়ত একাংশ লোকে এই চিকিৎসাৰ ওপৰত যথেষ্ট ভৰসা কৰা দেখা গৈছে। এই পদ্ধতিত ৰোগীক ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা পানীত ডুব গৈ থাকিবলৈ দিয়া হয় অথবা পানীৰ সোঁতৰ বিপৰীতে সাঁতুৰিবলৈ কোৱা হয়। ইয়াৰ ফলত শৰীৰৰ সকলো পেশী আৰু স্নায়ুত এক নিৰ্দিষ্ট চাপ পৰে, যিয়ে কেৱল ক্ষত নিৰাময় কৰাই নহয়, বৰঞ্চ শৰীৰৰ ৰক্ত সঞ্চালনো বৃদ্ধি কৰে। এই চিকিৎসাত প্ৰশিক্ষকসকলে ৰোগীৰ শৰীৰৰ অৱস্থা বুজি পানীৰ উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। ইয়াত গৰম আৰু ঠাণ্ডা পানী পৰ্যায়ক্ৰমে ব্যৱহাৰ কৰি শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও পানীত নামি কৰা ফিজিঅ’থেৰাপীক ‘হাইড্ৰ’ মাছাজ’ বুলিও কোৱা হয়, য’ত পানীৰ সোঁত আৰু উষ্ণতাক কামত লগাই শৰীৰৰ বিভিন্ন পেশীৰ প্ৰসাৰণ কৰোৱা হয়।
ৰোগ অনুসৰি হাইড্ৰ’থেৰাপীৰ প্ৰকাৰ ভিন্ন হ’ব পাৰে। পানীত নামি কৰা ব্যায়াম, পানীৰ উষ্ণতা সলনি কৰি পুল-বাথ, হাইড্ৰ’ মাছাজ, পুল ট্ৰেডমিল অৰ্থাৎ পানীত খোজকঢ়া বা দৌৰাৰ চেষ্টা আৰু ষ্টিম বাথ আদি বিভিন্ন পদ্ধতি ইয়াৰ অন্তৰ্গত। ‘পাবমেড’ (PubMed) নামৰ গৱেষণা পত্ৰিকাত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, বয়সস্থ লোকসকলৰ বাবে এই জলভিত্তিক ব্যায়াম বা ‘একোৱা এৰোবিক থেৰাপী’ অত্যন্ত ফলপ্ৰসূ। গৱেষকসকলৰ মতে, মাটিত থিয় হৈ ব্যায়াম কৰোঁতে মাধ্যাকৰ্ষণ শক্তিৰ প্ৰভাৱৰ বাবে শৰীৰৰ ওপৰত যিমান হেঁচা পৰে, পানীত সেই হেঁচা বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পায়। উদাহৰণস্বৰূপে, ষাঠি কিলোগ্ৰাম ওজনৰ এজন ব্যক্তিয়ে পানীত নামিলে নিজৰ ওজন আধা হোৱা যেন অনুভৱ কৰে। সেয়েহে, আঁঠু বা কঁকালৰ বিষৰ বাবে যিসকলে সাধাৰণভাৱে ব্যায়াম কৰিব নোৱাৰে, তেওঁলোকেও পানীত অনায়াসে কাৰ্ডিঅ’ৰ দৰে ব্যায়াম কৰিব পাৰে, যিয়ে শৰীৰৰ অস্থিসন্ধিসমূহৰ শক্তি বৃদ্ধি কৰে।
বয়স বঢ়াৰ লগে লগে শৰীৰৰ ভাৰসাম্য কমি আহে, যাৰ বাবে পানীত কৰা ব্যায়াম বয়সস্থসকলৰ বাবে বেছি নিৰাপদ আৰু সুবিধাজনক। শাৰীৰিক সমস্যাৰ উপৰিও মানসিক চাপ, অৱসাদ আৰু হৰম’নৰ ভাৰসাম্যহীনতাত ভুগি থকা ৰোগীৰ বাবেও এই থেৰাপী এক কাৰ্যকৰী উপায় হিচাপে বিবেচিত হৈছে। ভাৰতবৰ্ষত এই চিকিৎসাৰ ব্যয় প্ৰতিটো চেচনত প্ৰায় দুহেজাৰৰ পৰা পাঁচ হেজাৰ টকা পৰ্যন্ত হ’ব পাৰে। অৱশ্যে ৰোগীক কি ধৰণৰ হাইড্ৰ’থেৰাপী প্ৰদান কৰা হ’ব, তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিহে প্ৰকৃত খৰচৰ পৰিমাণ নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।