আমাৰ শৰীৰৰ প্ৰত্যেক কোষতে এবিধ মম সদৃশ চৰ্বি জাতীয় দ্ৰব্য থাকে, যাক কলেষ্টেৰল (cholesterol) বুলি কোৱা হয়। প্ৰত্যেকটো কোষৰে বাহিৰৰ আৱৰণ (চেল মেমব্ৰেন) গঠনত কলেষ্টেৰলৰ প্ৰয়োজন।
কলেষ্টেৰলৰ পৰা দেহত বিভিন্ন হৰম’ন আৰু ভিটামিন-ডি প্ৰস্তুত হয়। দেহত যকৃতে ৭৫ শতাংশ কলেষ্টেৰল প্ৰস্তুত কৰে। বাকী ২৫ শতাংশ খাদ্যৰ পৰা আহে।
এইচ ডি এল আৰু এল ডি এলঃ আমাৰ ৰক্তত থকা কলেষ্টেৰলসমূহ লাইপ’প্ৰ’টিন নামৰ এবিধ প্ৰ’টিন দ্ৰব্যই কঢ়িয়াই নিয়ে। তাৰ ভিতৰত হাই ডেনচিটি লাইপ’প্ৰ’টিন (এইচ ডি এল)-য়ে হৃদৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰে।
সেইবাবে ইয়াক ‘গুড’ কলেষ্টেৰল বোলে। আনহাতে ল’ ডেনচিটি লাইপ’প্ৰ’টিন ধমনীত জমা হৈ হাৰ্ট এটেক, ষ্ট্ৰ’ক আদিৰ সৃষ্টি কৰে। সেইবাবে ইয়াক ‘বেড’ কলেষ্টেৰল বোলে।
বৰ্ধিত কলেষ্টেৰলৰ সৈতে জড়িত আন ৰোগসমূহ জানেনে?
১) মগজুলৈ তেজ যোৱা ধমনীত বন্ধ হৈ ষ্ট্ৰ’ক হ’ব পাৰে।
২) ৰক্তত বৰ্ধিত কলেষ্টেৰলৰ বাবে হৃদৰোগ হোৱাৰ আশংকা আটাইতকৈ বেছি।
৩) হৃদযন্ত্ৰ আৰু মগজুলৈ তেজ প্ৰৱাহ হোৱা ধমনীৰ বাহিৰেও শৰীৰৰ আন অংগলৈ যোৱা ধমনীত কলেষ্টেৰল জমা হৈ তেজ চলাচলত ব্যাঘাত জন্মায়। এনে স্থিতি সাধাৰণতে ভৰিত বেছিকৈ হয়।
৪) ডায়েবেটিছত এল ডি এল (বেড কলেষ্টেৰল)-ৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পায়। ফলত হৃদৰোগৰ আশংকা বৃদ্ধি পায়।
৫) বৰ্ধিত কলেষ্টেৰলে দেহত ৰক্তচাপ বৃদ্ধি কৰে।
কলেষ্টেৰেলৰ মাত্ৰা কেনেকৈ হ্ৰাস কৰিব? তাৰ উপায় কিছু জানো আহক
ক) খাদ্য-
১) কলেষ্টেৰল হ্ৰাস কৰাৰ ক্ষেত্ৰত খাদ্যই অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। অধিক ফাইবাৰ বা আঁহজাতীয় খাদ্য গ্ৰহণ কৰক।
এনে খাদ্যৰ ভিতৰত আটাইতকৈ উৎকৃষ্ট হৈছে অ’ট্ছ। পুৱা জলপানত অ’ট্ছ ব্যৱহাৰ কৰক। আন অধিক ফাইবাৰ থকা খাদ্যসমূহ হৈছে বাৰ্লি, ডালিয়া, ৰাজমাহ, মটৰমাহ, বিভন্ন দাইল, আপেল, নাচপতি, আটা, ব্ৰাউন ৰাইচ ইত্যাদি।
২) চৰ্বি জাতীয় খাদ্য যেনে- মাংস, গাখীৰ আৰু গাখীৰেৰে তৈয়াৰী খাদ্য, তেলত ভজা খাদ্য, মাখন, চীজ আদি নাখাব।
৩) সপ্তাহত কমেও দুবাৰকৈ মাছ খাওক। ওমেগা থ্ৰীৰে ভৰপূৰ মাছ যেনে- টুনা, চাৰদিনছ, মেকেৰেল আদি বিশেষ উপযোগী।
৪) দৈনিক খাদ্যত শাক-পাচলি আৰু ফল-মূলৰ মাত্ৰা বঢ়াই দিয়ক।
৫) পাৰিলে অলিভ অইল ব্যৱহাৰ কৰক।
৬) চীনা বাদাম, আখৰোট, পিষ্টা আদি বাদাম খুব পৰিমাণে খাওক।
৭) চয়াবিন আৰু চয়াবিনেৰে তৈয়াৰী খাদ্য যেনে- টফু ব্যৱহাৰ কৰক।
৮) ওমেগা থ্ৰীৰ কেপচুল দৈনিক সেৱন কৰক।
খ) শাৰীৰিক শ্ৰম:-
দৈনিক ৩০-ৰ পৰা ৪০ মিনিট শাৰীৰিক শ্ৰম বা ব্যায়াম কৰিলে এল ডি এল কলেষ্টেৰলৰ মাত্ৰা হ্ৰাস কৰে আৰু এইচ ডি এল কলেষ্টেৰলৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি কৰে, যি হৃদৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰে। খৰকৈ খোজ কাঢ়ক।
গ) দেহৰ ওজন:- দেহৰ ওজন যদি স্বাভাৱিকতকৈ বেছি আছে তেন্তে হ্ৰাস কৰিবলৈ যত্ন কৰক।
ঘ) ধূমপান বৰ্জন কৰক।
ঙ) ঔষধ:- ওপৰত উল্লেখ কৰা খাদ্য আৰু ব্যায়ামৰ উপৰি চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ মতে কলেষ্টেৰল হ্ৰাস কৰা ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
