২০১৯ চনৰ ৫ আগষ্টত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে সংসদত সংবিধানৰ ৩৭০ অনুচ্ছেদ বাতিল কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছিল। এই সিদ্ধান্তৰ পিছতেই জম্মু-কাশীৰে নিজৰ বিশেষ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।
৩৭০ নং অনুচ্ছেদ প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ এই সিদ্ধান্তৰ আঁৰৰ যুক্তি সম্পৰ্কে কেইবাটাও প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছিল। কেন্দ্ৰৰ এই সিদ্ধান্তক প্ৰত্যাহ্বান জনাই উচ্চতম ন্যায়ালয়তো গোচৰ ৰুজু কৰা হৈছিল। সম্প্ৰতি এই গোচৰৰ শুনানি চলি আছে।
মঙলবাৰে এই গোচৰৰ শুনানিত কেন্দ্ৰক উচ্চতম ন্যায়ালয়ে প্ৰশ্ন কৰিছিল, কেতিয়া জম্মু-কাশ্মীৰৰ ৰাজ্যিক মৰ্যাদা ঘূৰাই দিয়া হ’ব? মুখ্য ন্যায়াধীশ ডি ৱাই চন্দ্ৰচুদে জানিব বিচাৰিলে যে কেৱল জম্মু-কাশ্মীৰক কিয় দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হ’ল।
গোচৰৰ শুনানিৰ আৰম্ভণিতে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য ন্যায়াধীশে কয় যে ৰাজ্য বিভাজনৰ ক্ষমতা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক অৰ্পণ কৰাৰ পিছত ক্ষমতাৰ অপব্যৱহাৰ যাতে নহয় সেয়া কেনেকৈ নিশ্চিত কৰিব পাৰি? ৰাজ্য বিভাজনৰ আলোচনাই এই প্ৰশ্নও উত্থাপন কৰে যে ৰাজ্য বিভাজনৰ বিষয়টো সংসদে কিয় সমাধান কৰিব নোৱাৰিলে।
কেন্দ্ৰৰ হৈ ন্যায়ালয়ত হাজিৰ হৈ ছলিচিটৰ জেনেৰেল তুষাৰ মেহতাই কয় যে গুজৰাট বা মধ্যপ্ৰদেশৰ বিভাজন হ’লে বিভাজনৰ মাপকাঠী বেলেগ হ’ব আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্ত থকা অন্যান্য ৰাজ্যসমূহৰ বিভাজনৰ মাপকাঠীও বেলেগ হ’ব। ছলিচিটৰ জেনেৰেল তুষাৰ মেহতাই লগতে কয় যে জম্মু-কাশ্মীৰৰ ইতিহাস আৰু বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতিৰ কথা মনত ৰাখি তেওঁলোকক মূলসুঁতিলৈ ঘূৰাই অনাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল।
লগে লগে তুষাৰ মেহতাক মুখ্য ন্যায়াধীশ ডি ৱাই চন্দ্ৰচুড়ে কয়, “শিল নিক্ষেপ, অৱৰোধ, সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ ঘটে, কিন্তু ইয়াৰ নিয়ন্ত্ৰণ বা ৰাজ্য বিভাজনৰ ক্ষমতা সকলো ৰাজ্যকে কেন্দ্ৰই দিয়ে, এই ক্ষমতা যাতে অপব্যৱহাৰ নহয় সেয়া আপুনি কেনেকৈ নিশ্চিত কৰিব?”
ন্যায়াধীশে কৌলে লগতে কয়, ‘এয়া কোনো অনন্য পৰিস্থিতি নহয়। সীমান্তৰ সৈতে পঞ্জাৱেও কঠিন সময়ৰ সন্মুখীন হোৱা আমি দেখিছোঁ। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বিভিন্ন ৰাজ্যতো একেই ঘটনা ঘটিছে, কাইলৈ যদি এই প্ৰত্যেকখন ৰাজ্যতে একেই পৰিস্থিতি হয় তেন্তে কি হ’ব?”
মুখ্য ন্যায়াধীশ ডি ৱাই চন্দ্ৰচুদেও প্ৰশ্ন কৰে যে, ‘এখন ৰাজ্যক কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চললৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষমতা সংসদৰ আছেনে? যদিহে সংবিধান সভাৰ ভূমিকা কেৱল ৩৭০ অনুচ্ছেদৰ সন্দৰ্ভত পৰামৰ্শমূলক হয়, তেন্তে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ এই পৰিৱৰ্তন কৰাৰ ক্ষমতা নাই।”
প্ৰসংগক্ৰমে, পূৰ্বৰ শুনানিত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কৈছিল যে সংবিধানৰ ৩৭০ অনুচ্ছেদ কিয় বাতিল কৰা হ’ল সেই সন্দৰ্ভত চৰকাৰে বিতং ব্যাখ্যা দিব লাগে।
