এক নতুন অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে ভাৰতীয়সকলে তেওঁলোকৰ আয়ৰ এক তৃতীয়াংশ ঋণৰ কিস্তি পৰিশোধ কৰাত ব্যয় কৰে।
পিডব্লিউচি আৰু পাৰ্ফিঅ’ছৰ ‘হাউ ইণ্ডিয়া স্পেণ্ডছ’ প্ৰতিবেদনত ৩০ লাখ লোকৰ খৰচৰ আচৰণ বিশ্লেষণ কৰা হৈছে, যিসকলে মূলতঃ ফিনটেক, নন-বেংকিং ফাইনেন্স কোম্পানী (এনবিএফচি) আৰু অন্যান্য ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰে।
অধ্যয়নত অংশগ্ৰহণকাৰীসকল টিয়াৰ ৩ শিতানত অন্তৰ্গত চহৰৰ পৰা মেট্ৰ’লৈকে আছিল, যিসকলৰ প্ৰতিমাহে ২০ হাজাৰৰ পৰা ১,০০,০০০ টকালৈকে আয় আছিল।
প্ৰতিবেদন অনুসৰি উচ্চ মধ্যবিত্ত পৰ্যায়ৰ উপাৰ্জনকাৰীৰ মাজত ইএমআই প্ৰদান কৰা লোকৰ সংখ্যা সৰ্বাধিক হোৱাৰ বিপৰীতে আৰম্ভণি পৰ্যায়ৰ উপাৰ্জনকাৰীৰ ভিতৰত ইএমআই প্ৰদান কৰা লোকৰ সংখ্যা সৰ্বনিম্ন। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াত দেখা গৈছে যে কম মজুৰি থকা লোকসকলে আনুষ্ঠানিক উৎসৰ পৰিৱৰ্তে বন্ধু, পৰিয়াল বা স্থানীয় ঋণদাতাৰ পৰা ঋণ লোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি।
প্ৰতিবেদনত ব্যয়ক তিনিটা বহল ভাগত ভাগ কৰা হৈছে – বাধ্যতামূলক ব্যয় (৩৯%), প্ৰয়োজনীয়তা (৩২%) আৰু বিবেচনাধীন ব্যয় (২৯%)।
প্ৰতিবেদন অনুসৰি বাধ্যতামূলক ব্যয়ৰ সংজ্ঞা হ’ল ঋণ পৰিশোধ আৰু বীমা পলিচিৰ প্ৰিমিয়ামৰ বাবে ব্যয়, আনহাতে বিবেচনাধীন ব্যয়ৰ ভিতৰত অনলাইন গেমিং, বাহিৰত খোৱা বা খাদ্য, মনোৰঞ্জন আদিৰ অৰ্ডাৰ দিয়া খৰচ অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰয়োজনীয় বস্তুৰ ভিতৰত ঘৰুৱা মৌলিক প্ৰয়োজন যেনে উপযোগী সামগ্ৰী (পানী, বিদ্যুৎ, গেছ ইত্যাদি), ইন্ধন, ঔষধ, গেলামালৰ সামগ্ৰী ইত্যাদি।
প্ৰয়োজনীয়তা বনাম বিবেচনাধীন ব্যয়
প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে, কম মজুৰিৰ লোকসকলে তেওঁলোকৰ উপাৰ্জনৰ বেছিভাগেই অত্যাৱশ্যকীয় প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ বা ঋণ পৰিশোধৰ বাবে ব্যয় কৰিছে। ইয়াৰ বিপৰীতে উচ্চ মজুৰি লাভ কৰা লোকসকলে তেওঁলোকৰ আয়ৰ বৃহৎ অংশ অত্যাৱশ্যকীয় আৰু বিবেচনাধীন ব্যয়ৰ বাবে ব্যয় কৰিছে।
প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ পাইছে যে উচ্চ আয়ৰ গোটত ঋণৰ পৰিমাণ অধিক জীৱন-যাপনৰ খৰচৰ লগতে বিলাসী সামগ্ৰী আৰু ছুটীৰ বাবে বৃদ্ধি পোৱা আকাংক্ষাৰ চিন।
প্ৰতিবেদনত দেখা গৈছে যে প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ৰ আয়ৰ শ্ৰেণীৰ পৰা উচ্চ আয়ৰ শ্ৰেণীলৈ যোৱাৰ লগে লগে বিবেচনাধীন ব্যয় ২২%ৰ পৰা ৩৩%লৈ বৃদ্ধি পাইছে।
প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে, অত্যাৱশ্যকীয় খৰচৰ ক্ষেত্ৰতো একেধৰণৰ ধাৰা দেখা যায়, য’ত ব্যয়ৰ শতকৰা হাৰ এণ্ট্ৰি লেভেল আয়ৰ বাবে ৩৪%ৰ পৰা অধিক আয়ৰ বাবে ৪৫%লৈ বৃদ্ধি পায়। কিন্তু প্ৰয়োজনীয়তা ব্যয়ৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বিপৰীত ধাৰা দেখা যায়, য’ত দৰমহা বৃদ্ধিৰ লগে লগে ব্যয় কৰা ধনৰ শতকৰা হাৰ হ্ৰাস পায় – প্ৰৱেশ পৰ্যায়ৰ উপাৰ্জনকাৰীৰ বাবে ৪৪%ৰ পৰা অধিক আয়ৰ বাবে ২২%লৈ হ্ৰাস হয়।’
প্ৰতিবেদনত দেখা গৈছে যে উন্নত জীৱনশৈলীৰ ক্ৰয়ৰ ফলত বিবেচনাধীন ব্যয় ৬২%তকৈ অধিক, উচ্চ আয়ৰ লোকসকলে এনে বস্তুৰ বাবে (প্ৰতিমাহে ৩,২০৭ টকা) এণ্ট্ৰি লেভেলৰ লোকতকৈ (৯৫৮ টকা) প্ৰায় তিনিগুণ বেছি খৰচ কৰে। কম আয়ৰ লোকৰ মাজত অনলাইন গেমিং আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় (২২%), অধিক আয়ৰ লোকৰ বাবে ১২% লৈ হ্ৰাস পাইছে।
অধ্যয়নটোত এইটোও দেখা গৈছে যে দ্বিতীয় স্তৰৰ চহৰত বাস কৰা লোকসকলে চিকিৎসা সেৱাৰ বাবে সৰ্বাধিক খৰচ কৰে, যিটো প্ৰথম স্তৰৰ চহৰত থকা লোকসকলতকৈ প্ৰতিমাহে গড়ে ২০% বেছি।
বাধ্যতামূলক খৰচ
প্ৰতিবেদনত দেখা গৈছে যে দৰমহাপ্ৰাপ্ত ব্যক্তিসকলে গড়ে তেওঁলোকৰ আয়ৰ ৩৪-৪৫% অত্যাৱশ্যকীয় ব্যয়ৰ বাবে, ২২-৪৪% প্ৰয়োজনীয় খৰচৰ বাবে আৰু ২২-৩৩% বিবেচনাধীন ব্যয়ৰ বাবে আবণ্টন দিয়ে।
প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে, ‘এম্বেডেড ফাইনেন্স, পিয়ৰ টু পিয়ৰ ঋণ আৰু ক্ৰেডিট কাৰ্ড আৰু অন্যান্য পৰম্পৰাগত ঋণ শ্ৰেণী যেনে হোম লোন, এডুকেচন লোন আৰু অটো লোনৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত ঋণৰ উত্থানে বিবেচনাধীন খৰচ আৰু ভৱিষ্যতৰ বাধ্যবাধকতাৰ মাজৰ সীমা অস্পষ্ট কৰি তুলিছে।
সঞ্চয়ৰ তীব্ৰ হ্ৰাস
আৰবিআইৰ তথ্য অনুসৰি ভাৰতৰ ঘৰুৱা সঞ্চয়ৰ পৰিমাণ ৫ বছৰৰ নিম্নতম স্তৰলৈ হ্ৰাস পাইছে, যিটো জিডিপিৰ মাত্ৰ ৫.১%। ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি হোৱাৰ পাছতো এনে হৈছে। ঘৰুৱা সম্পত্তিৰ হ্ৰাসৰ লগে লগে ব্যক্তিগত ঋণ বৃদ্ধি পাইছে, যিটো বছৰৰ পাছত বছৰ ধৰি ১৩.৭% হাৰত বৃদ্ধি পাইছে।
পাৰ্ফিঅ’ছৰ চিইঅ’ সব্যাসাচী গোস্বামীয়ে মিণ্টক কয় যে খৰচ বৃদ্ধি পাইছে যদিও কম সঞ্চয়ে পৰিয়ালসমূহৰ ওপৰত হেঁচা প্ৰয়োগ কৰিছে।
গোস্বামীয়ে কয়, ‘যোৱা ছবছৰত বাৰ্ষিক দৰমহা ৯.১% বৃদ্ধি পোৱাৰ পিছতো এনে হৈছে। আমি দেখিবলৈ পাওঁ যে পৰিয়ালসমূহে বাহন আৰু ঘৰ ক্ৰয় কৰাৰ লগে লগে ঋণৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পাইছে।”
