এইচ আই ভি (Human Immunodeficiency Virus) হৈছে এনে এক ভাইৰাছ যিয়ে শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাক ক্ৰমান্বয়ে ধ্বংস কৰে, যাৰ ফলত সাধাৰণ ৰোগবোৰো মাৰাত্মক হৈ পৰিব পাৰে। এই ভাইৰাছ মূলতঃ অসুৰক্ষিত যৌন সম্পৰ্ক, সংক্ৰমিত ব্যক্তিৰ ব্যৱহৃত নিডলৰ পুনৰ ব্যৱহাৰ, সংক্ৰমিত তেজ সঞ্চালন, আৰু জন্ম বা স্তনপানৰ সময়ত মাতৃৰ পৰা শিশুলৈ বিয়পে। যিসকলৰ অসুৰক্ষিত যৌন সম্পৰ্ক আছে, একেটা বেজী বাৰে বাৰে ব্যৱহাৰ কৰে, বা এইচ আই ভি পজিটিভ মাতৃৰ সন্তান, তেওঁলোকৰ এই ৰোগৰ আশংকা বেছি। সময়মতে চিনাক্তকৰণ আৰু চিকিৎসাৰ জৰিয়তে এই সংক্ৰমণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পৰা যায়।
এইচ আই ভি সংক্ৰমণৰ তিনিটা মূল পৰ্যায় আছে:
- তীব্ৰ এইচ আই ভি সংক্ৰমণ (Acute HIV Infection): সংক্ৰমণৰ প্ৰথম কেইসপ্তাহত ভাইৰাছ শৰীৰত দ্ৰুতগতিত বিয়পে। এই সময়ত বহুতৰে লক্ষণ দেখা দিয়ে।
- ক্লিনিকেল লেটেন্সি (Clinical Latency): ভাইৰাছ শৰীৰত সক্ৰিয় হৈ থাকে যদিও লক্ষণ কম দেখা যায়। এই পৰ্যায় বছৰৰ পিছত বছৰ ধৰি চলিব পাৰে।
- এইডছ (AIDS): এই পৰ্যায়ত ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা অতিশয় দুৰ্বল হৈ পৰে, যাৰ ফলত সাধাৰণ সংক্ৰমণো মাৰাত্মক হৈ পৰে।
এইচ আই ভিৰ প্ৰাৰম্ভিক লক্ষণ:
বিশেষজ্ঞৰ মতে, এইচ আই ভিৰ প্ৰাৰম্ভিক লক্ষণ প্ৰায়ে সাধাৰণ ভাইৰাছৰ সংক্ৰমণৰ দৰে দেখা যায়, যাৰ বাবে বহুতেই ইয়াক আওকাণ কৰে। সংক্ৰমণৰ ২ৰ পৰা ৪ সপ্তাহৰ ভিতৰত নিম্নলিখিত লক্ষণসমূহ দেখা দিব পাৰে:
- জ্বৰ
- মূৰৰ বিষ
- ডিঙিৰ বিষ
- পেশীৰ বিষ
- ভাগৰুৱা অনুভৱ
- শৰীৰত ৰঙা ফোঁহা
- লিম্ফ ন’ড ফুলা
- ৰাতি ঘাম ওলোৱা
- দ্ৰুত ওজন হ্ৰাস
- সঘনাই ডায়েৰিয়া
- স্থায়ী দুৰ্বলতা
এই লক্ষণসমূহ কেইসপ্তাহমানৰ পিছত নিজে নিজে কমি যাব পাৰে, কিন্তু ইয়াৰ অৰ্থ এই নহয় যে ভাইৰাছ নাইকিয়া হৈছে। ভাইৰাছ শৰীৰত লুকাই থাকে আৰু লাহে লাহে ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা হ্ৰাস কৰে। গতিকে এনে লক্ষণ দেখা দিলে তৎক্ষণাত এইচ আই ভি পৰীক্ষা কৰাওক।
এইচ আই ভিৰ পৰীক্ষা আৰু চিকিৎসা:
যদি আপুনি উচ্চ ঝুঁকিৰ গোটৰ অন্তৰ্গত (যেনে- অসুৰক্ষিত যৌন সম্পৰ্ক, নিডল শ্বেয়াৰ কৰা), তেন্তে নিয়মীয়াকৈ এইচ আই ভি পৰীক্ষা কৰাটো অতি জৰুৰী। আগতীয়া চিনাক্তকৰণৰ জৰিয়তে এন্টিৰেট্ৰ’ভাইৰেল থেৰাপী (ART) আৰম্ভ কৰিলে ভাইৰাছৰ প্ৰভাৱ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পৰা যায় আৰু স্বাভাৱিক জীৱন যাপন কৰিব পৰা যায়।
এইচ আই ভিৰ সংক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ নিম্নলিখিত পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰক:
নিৰাপদ যৌন সম্পৰ্ক ৰাখক: কণ্ডমৰ ব্যৱহাৰ কৰক।
নিডল শ্বেয়াৰিং পৰিহাৰ কৰক: বেজী, ব্লেড বা ৰেজৰ আনৰ সৈতে ভাগ-বতৰা নকৰিব।
গৰ্ভৱতী মহিলাৰ বাবে: এইচ আই ভি পজিটিভ মাতৃয়ে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ মতে চিকিৎসা লৈ শিশুৰ সংক্ৰমণৰ আশংকা কমাব পাৰে।
নিৰাপদ তেজ গ্ৰহণ: কেৱল পৰীক্ষিত আৰু নিৰাপদ তেজ গ্ৰহণ কৰক।
নিচাসক্তিৰ পৰা আঁতৰি থাকক: বেজীৰে নিষিদ্ধ ড্ৰাগছ গ্ৰহণৰ পৰা বিৰত থাকক।
নিয়মীয়া পৰীক্ষা: সময়ে সময়ে এইচ আই ভি পৰীক্ষা কৰি থাকক।
এইচ আই ভিৰ প্ৰাৰম্ভিক লক্ষণসমূহক আওকাণ নকৰিব। জ্বৰ, মূৰৰ বিষ, ভাগৰুৱা অনুভৱ বা অস্বাভাৱিক শাৰীৰিক পৰিৱৰ্তন দেখা দিলে তৎক্ষণাত চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লৈ পৰীক্ষা কৰাওক। সঠিক সময়ত চিনাক্তকৰণ আৰু চিকিৎসাৰ দ্বাৰা এইচ আই ভি নিয়ন্ত্ৰণ কৰি সুস্থ জীৱন যাপন কৰিব পৰা যায়। নিৰাপদ জীৱনশৈলী আৰু সচেতনতাৰ জৰিয়তে এই সংক্ৰমণৰ পৰা নিজৰ লগতে আনক সুৰক্ষিত ৰাখিবো পাৰি।
