ভাৰত চৰকাৰে একক ব্যৱহাৰযোগ্য প্লাষ্টিক (Single-Use Plastic) নিষিদ্ধ কৰাৰ প্ৰায় তিনি বছৰ অতিক্ৰম কৰাৰ পিছতো দেশৰ লগতে অসমৰ ৰাজধানী চহৰ গুৱাহাটীত ইয়াৰ প্ৰয়োগ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হোৱা নাই। শেহতীয়াকৈ পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় বেচৰকাৰী সংস্থা ‘টক্সিস্ক লিংক’ (Toxics Link)-এ প্ৰকাশ কৰা এখন প্ৰতিবেদন অনুসৰি, দেশৰ আন মহানগৰসমূহৰ তুলনাত গুৱাহাটীত প্লাষ্টিক নিষিদ্ধকৰণৰ নীতি অধিক ফলপ্ৰসূ হোৱা পৰিলক্ষিত হৈছে যদিও, চহৰখনৰ ৭৬ শতাংশ স্থানত এতিয়াও নিষিদ্ধ প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ অব্যাহত আছে।
‘ৰিভিজিটিং ছিংগল ইউজ প্লাষ্টিক বেন’ (Revisiting Single Use Plastic Ban) শীৰ্ষক এই অধ্যয়নটোৰ পৰা পোহৰলৈ আহিছে যে গুৱাহাটীৰ অসংগঠিত খণ্ডসমূহত প্লাষ্টিক নিষিদ্ধকৰণৰ নীতিৰ চৰম উলংঘন ঘটিছে। বিশেষকৈ খাদ্যৰ বিপণী, ফল-মূলৰ ৰস আৰু নাৰিকল বিক্ৰেতা, ৰে’ল ষ্টেচন, বাছ আস্থান, শাক-পাচলিৰ বজাৰ, সাপ্তাহিক বজাৰ আৰু পৰ্যটন ক্ষেত্ৰসমূহত এতিয়াও ১০০ শতাংশ নিষিদ্ধ প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ হৈ আছে। আনহাতে, পদপথৰ ব্যৱসায়ী (৯০%), ধৰ্মীয় স্থান (৯০%), গেলামালৰ দোকান (৮৩%) আৰু সৰু ৰেষ্টুৰেণ্টসমূহত (৭৮%) আংশিকভাৱে এই নীতি মানি চলা পৰিলক্ষিত হৈছে।
অধ্যয়নটোত প্ৰকাশ পোৱা অনুসৰি, গুৱাহাটীৰ শ্বপিং মল আৰু বেনাৰ প্ৰস্তুতকাৰী প্ৰতিষ্ঠানসমূহত শূন্য শতাংশ নিষিদ্ধ প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ পোৱা গৈছে, যিটো এক ইতিবাচক দিশ। ইয়াৰ উপৰিও আইচক্ৰীম বিক্ৰেতা আৰু পাইকাৰী বজাৰসমূহত মাত্ৰ ১৪ শতাংশ নিষিদ্ধ সামগ্ৰীৰ উপস্থিতি ধৰা পৰিছে। দিল্লী (৮৬%), মুম্বাই (৮৫%) আৰু ভুৱনেশ্বৰৰ (৮৯%) দৰে মেট্ৰ’ চহৰৰ তুলনাত গুৱাহাটীৰ প্ৰদৰ্শন কিছু পৰিমাণে উন্নত। বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, সুলভ আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য বিকল্পৰ অভাৱৰ লগতে সৰবৰাহ শৃংখলৰ দুৰ্বল নিৰীক্ষণ ব্যৱস্থাৰ বাবেই সাধাৰণ ব্যৱসায়ীসকলে এতিয়াও কম মূল্যৰ নিষিদ্ধ প্লাষ্টিকৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হৈছে।
উল্লেখ্য যে, ২০২২ চনৰ জুলাই মাহত সমগ্ৰ ভাৰতত ১৯ বিধ একক ব্যৱহাৰযোগ্য প্লাষ্টিক সামগ্ৰী নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল। প্লাষ্টিকৰ পৰা নিৰ্গত হোৱা ‘মাইক্ৰ’প্লাষ্টিক’ আৰু ক্ষতিকাৰক ৰাসায়নিক পদাৰ্থই পৰিৱেশ তথা মানৱ স্বাস্থ্যলৈ গভীৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছে।
