পুৱাৰ পোহৰ পৰাৰ লগে লগে আফগানিস্তানৰ ঘোৰ প্ৰদেশৰ ৰাজধানী চঘচৰনৰ এখন ধূলিময় চকুত শ শ লোক গোট খায়। কোনোবাই আহি কিবা কামৰ প্ৰস্তাৱ দিব বুলি তেওঁলোকে ৰাস্তাৰ কাষত শাৰী পাতি ৰৈ থাকে। সেইদিনা কাম পালেহে তেওঁলোকৰ পৰিয়ালে দুসাঁজ খাবলৈ পাব।
কিন্তু কাম পোৱাৰ আশা অতি কম। ৪৫ বছৰীয়া জুমা খানে যোৱা ডেৰ মাহত মাত্ৰ তিনিদিন কাম পাইছে, যাৰ দৈনিক হাজিৰা আছিল মাত্ৰ ১৫০ ৰ পৰা ২০০ আফগানী। তেওঁ কয় যে তেওঁৰ ল’ৰা-ছোৱালীকেইটাই একেৰাহে তিনিদিন একো নোখোৱাকৈ শুবলগীয়া হৈছে। পত্নী আৰু সন্তানৰ কান্দোন দেখি তেওঁ আটা কিনিবলৈ ওচৰচুবুৰীয়াৰ পৰা পইচা খুজিবলৈ বাধ্য হৈছে। অনাহাৰত সন্তানৰ মৃত্যু হোৱাৰ ভয়ত তেওঁ দিন কটাব লগা হৈছে।
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ তথ্য অনুসৰি, আফগানিস্তানৰ প্ৰতি চাৰিজনৰ ভিতৰত তিনিজনেই বৰ্তমান নিজৰ প্ৰাথমিক প্ৰয়োজনসমূহ পূৰণ কৰিবলৈ অক্ষম। নিবনুৱা সমস্যা চৰম পৰ্যায়ত আছে আৰু স্বাস্থ্যসেৱা একেবাৰে বেয়া অৱস্থাত। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাহায্যও আগৰ তুলনাত বহুত কমি গৈছে। বৰ্তমান দেশখনৰ প্ৰায় ৪৭ লাখ মানুহ দুৰ্ভিক্ষৰ দুৱাৰদলিত থিয় দিছে বুলি অনুমান কৰা হৈছে।
ঘোৰ প্ৰদেশৰ অৱস্থা আটাইতকৈ বেয়া। ইয়াৰ পুৰুষসকল নিৰুপায় হৈ পৰিছে। ৰব্বানী নামৰ এজন লোকে কান্দি কান্দি কয় যে তেওঁৰ সন্তানকেইটাই দুদিন ধৰি একো খাবলৈ পোৱা নাই। আনহাতে, খাজা আহমদ নামৰ এজন বৃদ্ধ লোকে কয় যে তেওঁৰ ডাঙৰ সন্তানকেইটা ইতিমধ্যে মৃত্যুমুখত পৰিছে, এতিয়া বাকীকেইটাক খুৱাবলৈ তেওঁ কাম কৰিব লাগিব, কিন্তু বয়স বেছি হোৱা বাবে কোনেও তেওঁক কাম নিদিয়ে। ওচৰৰ এখন বেকাৰী খোলাৰ লগে লগে মালিকজনে বাচি যোৱা ৰুটী বিলাই দিয়ে আৰু মানুহবোৰে সেই ৰুটীৰ টুকুৰা পাবলৈ হেতাওপৰা লগায়।
ওচৰৰ গাওঁবোৰতো নিবনুৱা সমস্যাৰ ভয়াবহ প্ৰভাৱ স্পষ্টকৈ দেখা গৈছে। আব্দুল ৰছিদ আজিমি নামৰ এজন লোকে তেওঁৰ সাত বছৰীয়া যমজ কন্যা ৰোকিয়া আৰু ৰুহিলাক দেখুৱাই কয় যে তেওঁ নিজৰ ছোৱালীকেইজনীক বিক্ৰী কৰিবলৈ সাজু হৈছে। দৰিদ্ৰতা আৰু ঋণত পোত যোৱা আব্দুল ৰছিদে কান্দি কান্দি কয় যে ঘৰত ল’ৰা-ছোৱালীয়ে খাবলৈ খুজিলে তেওঁ দিবলৈ একো নাপায়। এজনী ছোৱালী বিক্ৰী কৰিলে বাকীকেইটাক অন্তত চাৰি বছৰ খুৱাব পাৰিব বুলি তেওঁ এই হৃদয় বিদাৰক সিদ্ধান্ত লৈছে।
তেওঁলোকৰ মাতৃ কায়হানে কয় যে ঘৰত খাবলৈ কেৱল ৰুটী আৰু গৰম পানীহে আছে। তেওঁৰ দুজন কিশোৰ পুত্ৰই চহৰত জোতা পলিচ কৰা কাম কৰে আৰু আন এজনে জাবৰ বুটলে, যিবোৰ কায়হানে খৰি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।
ছৈয়দ আহমদ নামৰ আন এজন লোকে তেওঁৰ পাঁচ বছৰীয়া কন্যা শাইকাক চিকিৎসাৰ খৰচ যোগাৰ কৰিব নোৱাৰি এজন আত্মীয়ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰিবলৈ বাধ্য হৈছে। ছোৱালীজনীৰ অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবে প্ৰয়োজন হোৱা দুই লাখ আফগানীৰ বিনিময়ত তেওঁ এই সিদ্ধান্ত লয়। অস্ত্ৰোপচাৰ সফল হোৱাৰ পিছত তেওঁ কয় যে ছোৱালীজনী পাঁচ বছৰৰ পিছত সেই আত্মীয়জনৰ ঘৰলৈ যাব লাগিব। পইচা থকাহেঁতেন তেওঁ কেতিয়াও নিজৰ সন্তানক বিক্ৰী নকৰিলেহেঁতেন, কিন্তু তাইক জীয়াই ৰাখিবলৈ তেওঁৰ ওচৰত আন কোনো উপায় নাছিল।
মাত্ৰ দুবছৰমান আগলৈকে ছৈয়দৰ দৰে লাখ লাখ পৰিয়ালে খাদ্য সাহায্য হিচাপে আটা, তেল, দাইল আদি পাইছিল। কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানত আমেৰিকা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰে দেশসমূহে সাহায্য প্ৰায় বন্ধ কৰি দিছে বা বহুত কমাই দিছে। ইয়াৰ লগতে ভয়াবহ খৰাঙে দেশখনৰ আধাৰো অধিক প্ৰদেশৰ অৱস্থা আৰু অধিক বেয়া কৰি তুলিছে। আব্দুল মালিক নামৰ এজন গাঁৱৰ লোকে কয় যে চৰকাৰ বা বেচৰকাৰী সংস্থা কাৰো পৰা তেওঁলোকে কোনো ধৰণৰ সহায় পোৱা নাই।
২০২১ চনত শাসনলৈ অহা তালিবান চৰকাৰে এই অৱস্থাৰ বাবে পূৰ্বৰ চৰকাৰ আৰু আমেৰিকাক জগৰীয়া কৰিছে। তালিবান চৰকাৰৰ উপ-মুখপাত্ৰ হামদুল্লাহ ফিতৰতে কয় যে বিদেশী সাহায্যৰ ফলত আগতে এখন কৃত্ৰিম অৰ্থনীতি গঢ়ি উঠিছিল আৰু এতিয়া তেওঁলোকে দৰিদ্ৰতা আৰু নিবনুৱা সমস্যা উত্তৰাধিকাৰ সূত্ৰে পাইছে। দাতাসকলে মুখ ঘূৰাই নিয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল মহিলাসকলৰ ওপৰত তালিবানে লগোৱা নিষেধাজ্ঞা। কিন্তু তালিবানে কয় যে মানৱীয় সাহায্যক কেতিয়াও ৰাজনৈতিক ৰূপ দিব নালাগে।
বৰ্তমান জৰুৰী সাহায্যৰ অভাৱত লাখ লাখ মানুহৰ জীৱন সংকটত পৰিছে। মহম্মদ হাছেম নামৰ এজন লোকৰ চৈধ্য মাহৰ কন্যা শিশু ক্ষুধা আৰু ঔষধৰ অভাৱত মৃত্যুমুখত পৰিছে। স্থানীয় লোকসকলৰ মতে পুষ্টিহীনতাৰ বাবে শিশুৰ মৃত্যুৰ হাৰ বহুত বাঢ়ি গৈছে। কবৰস্থানবোৰত ডাঙৰ কবৰতকৈ সৰু কবৰৰ সংখ্যা প্ৰায় দুগুণ হৈ পৰিছে, যিয়ে শিশুৰ মৃত্যুৰ ভয়াবহ ছবিখন ডাঙি ধৰে।
চঘচৰনৰ প্ৰধান চিকিৎসালয়খনতো একেই অৱস্থা। নৱজাতকৰ ৱাৰ্ডত সকলো বিচনা ভৰি আছে আৰু বেছিভাগ শিশুৱেই উশাহ লবলৈ কষ্ট পাইছে। দুমাহ আগতেই জন্ম হোৱা দুজনী যমজ কন্যাৰ ওজন আছিল মাত্ৰ দুই কিলো আৰু এক কিলো। তেওঁলোকৰ মাতৃ ছাকিলাই গৰ্ভাৱস্থাত ভালকৈ খাবলৈ নোপোৱাৰ বাবেই শিশুটোৰ এনে অৱস্থা হৈছে। পৰিতাপৰ কথা যে চিকিৎসালয়ত থকাৰ সময়তেই ডাঙৰ শিশুটোৰ মৃত্যু হয়।
চিকিৎসালয়ৰ নাৰ্ছ ফাতিমা হুছেইনীয়ে কয় যে কেতিয়াবা এদিনত তিনিটাকৈ শিশুৰ মৃত্যু হয়, যিটো এতিয়া তেওঁলোকৰ বাবে সাধাৰণ কথা হৈ পৰিছে। দৰিদ্ৰতাৰ বাবে ৰোগীৰ সংখ্যা বাঢ়িছে যদিও চিকিৎসালয়ত পৰ্যাপ্ত ঔষধ আৰু সঁজুলি নাই। চৰকাৰী চিকিৎসালয়খনত ৰোগীৰ বাবে কোনো ঔষধ নথকাত পৰিয়ালবোৰে বাহিৰৰ পৰা ঔষধ কিনিবলগীয়া হয়। পইচাৰ অভাৱত বহু পৰিয়ালে নিজৰ অসুস্থ শিশুক চিকিৎসালয়ৰ পৰা ঘৰলৈ লৈ যাবলৈ বাধ্য হৈছে, য’ত সেই অকণমানি শিশুবিলাকে এতিয়া অকলেই জীয়াই থকাৰ সংগ্ৰাম কৰিব লাগিব।
