বিশ্বৰ প্ৰতি চাৰিজন চিকিৎসকৰ এজনে অহা ১০ বছৰৰ ভিতৰত অৱসৰ ল’ব পাৰে। ইয়াৰ ফলত অদূৰ ভৱিষ্যতে বিশ্ব স্বাস্থ্য সংকটৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে বুলি গুৰুতৰ উদ্বেগ কথা জনাইছে বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই (WHO)। যিসময়ত মানুহৰ বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে চিকিৎসা সেৱাৰ চাহিদা আটাইতকৈ বেছি বৃদ্ধি পাইছে, সেই সময়তে চিকিৎসালয়সমূহে বিশ্বব্যাপী চিকিৎসকৰ নাটনিৰ সন্মুখীন হৈছে।
এই উদ্বেগজনক তথ্য শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ ‘নেশ্যনেল হেলথ ৱৰ্কফোৰ্চ একাউন্টছ: হেলথ ৱৰ্কফোৰ্চ লেভেলছ এণ্ড ট্ৰেণ্ডছ ২০২৬’ শীৰ্ষক প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ পাইছে।
যোৱা দুটা দশকত বিশ্বত স্বাস্থ্যকৰ্মীৰ সংখ্যা ৫০ শতাংশতকৈও অধিক বৃদ্ধি পাইছে। ২০০৬ চনত প্ৰতি ১০ হাজাৰ লোকৰ বিপৰীতে প্ৰায় ৪৫ জন স্বাস্থ্যকৰ্মী আছিল যদিও ২০২৫ চনত ই প্ৰায় ৬৮ জনলৈ বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমান বিশ্বৰ প্ৰায় ৭ কোটি লোক স্বাস্থ্যসেৱা খণ্ডৰ সৈতে জড়িত।
ওপৰৰ সংখ্যাবোৰ সান্ত্বনাদায়ক যেন লাগিব পাৰে যদিও প্ৰকৃত সমস্যাটো ভিতৰতে নিহিত হৈ আছে। প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে বিশ্বৰ কৰ্মৰত চিকিৎসকৰ এক বৃহৎ অংশই বয়সৰ পিনৰ পৰা অৱসৰৰ শেষ প্ৰান্তত উপনীত হৈছে। কিন্তু সেই ব্যৱধান পূৰণ কৰিব পৰাকৈ নতুন প্ৰজন্মৰ কৰ্মী প্ৰস্তুত হোৱা নাই।
১২২খন দেশৰ তথ্য বিশ্লেষণ কৰি দেখা গৈছে যে বৰ্তমান বিশ্বত কৰ্মৰত মুঠ চিকিৎসকৰ প্ৰায় ২৫ শতাংশই ৫৫ বছৰ বা তাতকৈ অধিক বয়সৰ। অৰ্থাৎ অহা দশকৰ ভিতৰত অৱসৰ ল’ব। ধনী বা উন্নত দেশত এই বৃদ্ধ চিকিৎসকৰ হাৰ বহু বেছি।
স্বাস্থ্য বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, বিশ্ব এতিয়া ‘দ্বৈত সংকট’ৰ সন্মুখীন হৈছে। এফালে প্ৰবীণ স্বাস্থ্যকৰ্মীসকলে ইজনৰ পিছত সিজনকৈ অৱসৰ ল’ব, একে সময়তে বিশ্বৰ সাধাৰণ জনসংখ্যাৰ গড় বয়স বৃদ্ধিৰ বাবে চিকিৎসা সেৱাৰ চাহিদা ভয়ংকৰভাৱে বৃদ্ধি পাব।
প্ৰতিবেদনত সকীয়াই দিয়া হৈছে যে, ২০৩০ চনৰ ভিতৰত প্ৰয়োজনৰ তুলনাত বিশ্বৰ কমেও ৬৭খন দেশত পৰ্যাপ্ত স্বাস্থ্যকৰ্মী নাথাকিব। ২০৩০ চনৰ ভিতৰত বিশ্ব স্বাস্থ্যকৰ্মীৰ নাটনি ১ কোটি ১০ লাখ হ’ব। সেইদৰে কেৱল বৰ্তমানৰ আন্তঃগাঁথনি বজাই ৰাখিবলৈ বিশ্বজুৰি অতিৰিক্ত ৮ লাখ ৩২ হাজাৰ নতুন স্বাস্থ্যকৰ্মী নিযুক্তি দিয়াৰ প্ৰয়োজন।
বয়সৰ এই সংকটৰ উপৰিও স্বাস্থ্য সেৱাৰ বৈষম্যও ভয়াৱহ হৈ পৰিছে। ইউৰোপৰ দেশসমূহত চিকিৎসকৰ সংখ্যা আফ্ৰিকাৰ দেশতকৈ প্ৰায় ১৩ গুণ বেছি। নাৰ্ছৰ ক্ষেত্ৰত এই ব্যৱধান ৬ গুণ বেছি। সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে এখন দেশ যিমানেই ধনী হ’ব সিমানেই জনমূৰি স্বাস্থ্যকৰ্মীৰ সংখ্যাও বেছি।
এই বয়সৰ সংকট আৰু বৈষম্যৰ সমাধানৰ বাবে জৰুৰী আৰু ফলপ্ৰসূ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰিলে ভৱিষ্যতৰ বিশ্ব স্বাস্থ্য ব্যৱস্থাই এক বৃহৎ দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হ’ব বুলি বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই সকীয়াই দিছে।
