গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগৰ সফলতা; দেশৰ প্ৰথমটো প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে কি এই সাফল্য?
ভাৰতৰ পাৰমাণৱিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ পৰীক্ষা- নিৰীক্ষাৰ এক উল্লেখযোগ্য বিকাশ ঘটাই কলকাতাৰ ভেৰিয়েবল এনাৰ্জি চাইক্ল’ট্ৰন চেণ্টাৰ (ভি ই চি চি)ত শেহতীয়াকৈ আৰম্ভ হোৱা ছুপাৰকণ্ডাক্টিং চাইক্ল’ট্ৰন ব্যৱহাৰ কৰি পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰা ভাৰতৰ প্ৰথমটো প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে পৰিগণিত হৈছে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়।
ভাৰতৰ অন্য আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত যেনে টাটা ইনষ্টিটিউট অৱ ফাণ্ডামেণ্টেল ৰিচাৰ্চ (টি আই এফ আৰ) মুম্বাই, আৰু ইণ্টাৰ ইউনিভাৰ্চিটি এক্সলেৰেটৰ চেণ্টাৰ (আই ইউ এ চি), নতুন দিল্লীত সৰ্বোচ্চ ২৫০ মেগাভল্ট শক্তিলৈকে পাৰমাণৱিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাক সমৰ্থন কৰিলেও ভি ই চি চি ত অতি-পৰিবাহী চাইক্লো-ট্ৰনে ৪০০-৫০০ মেগাভল্টৰ ভিতৰত ৰশ্মি শক্তিক ডি-লিভাৰিং কৰিবলৈ সক্ষম হয়।
এই উচ্চ শক্তি পাৰমাণৱিক বিভাজনৰ গতিবিদ্যাৰ গৱেষণা আগবঢ়াই নিয়াৰ বাবে তথা অন্য ভৌতিক পৰিঘটনাসমূহৰ অন্বেষণৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই অধ্যয়নে গধুৰ মৌলৰ সংশ্লেষণ বৃদ্ধি কৰিব আৰু ভৱিষ্যতে পাৰমাণৱিক ৰিয়েক্টৰ গঠনৰ সম্ভাৱনাৰ বাট দেখুৱাব।
গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য অধ্যাপক ননী গোপাল মহন্তই এই সফলতাৰ প্ৰশংসা কৰি কয় যে, “৫০০ মেগাভল্ট পৰ্যন্ত শক্তি লাভ কৰিব পৰা ভি ই চি চি ছুপাৰকণ্ডাক্টিং চাইক্ল’ট্ৰন ব্যৱহাৰ কৰি আমি আগতে গম নোপোৱা পৰমাণুবোৰে কেনে আচৰণ কৰে সেই বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিব পাৰো। উক্ত পৰীক্ষাটো পাৰমাণৱিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ এক ডাঙৰ পদক্ষেপ আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষণাৰ দিশৰ এক অভূতপূৰ্ব সফলতা।”
উল্লেখযোগ্য যে দুমাহ ধৰি চলি থকা এই পৰীক্ষাৰ নেতৃত্ব বহন কৰা গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগৰ অধ্যাপক কুশল কলিতাই তেওঁৰ গৱেষক শিক্ষাৰ্থী তথা ভি ই চি চিৰ ড° টি কে ঘোষ আৰু অমিত সেনৰ সহযোগত সম্পন্ন কৰে।
অধ্যাপক কুশল কলিতাই উল্লেখ কৰে যে, “ভি ই চি চি ৰ সৈতে কাম কৰি আমি পাৰমাণৱিক বিভাজনৰ এনে কিছুমান অংশ অন্বেষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছো যিবোৰ ভাৰতত উপলব্ধ অন্যান্য সুবিধাসমূহে শক্তিৰ সীমা কম হোৱাৰ বাবে অধ্যয়ন কৰিব নোৱাৰে। আমাৰ বাবে তথা সমগ্ৰ ভাৰতৰ বাবে ই এক সফলতা।”