বিশ্ব শক্তি সংকট আৰু ইৰাণৰ সংঘাতৰ মাজতে অ’পেক ত্যাগ কৰিলে সংযুক্ত আৰব আমিৰশ্বাহীয়ে

বৰ্তমান বিশ্বত চলি থকা শক্তি সংকট আৰু ইৰাণৰ সৈতে জড়িত সংঘাতৰ ফলত তেলৰ যোগানত বাধাৰ সৃষ্টি হৈ থকাৰ সময়তে এক ডাঙৰ খবৰ পোহৰলৈ আহিছে। বিশ্বৰ শক্তি ৰাজনীতিত এক বৃহৎ পৰিৱৰ্তন আনি সংযুক্ত আৰব আমিৰশ্বাহীয়ে অ’পেক আৰু অ’পেক প্লাছ গোটৰ পৰা ওলাই অহাৰ কথা আনুষ্ঠানিকভাৱে ঘোষণা কৰিছে। অহা এক মে’ৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ দেশখনে এই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছে। এই সিদ্ধান্তই তেল উৎপাদনকাৰী দেশসমূহৰ মিত্ৰজোঁট আৰু বিশেষকৈ চৌদি আৰৱৰ বাবে এক ডাঙৰ বিপৰ্যয় কঢ়িয়াই আনিছে। বজাৰত অস্থিৰতা চলি থকাৰ সময়তে ইউ এ ইৰ দৰে এটা নিৰ্ভৰযোগ্য সদস্যৰ এই পদক্ষেপে সমগ্ৰ বিশ্বৰ তেল যোগান ব্যৱস্থাক চিন্তাত পেলাইছে।

ইউ এ ইৰ শক্তি মন্ত্ৰী ছুহেইল আল মাজৰ’ৱেই ছ‘চিয়েল মিডিয়া এক্সৰ জৰিয়তে এই সিদ্ধান্তৰ কথা সদৰী কৰি কয় যে তেওঁলোকৰ এই পদক্ষেপ দেশখনৰ উন্নয়ন আৰু দীৰ্ঘম্যাদী বজাৰৰ নীতিৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে মিলি যায়। তেওঁ লগতে অ’পেক আৰু ইয়াৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সৈতে দশক দশক ধৰি থকা গঠনমূলক সহযোগিতাৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰে। আনহাতে, সংবাদ সংস্থা ৰয়টাৰ্ছক মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে জনায় যে এই পদক্ষেপে ইউ এ ইক ভৱিষ্যতে অধিক নমনীয়তা প্ৰদান কৰিব, কিয়নো এতিয়াৰে পৰা তেওঁলোক গোটটোৰ কোনো নীতি-নিয়মৰ দ্বাৰা বান্ধ খাই নাথাকিব। আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ‘ল যে চৌদি আৰৱকে ধৰি আন কোনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ আলোচনা নকৰাকৈ দেশখনে স্বতন্ত্ৰভাৱে এই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছে।

মধ্যপ্ৰাচ্যত চলি থকা যুদ্ধ আৰু সংঘাতৰ বাবে তেলৰ যোগানত ব্যাঘাত জন্মিছে আৰু বিনিয়োগকাৰীসকলৰ মাজতো ভয়ৰ সৃষ্টি হৈছে। বিশেষকৈ হৰমুজ জলদ্বীপৰ নিৰাপত্তাক লৈ চিন্তা বৃদ্ধি পাইছে, যিটো সংকীৰ্ণ পথেৰে বিশ্বৰ এক বৃহৎ পৰিমাণৰ তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ সৰবৰাহ কৰা হয়। ইফালে, আমেৰিকাৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে এই ঘটনাক এক ৰাজনৈতিক জয় হিচাপে আখ্যা দিছে। ট্ৰাম্পে দীৰ্ঘদিন ধৰি তেলৰ দাম নিয়ন্ত্ৰণ কৰা অ’পেকৰনীতিক সমালোচনা কৰি আহিছিল আৰু অভিযোগ কৰিছিল যে এই গোটে তেলৰ দাম বৃদ্ধি কৰি সমগ্ৰ বিশ্বক শোষণ কৰিছে। আমেৰিকাই উপসাগৰীয় অঞ্চলত সামৰিক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰাৰ পিছতো তেলৰ উচ্চ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্য্যক তেওঁ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।

আমেৰিকাৰ ঘনিষ্ঠ মিত্ৰ ইউ এ ইয়ে এই সিদ্ধান্ত লোৱাৰ আঁৰত আন এক ডাঙৰ কাৰণ হৈছে নিজৰ সহযোগী আৰব ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ প্ৰতি থকা তীব্ৰ হতাশা। ইৰাণৰ ধাৰাবাহিক আক্ৰমণৰ সময়ত সহযোগী ৰাষ্ট্ৰসমূহে ইউ এ ইক পৰ্যাপ্ত ৰাজনৈতিক আৰু সামৰিক সমৰ্থন আগবঢ়োৱা নাছিল বুলি তেওঁলোকে অনুভৱ কৰিছে। ইউ এ ইৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কূটনৈতিক উপদেষ্টা আনোৱাৰ গৰ্গাছেও উপসাগৰীয় প্ৰভাৱশালী মঞ্চত ভাষণ দি এই সন্দৰ্ভত মুকলিকৈ হতাশা প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁ কয় যে উপসাগৰীয় সহযোগিতা পৰিষদৰ দেশসমূহে লজিষ্টিক দিশত সহায় কৰিলেও ৰাজনৈতিক আৰু সামৰিক দিশত তেওঁলোকৰ স্থিতি ঐতিহাসিকভাৱে অতি দুৰ্বল আছিল। আৰব লীগৰ পৰা এনে দুৰ্বল স্থিতি আশা কৰিলেও উপসাগৰীয় সহযোগিতা পৰিষদৰ পৰা তেওঁ এনে আচৰণ একেবাৰেই আশা কৰা নাছিল বুলি জানিবলৈ দিয়ে।

ইউ এ ইৰ এই প্ৰস্থানে এতিয়া তেলৰ মূল্য সুস্থিৰ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত এক ডাঙৰ বাধাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। অ’পেক আৰু ইয়াৰ মিত্ৰ দেশসমূহে তেওঁলোকৰ এটা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ সদস্য হেৰুৱাইছে, যাৰ ফলত গোটটোৰ ভিতৰত মতানৈক্য বাঢ়ি গৈ আন সদস্যসকলকো নিজৰ স্থিতি পুনৰ মূল্যায়ন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিব পাৰে। ১৯৬০ চনত গঠন হোৱা অ’পেকৰ মূল লক্ষ্য আছিল তেলৰ বজাৰ সুস্থিৰ কৰি ৰখা আৰু মূল্যৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ প্ৰদান কৰা। কিন্তু এক মে’ৰ পৰা ইউ এ ই আঁতৰি যোৱাৰ পিছত এই গোটটোত কেৱল ১১ জন সক্ৰিয় সদস্যহে বাকী থাকিব। সেই দেশসমূহ হৈছে আলজেৰিয়া, কংগো গণৰাজ্য, বিষুৱীয় গিনি, গাবন, লিবিয়া, নাইজেৰিয়া, ইৰাণ, ইৰাক, কুৱেইট, চৌদি আৰব আৰু ভেনিজুৱেলা।