কেন্দ্ৰৰ স্পষ্টীকৰণঃ ৰাজ্যপাল আৰু ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে উচ্চতম ন্যায়ালয়ত আবেদন দাখিল কৰিব নোৱাৰে ৰাজ্য চৰকাৰে
ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত কেন্দ্ৰ চৰকাৰে স্পষ্টকৈ কয় যে, ৰাজ্যপাল বা ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে ৰাজ্য চৰকাৰৰ আদালতত আবেদন দাখিল কৰাৰ কোনো অধিকাৰ নাই। বৃহস্পতিবাৰে এই বিষয়ত অনুষ্ঠিত হোৱা শুনানিত কেন্দ্ৰৰ পক্ষৰ পৰা ছলিচিটৰ জেনেৰেল তুষাৰ মেহতাই এই যুক্তি আগবঢ়ায়। তেওঁৰ মতে, সংবিধানৰ অধীনত ৰাজ্য চৰকাৰৰ কোনো মৌলিক অধিকাৰ নাই যিয়ে ৰাজ্যপাল বা ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সিদ্ধান্তক প্ৰত্যাহ্বান জনাব পাৰে। এই অধিকাৰ কেৱল জনসাধাৰণৰ বাবে সংৰক্ষিত।
শুনানিৰ সময়ত মুখ্য ন্যায়াধীশ বি আৰ গাভাইৰ নেতৃত্বত গঠিত পাঁচজনীয়া বিচাৰপীঠত এই যুক্তি উত্থাপন কৰে। বিচাৰপীঠত ন্যায়াধীশ সূৰ্য কান্ত, ন্যায়াধীশ বিক্ৰম নাথ, ন্যায়াধীশ পি এছ নৰসিংহ আৰু ন্যায়াধীশ অতুল এছ চন্দুৰকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। কেন্দ্ৰ চৰকাৰে যুক্তি দিয়ে যে, বিধানসভাই গৃহীত কৰা বিধেয়কসমূহৰ সন্দৰ্ভত ৰাজ্যপাল বা ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে ৰাজ্য চৰকাৰে উচ্চতম ন্যায়ালয়ত গোচৰ ৰুজু কৰিব নোৱাৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা জনতাৰ মৌলিক অধিকাৰ খৰ্ব হ’ব পাৰে বুলি তুষাৰ মেহতাই আদালতত কয়।
তুষাৰ মেহতাই আদালতত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰি কয়, “ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে জানিব বিচাৰে যে এখন ৰাজ্য চৰকাৰে সংবিধানৰ ৩২ নং অনুচ্ছেদৰ ভিত্তিত উচ্চতম ন্যায়ালয়ত গোচৰ ৰুজু কৰিব পাৰে নেকি?” তেওঁ সংবিধানৰ ৩৬১ নং দফা উল্লেখ কৰি কয় যে, এই দফাই ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ৰাজ্যপালক বিশেষ ক্ষমতা প্ৰদান কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সিদ্ধান্তক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাৰ অধিকাৰ ৰাজ্য চৰকাৰৰ নাই। লগতে তেওঁ কয়, “৩২ নং অনুচ্ছেদে এজন ব্যক্তিক আদালতত গোচৰ ৰুজু কৰাৰ অধিকাৰৰ নিশ্চয়তা দিয়ে, কিন্তু ৰাজ্য চৰকাৰৰ কোনো মৌলিক অধিকাৰ নাই।”
কেন্দ্ৰ চৰকাৰে পূৰ্বেও উচ্চতম ন্যায়ালয়ক অনুৰোধ জনাইছিল যে, ৰাজ্যপাল বা ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ওপৰত কোনো সময়সীমা আৰোপ নকৰিব। তুষাৰ মেহতাই সংবিধানৰ ২০০ নং অনুচ্ছেদ উল্লেখ কৰি কয় যে, এই অনুচ্ছেদে ৰাজ্যপালক বিধেয়ক অনুমোদন কৰাৰ অধিকাৰ দিয়ে। লগতে ২০১ নং অনুচ্ছেদে ৰাজ্যপালক বিধেয়কখন ৰাষ্ট্ৰপতিৰ বিবেচনাৰ বাবে স্থগিত ৰখাৰ অধিকাৰও প্ৰদান কৰে। তেওঁৰ মতে, এই অধিকাৰসমূহ পৰিৱৰ্তন কৰাটো সংবিধান পুনৰ লিখাৰ সমান।
শুনানিৰ সময়ত মুখ্য ন্যায়াধীশ গভাইয়ে কয় যে, ৮ এপ্ৰিলত দুজন ন্যায়াধীশৰ সিদ্ধান্তৰ সন্দৰ্ভত তেওঁ কোনো মন্তব্য নকৰে। কিন্তু ৰাজ্যপালে বিধেয়কখন ছমাহলৈ বিচাৰাধীন ৰখাটো সঠিক নহয় বুলি তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ উত্তৰত তুষাৰ মেহতাই কয় যে, যদি কোনো সাংবিধানিক প্ৰতিষ্ঠানে নিজৰ কৰ্তব্য পালন নকৰে, তেন্তে আদালতে আন এখন সাংবিধানিক প্ৰতিষ্ঠানক নিৰ্দেশ দিব নোৱাৰে।
এই বিষয়ত শুনানি এতিয়াও অব্যাহত আছে আৰু ইয়াৰ ফলাফলে ভাৰতৰ সংবিধানিক ব্যৱস্থাত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যৰ মাজত ক্ষমতাৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাৰ লগতে বিধেয়ক অনুমোদন প্ৰক্ৰিয়াত স্বচ্ছতা নিশ্চিত কৰাৰ দিশত এই গোচৰটোৱে নতুন মাত্ৰা লাভ কৰিছে।