২০২৪ চনৰ ১৯ সংখ্যক গ্ল’বেল হাংগাৰ ইনডেক্স (জি এইচ আই)ৰ প্ৰতিবেদনত ভাৰতক ১২৭খন দেশৰ ভিতৰত ১০৫ সংখ্যক স্থানত স্থান দিয়া হৈছে৷ এই প্ৰতিবেদনত ভাৰতক ‘গুৰুতৰ’ ক্ষুধা সমস্যা থকা ৰাষ্ট্ৰৰ ভিতৰত স্থান দিয়া হৈছে। ভাৰত চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰ শ্ৰীলংকা, নেপাল, ম্যানমাৰ, আৰু বাংলাদেশৰ পৰা পিছ পৰি থকাৰ বিপৰীতে ভাৰতৰ স্থান পাকিস্তান আৰু আফগানিস্তানৰ কিছু ওপৰত অৱস্থান কৰিছে।
‘কনচাৰ্ন ৱৰ্ল্ডৱাইড’ আৰু ‘ৱেলথাংগাৰহিলফ’ৰ যৌথভাৱে প্ৰকাশিত এই জিএইচআই প্ৰতিবেদনখনে বিশ্বজুৰি ক্ষুধা অনুসৰণ কৰে, য’ত জৰুৰী ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজনীয়তা থকা ক্ষেত্ৰসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। ২০২৪ চনৰ প্ৰতিবেদনত ভাৰতৰ ২৭.৩ নম্বৰে ক্ষুধাৰ গুৰুতৰ অৱস্থা প্ৰতিফলিত কৰিছে। প্ৰতিবেদনত ভাৰতত শেহতীয়া বছৰবোৰত অপুষ্টিৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ সামান্য বৃদ্ধি পোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।
ভাৰতৰ ২০২৪ চনৰ জি এইচ আই স্ক’ৰ ২৯.৩ৰ তুলনাত কিছু উন্নতি দেখা গৈছে, যিটোও ‘চিৰিয়াছ’ শিতানত পৰে, তথাপিও ভাৰত চুবুৰীয়া দেশৰ পৰা বহু পিছ পৰি আছে। ২০০০ আৰু ২০০৮ চনত ক্ৰমে ৩৮.৪ আৰু ৩৫.২ নম্বৰৰ তুলনাত যথেষ্ট অগ্ৰগতি হৈছে, দুয়োটাকে ‘আতংকজনক’ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছিল।
পদ্ধতি আৰু সংশোধিত তথ্যৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে ২০২৪ চনৰ প্ৰতিবেদন ২০২৩ চনৰ প্ৰতিবেদনৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে তুলনা কৰিব নোৱাৰি। কিন্তু ইয়াত ২০০০, ২০০৮, ২০১৬, আৰু ২০২৪ চনৰ তুলনামূলক তথ্য দিয়া হৈছে।
শিশুৰ অপুষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতে তীব্ৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈয়েই আছে, বিশ্বজুৰি শিশু মৃত্যুৰ হাৰ সৰ্বাধিক (১৮.৭%)। দেশত শিশুৰ ষ্টাণ্টিঙৰ হাৰ ৩৫.৫%, পাঁচ বছৰৰ তলৰ শিশুৰ মৃত্যুৰ হাৰ ২.৯%, আৰু অপুষ্টিৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ ১৩.৭%।
২০০০ চনৰ পৰা ভাৰতে শিশুৰ মৃত্যুৰ হাৰ যথেষ্ট উন্নত কৰিছে যদিও শিশুৰ অপুষ্টি এক জটিল বিষয় হৈয়েই আছে, অপচয় আৰু স্তব্ধতা দুয়োটাৰে হাৰ এতিয়াও আতংকজনকভাৱে উচ্চ। প্ৰতিবেদনত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে যে যদিও ২০০০ চনৰ পৰা ষ্টাণ্টিং হ্ৰাস পাইছে, এই সূচকসমূহে জনস্বাস্থ্যৰ বাবে গুৰুতৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰি আহিছে।
২০২৪ চনৰ জিএইচআইয়ে উজ্জ্বল কৰি তুলিছে যে ২০১৬ চনৰ পৰা ক্ষুধা হ্ৰাসৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বব্যাপী অগ্ৰগতি স্থবিৰ হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত ২০৩০ চনৰ ভিতৰত শূন্য ক্ষুধা লাভ কৰাৰ লক্ষ্য ক্ৰমান্বয়ে অসম্ভৱ হৈ পৰিছে। মূল্যায়ন কৰা ১২৭খন দেশৰ ভিতৰত ৪২খন দেশত এতিয়াও হয় ‘আতংকজনক’ বা ‘গুৰুতৰ’ ক্ষুধাৰ সন্মুখীন হৈছে।
প্ৰতিবেদনখনে ক্ষুধা, জলবায়ু পৰিৱৰ্তন আৰু লিংগ বৈষম্যৰ মাজতো প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিছে, লক্ষ্য কৰিছে যে বৈষম্যমূলক নীতি আৰু লিংগভিত্তিক হিংসাই প্ৰায়ে মহিলা আৰু যৌন আৰু লিংগ সংখ্যালঘুসকলক খাদ্য আৰু পুষ্টিৰ অসুৰক্ষিততা আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱৰ অধিক আশংকাত পেলায় আৰু লগতে তেওঁলোকৰ এই প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাৰ ক্ষমতা হ্ৰাস কৰে৷
