অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ ৰামপুৰত থকা ড’ৰাবিলৰ নিস্তব্ধ পৰিৱেশ, য’ত এসময়ত শ শ গৰু চৰিছিল আৰু অসংখ্য চৰাইৰ মাতেৰে বতাহ উপচি পৰিছিল, এতিয়া ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈছে।
অসম চৰকাৰে এই চৰণীয়া ভূমি সংৰক্ষিত কৰি কলকাতাৰ এটা কোম্পানীক লজিষ্টিক পাৰ্ক নিৰ্মাণৰ বাবে ৪৯.৫৯ একৰ (১৫০ বিঘা) ভূমি আবণ্টন দিয়াৰ প্ৰস্তাৱে স্থানীয় বাসিন্দাসকলৰ মাজত ব্যাপক শংকা ব্যক্ত কৰে।
৬৭ বছৰীয়া স্থানীয় কৰ্মী দেৱজিৎ চৌধুৰীয়ে কয় যে, এই প্ৰকল্পই অঞ্চলটোৰ চহকী জৈৱ বৈচিত্ৰ্যক ধ্বংস কৰাই নহয়, চৰণীয়া পথাৰ আৰু ড’ৰাবিল নামেৰে জনাজাত জলাশয়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল অসংখ্য গাঁৱৰ লোকৰ জীৱিকাও বিপন্ন কৰিব।
অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগম লিমিটেডে এই ভূমি নিউ কলকাতা ইণ্টাৰনেশ্যনেল ডেভেলপমেণ্ট প্ৰাইভেট লিমিটেডলৈ হস্তান্তৰ কৰাৰ পৰিকল্পনাত আগভাগ লৈছে যদিও কামৰূপ জিলা উপায়ুক্তৰ কাৰ্যালয়ে ইতিমধ্যে ভূমি অধিগ্ৰহণৰ প্ৰস্তাৱ দি অধিসূচনা জাৰি কৰিছে।
ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ক্ষতিগ্ৰস্ত গাঁওবাসীয়ে ড’ৰাবিল গাঁৱৰ চৰণীয়া পথাৰ সুৰক্ষা আহ্বান সমিতিৰ বেনাৰত একত্ৰিত হৈ চৰকাৰৰ এই সিদ্ধান্তৰ বিৰোধিতা কৰিছে। এইখন সমিতিয়ে স্থানীয় সমৰ্থন সক্ৰিয়ভাৱে সংগঠিত কৰিছে, প্ৰস্তাৱিত লজিষ্টিক পাৰ্কৰ পৰা ড’ৰাবিলক সুৰক্ষিত কৰাৰ জটিল প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰচাৰ পত্ৰিকা বিতৰণ কৰিছে।
দেওবাৰে (১৮ মে’) ৰামপুৰত অনুষ্ঠিত এখন সভাত (ৰাইজ মেল) প্ৰায় ৩০০ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে যিয়ে ভূমি হস্তান্তৰৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰে।
অৱসৰপ্ৰাপ্ত বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক তথা সমিতিৰ সদস্য অশ্বিনী মজুমদাৰে বহু গাঁৱৰ জীৱিকাৰ জীৱনৰেখা হিচাপে জলাশয় আৰু চৰণীয়া পথাৰখনৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকাক গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁ লজিষ্টিক পাৰ্কক অস্তিত্বৰ ভাবুকি হিচাপে গ্ৰহণ কৰা সামাজিক সংগঠন আৰু খিলঞ্জীয়া সম্প্ৰদায়ৰ তীব্ৰ বিৰোধিতাক লক্ষ্য কৰে।
কুলসী নদীৰ কাষতে অৱস্থিত ড’ৰাবিলৰ পৰিৱেশগত তাৎপৰ্য্যৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি মজুমদাৰে অঞ্চলটোৰ পৰিৱেশ ভাৰসাম্য বজাই ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা সম্পৰ্কে ব্যাখ্যা কৰে। তেওঁ সকীয়াই দিয়ে যে চৰণীয়া পথাৰত উদ্যান নিৰ্মাণ কৰিলে পৰিৱেশ ধ্বংসলীলা হ’ব আৰু স্থানীয় জীৱিকাত ভয়াৱহ প্ৰভাৱ পৰিব।
তদুপৰি তেওঁ জলাশয়টোৰ গভীৰ ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক শিপাবোৰ আঙুলিয়াই দিয়ে, য’ত ইয়াৰ লগত জড়িত অসংখ্য যুগ যুগ ধৰি চলি অহা লোককথা আৰু পৰম্পৰা আছে, যিবোৰ চিৰদিনৰ বাবে হেৰাই যোৱাৰ আশংকা আছে।
সুৰক্ষা সমিতিৰ আন এজন সদস্য হৃতিক কলিতাই জীৱিকা আৰু বিশুদ্ধ বায়ুৰ ক্ষেত্ৰত ড’ৰাবিলৰ অপৰিহাৰ্য অৱদানৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। তেওঁ চৰকাৰে কেৱল চৰণীয়া পথাৰ আবণ্টন দিয়াৰ দাবী খণ্ডন কৰি জলাশয় আৰু চৰণীয়া পথাৰ মূলতঃ একে বুলি দৃঢ়তাৰে উল্লেখ কৰে।
তেওঁ যুক্তি দিছিল যে মাটিখিনি হস্তান্তৰ কৰিলে জলাশয়টো ধ্বংস হোৱাটো অনিবাৰ্য, যিটো সিদ্ধান্তক গাঁৱৰ মানুহে উন্নয়নৰ আৱৰণত পৰিৱেশ ক্ষতিকাৰক বুলি প্ৰতিহত কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছে।
গাঁৱৰ মানুহে অনুমান কৰিছে যে নাহিৰা, তেজপুৰ, গুইমৰা, সাতপখলি, বৰটাৰী, ছিমিনা, ফুটুৰীকে ধৰি ২১খন গাঁৱৰ ১০,০০০ৰো অধিক পৰিয়ালে এই মাটিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
দেৱজিৎ চৌধুৰীয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে চৰকাৰী অভিলেখত জলাশয় আৰু চৰণীয়া পথাৰত পাৰ্থক্য থাকিব পাৰে যদিও কাৰ্যক্ষমভাৱে একে, বাৰিষাৰ সময়ত অঞ্চলটো জলাশয়লৈ ৰূপান্তৰিত হয় আৰু আকৌ শীতকালত চৰণীয়া পথাৰলৈ ঘূৰি আহে।
হৃতিক কলিতাই জোৰ দি কয় যে চৰণীয়া পথাৰখনেই হৈছে পশুপালনৰ একমাত্ৰ ক্ষেত্ৰ আৰু গৰু-ম’হৰ বাবে খাদ্যৰ প্ৰধান উৎস, যিয়ে ৩০০০ৰো অধিক পৰিয়ালক পোহপাল দিয়ে।
ইয়াৰ উপৰিও বাৰিষাত একত্ৰিত হোৱা জলাশয়ে মাছ উৎপাদনত সহায় কৰে, যিটো ৰাজাপুখুৰীৰ দৰে গাঁৱৰ প্ৰায় ২০০০ পৰিয়ালৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ জীৱিকা। খিদিৰ পুখুৰী গাঁৱৰ বাসিন্দা অৱসৰপ্ৰাপ্ত শিক্ষক কনক চন্দ্ৰ দাসে কয় যে, “এইটো কৈৱৰ্ত সম্প্ৰদায়ৰ অন্তৰ্গত গাঁওবাসীৰ জীৱিকাৰ অন্যতম মূল উৎস৷ আমি ইয়াত কেতিয়াও লজিষ্টিক পাৰ্ক নিৰ্মাণ কৰিবলৈ নিদিওঁ, যাৰ ফলত মোৰ সম্প্ৰদায়ৰ জীৱিকাত ব্যাঘাত জন্মিব।”
অশ্বিনী মজুমদাৰে ৰাজাপুখুৰী গাঁৱৰ “কুমাৰ” আৰু “হীৰা” মৃৎশিল্প সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰায় ৫০০ পৰিয়ালে নিজৰ শিল্পৰ বাবে অপৰিহাৰ্য জলাশয়ত পোৱা অনন্য মাটিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতাৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰে। উদ্যানখন নিৰ্মাণৰ ফলত তেওঁলোকৰ জীয়াই থকাৰ উপায় নাইকিয়া হ’ব বুলি তেওঁ সকীয়াই দিয়ে।
গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উদ্ভিদ বিজ্ঞানৰ প্ৰাক্তন অধ্যাপক ড০ মৃগেন্দ্ৰ মোহন গোস্বামীয়ে এটা প্ৰবন্ধত ড’ৰাবিলৰ চহকী জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ বিষয়ে বিতংভাৱে উল্লেখ কৰিছে, য’ত কমেও ৭৪টা মাছৰ প্ৰজাতি, ২৬টা অলংকাৰিক উদ্ভিদ, ৭টা খাব পৰা বা ঔষধি উদ্ভিদ, ৬টা সাৰ উদ্ভিদ, আৰু ৩টা ঘৰুৱা সামগ্ৰীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা উদ্ভিদকে ধৰি চহকী জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ বিষয়ে বিতংভাৱে উল্লেখ কৰিছে।
সুৰক্ষা সমিতিৰ এক অধ্যয়নত এই জলাশয়টোক বিলুপ্তপ্ৰায় নদী শিহু, ২৫টা সৰীসৃপ প্ৰজাতি, ৬৮টা পখিলা প্ৰজাতি, আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ পোক-পৰুৱা, উভচৰ আৰু মলাস্ককে ধৰি ১০টা স্তন্যপায়ী প্ৰজাতিৰ বাসস্থান হিচাপে প্ৰকাশ পাইছে। এই অঞ্চলৰ যিকোনো ক্ষতিৰ ফলত পৰিৱেশ ভাৰসাম্য বিঘ্নিত হোৱাৰ লগতে মানুহ-বন্যপ্ৰাণীৰ সংঘাত তীব্ৰতৰ হ’ব বুলি সমিতিখনে সকীয়াই দিয়ে।
জলাশয় আৰু চৰণীয়া পথাৰত ২০০ৰো অধিক স্থায়ী আৰু পৰিভ্ৰমী চৰাইৰ প্ৰজাতিও আছে, যাৰ ফলত সমগ্ৰ অসম আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ পৰ্যটকসকলৰ আকৰ্ষণ কৰে।
পৰিবেশকৰ্মী দেৱজিৎ চৌধুৰীয়ে কুলসী নদীৰ সৈতে সংযুক্ত জলাশয়টোৱে ভাৰতৰ জাতীয় জলজ প্ৰাণী গংগেটিক নদী ডলফিনৰ প্ৰজনন ক্ষেত্ৰ হিচাপে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকাক আঙুলিয়াই দিয়ে, যিটো প্ৰকল্পৰ ফলত ভয়াৱহ ভাবুকি আহিব।
চৌধুৰীয়ে লগতে উল্লেখ কৰে যে কুলসী নদীৰ তলত অবৈধভাৱে বালি খননৰ বাবে ইতিমধ্যে জলাশয়টোৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে, যাৰ ফলত নদীখনৰ জলস্তৰ হ্ৰাস পাইছে আৰু ফলস্বৰূপে জলাশয়টোৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰিছে, কাৰণ ইয়াৰ পানী নদীখনলৈ বৈ গৈছে।
ড’ৰাবিল গাঁৱৰ চৰণীয়া পথাৰ সুৰক্ষা আহ্বায়ক সমিতিয়ে প্ৰশাসনক তেওঁলোকৰ উদ্বেগক সম্বোধন কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু প্ৰয়োজন হ’লে নিজৰ অধিকাৰ ৰক্ষাৰ বাবে শক্তিশালী জন আন্দোলনৰ বাবে সকীয়াই দিছে।
