শেহতীয়াকৈ আমেৰিকাই ভেনিজুৱেলাত সামৰিক অভিযান চলাই দেশখনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিকোলাছ মাদুৰো আৰু তেওঁৰ পত্নীক পণবন্দী কৰিছে। এই ঘটনাই সমগ্ৰ বিশ্বতে তীব্ৰ চাঞ্চল্যৰ সৃষ্টি কৰাৰ লগতে এটা ডাঙৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে, অৰ্থনৈতিকভাৱে জুৰুলা এখন দেশত আমেৰিকাই হঠাত কিয় আক্ৰমণ কৰিলে? কি বিচাৰে আমেৰিকাই?
বিশ্বৰ ভূ-ৰাজনীতিত ভেনিজুৱেলা এক অদ্ভুত সাঁথৰ। এই দেশখন আমেৰিকাৰ কেলিফৰ্ণিয়াতকৈ প্ৰায় দুগুণ ডাঙৰ। য’ত পানীতকৈও কম দামত পেট্ৰ’ল পোৱা যায়, সেই দেশখনৰে প্ৰায় ৯২ শতাংশ লোক বৰ্তমান চৰম খাদ্য সংকটত ভুগি আহিছে। অৱস্থা ইমানেই শোচনীয় যে দেশখনৰ অধিকাংশ লোকে ডাষ্টবিনৰ পৰা খাদ্য বুটলি খাবলৈ বাধ্য হৈছে। এনে এক দুৰ্ভিক্ষসদৃশ পৰিস্থিতিৰ মাজতে শনিবাৰে আমেৰিকাই ভেনিজুৱেলাত ৰকেট নিক্ষেপ কৰে আৰু ৰাষ্ট্ৰপতি মাদুৰো তথা পত্নী চিলিয়া ফ্ল’ৰেছক পণবন্দী কৰি নিউয়ৰ্কলৈ লৈ যায়।
আমেৰিকাৰ দাবী অনুসৰি, মাদুৰোৰ বিৰুদ্ধে ড্ৰাগছ সৰবৰাহ আৰু অবৈধ অস্ত্ৰ ব্যৱসায়ৰ অভিযোগত গোচৰ চলোৱা হ’ব। কিন্তু বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, এই আক্ৰমণৰ আঁৰত আছে এক গভীৰ অৰ্থনৈতিক উদ্দেশ্য।
বহু দেশৰ মতে, আমেৰিকাৰ প্ৰধান লক্ষ্য হ’ল ভেনিজুৱেলাৰ বিশাল তেলৰ ভাণ্ডাৰ। ৱৰ্ল্ডঅ’মিটাৰৰ (Worldometer) পৰিসংখ্যা অনুসৰি, ভেনিজুৱেলাৰ হাতত বিশ্বৰ সবাতোকৈ বিশাল খাৰুৱা তেলৰ ভাণ্ডাৰ মজুত আছে। দেশখনৰ ওচৰত প্ৰায় ৩০৩,০০৯ মিলিয়ন বেৰল তেলৰ সংৰক্ষণ আছে। ভেনিজুৱেলাৰ অৰ্থনীতিৰ ৯০ শতাংশই এই তেলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ উপৰিও দেশখনৰ মাটিৰ তলত প্ৰাকৃতিক গেছ, সোণ, বক্সাইট আৰু কয়লাৰ দৰে প্ৰচুৰ খনিজ সম্পদ লুকাই আছে।
উল্লেখ্য যে আমেৰিকাই ভেনিজুৱেলাৰ ওপৰত আধিপত্য বিস্তাৰৰ এয়া প্ৰথম চেষ্টা কৰিছে তেনে নহয়। প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি হ্যুগো ছাভেজৰ পৰা আৰম্ভ কৰি নিকোলাছ মাদুৰোলৈকে, ভেনিজুৱেলাই কেতিয়াও আমেৰিকাৰ নীতিৰ ওচৰত মূৰ দোৱাব বিচৰা নাছিল। ড’নাল্ড ট্ৰাম্পৰ এই শেহতীয়া পদক্ষেপে প্ৰমাণ কৰে যে আমেৰিকাই ভেনিজুৱেলাৰ গেছ আৰু তেলৰ ভাণ্ডাৰ নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আনি বিশ্বৰ শক্তি ব্যৱসায়ত একচ্ছত্ৰী আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিব বিচাৰে।
ভেনিজুৱেলাই বৰ্তমান প্ৰতিদিনে প্ৰায় ১০ লাখ বেৰল তেল উৎপাদন কৰে, যি ২০১৩ চনৰ পূৰ্বে আছিল ৩৫ লাখ বেৰল। ২০০৫ চনৰ পৰাই আমেৰিকাই ভেনিজুৱেলাৰ ওপৰত বিভিন্ন নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰি আহিছে।
আমেৰিকাৰ নিজৰ ওচৰত প্ৰায় ৪৭,৭৩০ মিলিয়ন বেৰল তেলৰ ভাণ্ডাৰ থকাৰ পাছতো তেওঁলোকে তেল আমদানি কৰিবলগীয়া হয়। যদিহে আমেৰিকাই ভেনিজুৱেলাৰ বিশাল সম্পদৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ সাব্যস্ত কৰিব পাৰে, তেন্তে তেওঁলোকে নিজৰ সহযোগী দেশসমূহক কম দামত তেল বিক্ৰী কৰি বৈশ্বিক ব্যৱসায়ত অধিক শক্তিশালী হৈ উঠিব।
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনক বৃদ্ধাংগুষ্ঠ প্ৰদৰ্শন কৰি আমেৰিকাই চলোৱা এই অভিযানে ভেনিজুৱেলাৰ অৰ্থনীতি আৰু জনসাধাৰণৰ ভৱিষ্যতক লৈ এতিয়া এক অনিশ্চয়তাৰ সৃষ্টি কৰিছে।
