উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ নিযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত উচ্চ জাতিৰ আধিপত্য আৰু সামাজিক বৈচিত্ৰ্যৰ অভাৱৰ সন্দৰ্ভত এক উদ্বেগজনক তথ্য পোহৰলৈ আহিছে। শেহতীয়াকৈ চৰকাৰে সংসদত দাখিল কৰা এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি ২০২১ চনৰ পৰা উচ্চ ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি পোৱা মুঠ ন্যায়াধীশসকলৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশই তথাকথিত উচ্চ জাতিৰ লোক। কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী অৰ্জুন ৰাম মেঘৱালে ৰাজ্যসভাত এক লিখিত উত্তৰৰ জৰিয়তে এই তথ্য সদৰী কৰিছে। তেওঁ জনোৱা মতে ২০২১ চনৰ পৰা ২০২৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে দেশৰ উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহত মুঠ ৫৯৩ গৰাকী ন্যায়াধীশ নিযুক্তি দিয়া হৈছে য’ত অনুসূচিত জাতি, জনজাতি আৰু অন্যান্য পিছপৰা শ্ৰেণীৰ প্ৰতিনিধিত্ব অতি নগণ্য।
পৰিসংখ্যা অনুসৰি এই নিযুক্তি পোৱা ৫৯৩ গৰাকী ন্যায়াধীশৰ ভিতৰত মাত্ৰ ২৬ গৰাকী অনুসূচিত জাতিৰ, ১৪ গৰাকী অনুসূচিত জনজাতিৰ আৰু ৮০ গৰাকী অন্যান্য পিছপৰা শ্ৰেণীৰ লোক আছে। ইয়াৰ উপৰিও এই সময়ছোৱাত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ পৰা ৩৭ গৰাকী আৰু ৯৬ গৰাকী মহিলাক নিযুক্তি দিয়া হৈছে। কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে সদনত ব্যাখ্যা কৰে যে উচ্চতম ন্যায়ালয় আৰু উচ্চ ন্যায়ালয়ত ন্যায়াধীশ নিযুক্তিৰ প্ৰস্তাৱ প্ৰক্ৰিয়া ক্ৰমে ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ আৰু সংশ্লিষ্ট উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য ন্যায়াধীশসকলে আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে চৰকাৰে ন্যায়পালিকাৰ সামাজিক বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি কৰিবলৈ নিযুক্তিৰ মনোনয়নৰ সময়ত সকলো পিছপৰা শ্ৰেণী আৰু মহিলাৰ নাম বিবেচনা কৰিবলৈ বাৰে বাৰে আহ্বান জনাই আহিছে।
চৰকাৰৰ এই তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ডি এম কে সাংসদ পি উইলছনে গভীৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁৰ মতে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ নিযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত দেখা পোৱা এই ধাৰাই দেশৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ সমাজখনক প্ৰতিফলিত নকৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে তথ্য অনুসৰি উচ্চ ন্যায়ালয়ত প্ৰায় ৭৯.৭৬ শতাংশ ন্যায়াধীশ উচ্চ জাতিৰ হোৱাৰ বিপৰীতে অনুসূচিত জাতিৰ মাত্ৰ ৪.৩৮ শতাংশ আৰু অনুসূচিত জনজাতিৰ মাত্ৰ ২.৩৬ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব আছে। উইলছনৰ মতে ২০১৮ চনৰ পৰা ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহলৈকেও একেধৰণৰ হতাশাজনক পৰিস্থিতি পৰিলক্ষিত হৈছিল য’ত প্ৰায় ৮৩ শতাংশ ন্যায়াধীশ উচ্চ জাতিৰ আছিল।
সাংসদগৰাকীয়ে সামাজিক মাধ্যমত কয় যে ন্যায়পালিকাৰ এক সংকীৰ্ণ গোটে সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ মূল্যবোধ আৰু দৃষ্টিভংগীক সঠিকভাৱে বুজি নাপাবও পাৰে। ইয়াৰ ফলত দলিত আৰু পিছপৰা শ্ৰেণীৰ লোকৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত নোহোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। তেওঁৰ মতে এই বৈষম্য অৰ্হতাৰ অভাৱৰ বাবে হোৱা নাই বৰঞ্চ ই এক বৈষম্যমূলক ব্যৱস্থাৰ ফল। সেয়েহে উচ্চ ন্যায়ালয় আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ নিযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত পিছপৰা শ্ৰেণীসমূহক আনুপাতিক প্ৰতিনিধিত্ব প্ৰদানৰ বাবে তেওঁ এক সাংবিধানিক সংশোধনীৰ পোষকতা কৰিছে। বৰ্তমানৰ কলেজিয়াম ব্যৱস্থাটোৱে সামাজিক ন্যায় নিশ্চিত কৰাত ব্যৰ্থ হৈছে বুলিও তেওঁ অভিযোগ উত্থাপন কৰে।
