বৰ্তমানৰ উত্তেজনাপূৰ্ণ সময়ত বিশ্বৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে ইৰাণৰ সামৰিক কৌশল ‘মোজাইক ডিফেন্স’ বা ‘মোজাইক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা’ই।আমেৰিকা আৰু ইজৰাইলে ইৰাণৰ শীৰ্ষ নেতৃত্বক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰাৰ পিছতো ইৰাণৰ সামৰিক বাহিনীয়ে কিদৰে আক্ৰমণ অব্যাহত ৰাখিব পাৰিছে, তাৰ আঁৰৰ মূল ব্যক্তিজন হ’ল মেজৰ জেনেৰেল মহম্মদ আলি জাফৰী। তেওঁ ইছলামিক ৰিভলুশ্যনাৰী গাৰ্ড কৰ্পছ (আইআৰজিচি)ৰ প্ৰাক্তন কামাণ্ডাৰ-ইন-চীফ আছিল। ২০০৩ চনত আমেৰিকাই ইৰাক আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত ছাদ্দাম হুছেইনৰ চৰকাৰ কিদৰে অতি কম সময়ৰ ভিতৰত পতন ঘটিছিল, সেয়া জাফৰীয়ে অতি গভীৰভাৱে অধ্যয়ন কৰিছিল।ইৰাকৰ সেই ভুলৰ পৰা শিক্ষা লৈ তেওঁ ইৰাণৰ সামৰিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাক এনেদৰে গঢ় দিছিল যাতে ইৰাণৰ ওপৰত হোৱা যিকোনো ডাঙৰ আক্ৰমণ বা নেতৃত্বৰ পতনৰ পিছতো দেশৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা স্তব্ধ নহয়।
মহম্মদ আলি জাফৰীয়ে উদ্ভাৱন কৰা এই ‘মোজাইক প্ৰতিৰক্ষা’ ব্যৱস্থাৰ মূল কথা হ’ল বিকেন্দ্ৰীকৰণ।তেওঁ ইৰাণৰ সমগ্ৰ সামৰিক বাহিনীক ৩১টা স্বতন্ত্ৰ প্ৰদেশত ভাগ কৰিছিল। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল প্ৰতিখন প্ৰদেশৰ নিজা সামৰিক কমাণ্ড, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ, মিছাইল আৰু ড্ৰোনৰ ভাণ্ডাৰ থাকিব। যদি কোনো কাৰণত ইৰাণৰ কেন্দ্ৰীয় নেতৃত্ব বা কমাণ্ড চেণ্টাৰ ধ্বংস হয়, তেতিয়াও এই সৰু সৰু গোটবোৰে আগতীয়াকৈ নিৰ্ধাৰিত পৰিকল্পনা অনুসৰি নিজাববীয়াকৈ যুদ্ধ চলাই যাব পাৰিব। ইয়াৰ বাবে কোনো কেন্দ্ৰীয় নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োজন নহয়। এই ব্যৱস্থাই ইৰাণক একপ্ৰকাৰৰ অজেয় কৰি তুলিছে বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে, কাৰণ শত্ৰুপক্ষই কেন্দ্ৰক ধ্বংস কৰিলেও ইৰাণৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ মূল গাঁথনিটো অটুট থাকে।
জাফৰীয়ে নিজে ইৰাণ-ইৰাক যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, যি আছিল এক দীঘলীয়া যুদ্ধ। তেওঁৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰাই এই ধাৰণাটো আহিছিল যে আধুনিক যুদ্ধত কেৱল অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ প্ৰয়োগেই যথেষ্ট নহয়, বৰঞ্চ ই এক সহনশীলতাৰ পৰীক্ষাও। এই কৌশলৰ জৰিয়তে ইৰাণে প্ৰমাণ কৰিছে যে তেওঁলোকৰ সামৰিক গোটবোৰ কোনো একক শক্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয়।আজিৰ তাৰিখত যেতিয়া ইৰাণৰ শীৰ্ষ নেতৃত্বৰ বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আক্ৰমণৰ বলি হৈছে, তেতিয়াও এই বিকেন্দ্ৰীকৃত ব্যৱস্থাৰ বাবেই ইৰাণৰ বাহিনীয়ে শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে প্ৰত্যাক্ৰমণ অব্যাহত ৰাখিব পাৰিছে। সেয়েহে, মহম্মদ আলি জাফৰীক আধুনিক ইৰাণৰ এনে এক শক্তিশালী প্ৰতিৰক্ষা ভেটি নিৰ্মাণ কৰা ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয়, যিয়ে পৰাজয়ক প্ৰতিৰোধ কৰাৰ সামৰ্থ্য ৰাখে।
