মানুহৰ আয়ুস বৃদ্ধি আৰু বাৰ্ধক্যক জয় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত চিকিৎসা বিজ্ঞান এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সফলতাৰ দিশে অগ্ৰসৰ হৈছে। শেহতীয়াকৈ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰচেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলে মেৰু অঞ্চলত পোৱা অতি প্ৰাচীন ‘বো-হেড’ (Bowhead) তিমিৰ ওপৰত কৰা এক গৱেষণাত পোহৰলৈ আহিছে যে মানুহো হয়তো ২০০ বছৰ পৰ্যন্ত জীয়াই থাকিব পাৰে। ‘নেচাৰ’ (Nature) আলোচনীত প্ৰকাশিত এই যুগান্তকাৰী গৱেষণা অনুসৰি, তিমিত থকা এবিধ বিশেষ প্ৰটিনৰ সহায়ত কোষৰ ক্ষয়ৰোধ কৰি মানুহৰ আয়ুস বৃদ্ধি কৰাৰ এক প্ৰৱল সম্ভাৱনা প্ৰকট হৈ পৰিছে।
প্ৰকৃতিৰ এক বিস্ময় হৈছে এই বো-হেড তিমি, যি স্বাভাৱিকভাৱেই ২৬৮ বছৰ বা তাতকৈ অধিক সময় জীয়াই থাকিব পাৰে। ২০০৭ চনত বিজ্ঞানীসকলে এনে এটি তিমিৰ সন্ধান পাইছিল, যাৰ বয়স আছিল প্ৰায় ২০০ বছৰ। তিমিটোৰ চকুৰ পানীৰ পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে এই বয়স নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পাছতেই শতাব্দীৰ পাছত শতাব্দী ধৰি জীয়াই থকা এই জলচৰ প্ৰাণীবিধৰ ৰহস্য উদঘাটনৰ বাবে বিজ্ঞানীসকল তৎপৰ হৈ পৰে আৰু অৱশেষত জিনতেই এই ৰহস্য লুকাই আছে বুলি জানিব পাৰে।
ৰচেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানী ভেৰা গৰবুনোভা আৰু আন্দ্ৰে চেলুয়ানভে তিমিক লৈ চলোৱা পৰীক্ষাত প্ৰমাণিত হৈছে যে, তিমিক দীৰ্ঘায়ু কৰাৰ আঁৰত আছে ‘চিআইআৰবিপি’ (CIRBP) নামৰ এবিধ বিশেষ প্ৰটিন। মানুহতকৈ কেইবাগুণো অধিক কোষ থকা সত্ত্বেও তিমিৰ কৰ্কট ৰোগ নহয়। ইয়াৰ মূল কাৰণ হৈছে এই প্ৰটিনবিধে ডিএনএৰ (DNA) যিকোনো ক্ষতি তাৎক্ষণিকভাৱে মেৰামতি কৰিব পাৰে আৰু জিনৰ অস্বাভাৱিক পৰিৱৰ্তন বা মিউটেচন ৰোধ কৰে। ফলত তিমিৰ জীৱনকালত কোনো জটিল ৰোগৰ সৃষ্টি নহয়।
সাধাৰণতে ত্ৰিশ বছৰ বয়সৰ পাছৰ পৰা মানুহৰ শৰীৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগসমূহৰ কাৰ্যক্ষমতা প্ৰতি দহ বছৰত ৫ৰ পৰা ১০ শতাংশ পৰ্যন্ত হ্ৰাস পায়। কোষৰ ক্ৰম‘জমৰ শেষৰ অংশ অৰ্থাৎ ‘টেল’মিয়াৰ’ৰ (Telomere) ক্ষয় হোৱাৰ ফলতেই কোষৰ মৃত্যু ঘটে আৰু বাৰ্ধক্য আহে। কিন্তু তিমিত থকা এই বিশেষ প্ৰটিনবিধৰ সহায়ত এই ক্ষয়প্ৰাপ্তি ৰোধ কৰি কোষৰ জন্ম-মৃত্যুৰ প্ৰক্ৰিয়াটো নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পৰা যাব বুলি বিজ্ঞানীসকলে আশা প্ৰকাশ কৰিছে। এনে কৰিব পাৰিলে মানৱ দেহত সহজে বাৰ্ধক্য নাহিব আৰু আয়ুস বহুগুণে বৃদ্ধি পাব।
ইতিমধ্যে পৰীক্ষামূলকভাৱে এই প্ৰটিনবিধ কিছুমান পতংগ আৰু মানৱ কোষত প্ৰয়োগ কৰা হৈছে। গৱেষকসকলৰ মতে, প্ৰটিন গ্ৰহণ কৰা পতংগবোৰৰ আয়ুস স্বাভাৱিকতকৈ বৃদ্ধি পোৱা পৰিলক্ষিত হৈছে। অৱশ্যে জলজ পৰিৱেশৰ নিৰ্দিষ্ট উষ্ণতাত ক্ৰিয়াশীল এই প্ৰটিনবিধে স্থলভাগত বসবাস কৰা মানুহৰ শৰীৰৰ উষ্ণতাত কিমান ফলপ্ৰসূভাৱে কাম কৰিব পাৰিব, সেয়া এতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে নিশ্চিত হোৱা নাই।
