দেশত ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পোৱা মানসিক স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে। বুধবাৰে ৰাজ্যসভাত মহিলা আৰু শিশু বিকাশ দপ্তৰৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী সাবিত্ৰী ঠাকুৰে জানিবলৈ দিয়া মতে, ৰাষ্ট্ৰীয় মানসিক স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচীৰ (NMHP) অধীনত দেশজুৰি মানসিক স্বাস্থ্য সেৱা অধিক সুদৃঢ় কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে, য’ত বিশেষভাৱে প্ৰসৱোত্তৰ মাতৃসকলকো সামৰি লোৱা হৈছে। দেশৰ প্ৰতিগৰাকী নাগৰিকৰ মানসিক সুস্বাস্থ্য নিশ্চিত কৰাৰ লক্ষ্যৰেই চৰকাৰে এই পদক্ষেপ হাতত লৈছে।
ৰাজ্যসভাত এক প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দি মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে প্ৰকাশ কৰে যে ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য অভিযানৰ জৰিয়তে ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ সহযোগত ইতিমধ্যে দেশৰ ৭৬৭খন জিলাত জিলা মানসিক স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী (DMHP) কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অনুমোদন জনোৱা হৈছে। এই কাৰ্যসূচীৰ অধীনত সমূহীয়া স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ (CHC) আৰু প্ৰাথমিক স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ (PHC) পৰ্যায়ত বহিঃবিভাগৰ সেৱা, ৰোগ নিৰ্ণয়, পৰামৰ্শদান, মানসিক-সামাজিক হস্তক্ষেপ, জৰুৰীকালীন ঔষধ, এম্বুলেন্সৰ সুবিধা আৰু গুৰুতৰ মানসিক ৰোগীৰ বাবে নিৰন্তৰ যতনৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও জিলা পৰ্যায়ত ১০খন বিচনাযুক্ত চিকিৎসালয়ৰ সুবিধাও উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে বুলি মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে সদৰী কৰে।
কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ইতিমধ্যে দেশৰ ১.৮৩ লাখৰো অধিক উপ-স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰাথমিক স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰক ‘আয়ুষ্মান আৰোগ্য মন্দিৰ’লৈ উন্নীত কৰিছে। মন্ত্ৰী সাবিত্ৰী ঠাকুৰে জানিবলৈ দিয়ে যে এই আয়ুষ্মান আৰোগ্য মন্দিৰসমূহত প্ৰদান কৰা বিস্তৃত প্ৰাথমিক স্বাস্থ্য সেৱাৰ পেকেজত এতিয়াৰে পৰা মানসিক স্বাস্থ্য সেৱাও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে, চিকিৎসা শিক্ষাত মানসিক স্বাস্থ্যৰ দিশটোক গুৰুত্ব দি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ২৫টা উৎকৰ্ষ কেন্দ্ৰ (Centres of Excellence) স্থাপনৰ অনুমোদন জনাইছে, যাতে স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ নামভৰ্তি বৃদ্ধি কৰিব পৰা যায় আৰু উন্নত পৰ্যায়ৰ চিকিৎসা সুবিধা প্ৰদান কৰিব পৰা যায়। লগতে, দেশৰ ১৯খন চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ ৪৭টা স্নাতকোত্তৰ বিভাগক মানসিক স্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত অধিক শক্তিশালী কৰাৰ বাবেও চৰকাৰে বিশেষ সাহায্য প্ৰদান কৰিছে।
বৰ্তমান সমগ্ৰ দেশত ৪৭খন চৰকাৰী মানসিক চিকিৎসালয় আছে। ইয়াৰ ভিতৰত বেংগালুৰুৰ নিমহান্স (NIMHANS), অসমৰ তেজপুৰত অৱস্থিত লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আঞ্চলিক মানসিক স্বাস্থ্য প্ৰতিষ্ঠান (LGBRIMH) আৰু ৰাঁচীৰ কেন্দ্ৰীয় মনোৰোগ প্ৰতিষ্ঠানৰ (CIP) দৰে তিনিখন সৰ্বভাৰতীয় পৰ্যায়ৰ কেন্দ্ৰীয় মানসিক স্বাস্থ্য প্ৰতিষ্ঠান অন্যতম। ইয়াৰ লগতে সকলো এইমছতে (AIIMS) মানসিক স্বাস্থ্য সেৱাৰ সুবিধা সুনিশ্চিত কৰা হৈছে। দেশৰ যিকোনো প্ৰান্তৰ পৰা যাতে ৰোগীয়ে উন্নত মানৰ মানসিক স্বাস্থ্যৰ পৰামৰ্শ লাভ কৰিব পাৰে, তাৰ বাবে চৰকাৰে ‘ৰাষ্ট্ৰীয় টেলি মানসিক স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী’ নামৰ এক অভিনৱ প্ৰকল্পও মুকলি কৰিছে।
