দেশত ইউএপিএ (UAPA) আৰু এনডিপিএছ (NDPS) আইনৰ অধীনত পঞ্জীয়ন হোৱা গোচৰসমূহৰ বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়াত হোৱা অহেতুক বিলম্ব আৰু অভিযুক্তসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া কাৰাবাসক লৈ গভীৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে। সোমবাৰে এই গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত শুনানি গ্ৰহণ কৰি উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ সূৰ্য কান্ত আৰু ন্যায়াধীশ জয়মাল্য বাগচীৰ বিচাৰপীঠে কয় যে এই ধৰণৰ সংবেদনশীল গোচৰসমূহৰ দ্ৰুত নিষ্পত্তিৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে পৃথক বিশেষ আদালত গঠন কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছে। বিচাৰপীঠখনে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে অভিযুক্তৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ যিমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ নহওক কিয়, সংবিধানৰ ২১ নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত প্ৰতিজন নাগৰিকৰ ব্যক্তিগত স্বাধীনতা আৰু দ্ৰুত বিচাৰ লাভৰ অধিকাৰ অপৰিহাৰ্য।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ে লক্ষ্য কৰিছে যে বৰ্তমান যিবোৰ বিশেষ আদালত আছে, সেইসমূহৰ ওপৰত অতিৰিক্ত কামৰ বোজা পৰিছে। প্ৰায়ে দেখা যায় যে এখন বিশেষ আদালতক আৰম্ভণিতে কেৱল নিৰ্দিষ্ট আইনৰ বাবে গঠন কৰা হ’লেও, পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত সেই একেখন আদালতক এনআইএ (NIA), অনুসূচিত জাতি-জনজাতি আইন আৰু আনকি পাৰিবাৰিক গোচৰৰ দৰে ভিন্ন প্ৰকৃতিৰ গোচৰৰ দায়িত্বও অৰ্পণ কৰা হয়। এই বিবিধ কাৰ্যপন্থাৰ বাবে মূল উদ্দেশ্যত বাধাৰ সৃষ্টি হৈছে আৰু বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়া মন্থৰ হৈ পৰিছে। বিচাৰপীঠখনে কয় যে এই ব্যৱস্থাই বিশেষ আদালতৰ ধাৰণাটোক এক প্ৰকাৰৰ উপহাসত পৰিণত কৰিছে। আদালতৰ মতে, এই অৱস্থা সলনি কৰিবলৈ আৰু বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়াক তীব্ৰতৰ কৰিবলৈ সমৰ্পিত বিশেষ আদালত গঠনৰ বিকল্প নাই, যিয়ে কেৱল নিৰ্দিষ্ট আইনী ধাৰাৰ গোচৰসমূহৰ ওপৰত মনোযোগ নিৱেশ কৰিব পাৰিব।
সমগ্ৰ পৰিস্থিতিৰ পৰ্যালোচনা কৰি শীৰ্ষ আদালতে সকলো ৰাজ্যক তেওঁলোকৰ অধীনত বৰ্তমানলৈকে কিমান সংখ্যক গোচৰ বিচাৰাধীন হৈ আছে আৰু সেইসমূহৰ দ্ৰুত নিষ্পত্তিৰ বাবে আৰু কিমান সংখ্যক বিশেষ আদালতৰ প্ৰয়োজন হ’ব, তাৰ বিস্তৃত তথ্য দাখিল কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছে। লগতে, প্ৰতি ১০ৰ পৰা ১৫টা গোচৰৰ বিপৰীতে একোখনকৈ বিশেষ আদালত গঠনৰ সম্ভাৱনীয়তাৰ ওপৰতো বিচাৰপীঠে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ইয়াৰ লগতে, এই আদালতসমূহত অভিজ্ঞ ন্যায়াধীশ আৰু দক্ষ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ নিযুক্তি নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰক পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে। পৰৱৰ্তী সময়ত এক কাৰ্যকৰী ৰূপৰেখা প্ৰস্তুত কৰাৰ বাবে সকলো ৰাজ্যৰ মহাধিবক্তাক (Advocate General) আদালতৰ কাষত সহায়ৰ বাবে উপস্থিত থাকিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে।
এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তদাৰক কৰিবলৈ আৰু পৰৱৰ্তী শুনানি গ্ৰহণ কৰিবলৈ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ১১ মে’, ২০২৬ তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। ন্যায়ালয়ৰ এই নিৰ্দেশনাই দেশৰ ন্যায়িক ব্যৱস্থাত এক ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব বুলি আশা কৰা হৈছে, যিয়ে বিশেষকৈ দীৰ্ঘদিন ধৰি বিচাৰৰ অপেক্ষাত থকা অভিযুক্তসকলক সকাহ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ন্যায় প্ৰদানৰ প্ৰক্ৰিয়াক অধিক গতিশীল কৰি তুলিব।
