দেশত মুক্ত আৰু নিকা নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত কৰাটো সংবিধানৰ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এই কাম সুচাৰুৰূপে কৰিবলৈ নিৰ্বাচন আয়োগ সম্পূৰ্ণৰূপে স্বাধীন হোৱাটো প্ৰয়োজন। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে বৃহস্পতিবাৰে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ গোচৰৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰি কয় যে নিৰ্বাচন আয়োগ কেৱল স্বাধীন হোৱাই যথেষ্ট নহয়, ই স্বাধীন আৰু নিৰপেক্ষ বুলি সকলোৰে আগত প্ৰমাণিতও হ‘ব লাগিব। ন্যায়াধীশ দিপাংকৰ দত্ত আৰু ন্যায়াধীশ সতীশ চন্দ্ৰ শৰ্মাৰ বিচাৰপীঠে মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত আৰু নিৰ্বাচন আয়ুক্ত নিযুক্তিৰ নতুন আইনখনৰ বিৰুদ্ধে দাখিল কৰা আৱেদনৰ শুনানিৰ সময়ত এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মন্তব্য কৰে।
উল্লেখযোগ্য যে ২০২৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এক ৰায়দানত কৈছিল যে প্ৰধানমন্ত্ৰী, বিৰোধী দলৰ নেতা আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য ন্যায়াধীশৰ এখন সমিতিয়ে নিৰ্বাচন আয়ুক্তসকলক নিযুক্তি দিব। কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত সংসদে এখন নতুন আইন প্ৰণয়ন কৰি এই বাছনি সমিতিৰ পৰা মুখ্য ন্যায়াধীশক আঁতৰাই তাৰ ঠাইত এজন কেন্দ্ৰীয় কেবিনেট মন্ত্ৰীক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। এই নতুন আইনখন ২০২৪ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছতেই ইয়াৰ বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই ন্যায়ালয়ত কেইবাখনো আৱেদন দাখিল কৰা হৈছিল।
এই গোচৰৰ শুনানিত চৰকাৰৰ হৈ এটৰ্নী জেনেৰেল আৰ ভেংকটাৰমণীয়ে যুক্তি আগবঢ়ায় যে আইন প্ৰণয়ন কৰাটো কেৱল সংসদৰ অধিকাৰ। তেওঁ কয় যে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে পূৰ্বে দিয়া ৰায়দানৰ ব্যৱস্থাটো মানি চলিবলৈ সংসদ বাধ্য নহয়। তেওঁ লগতে কয় যে নিৰ্বাচন আয়োগে নিজৰ কামত সঁচাকৈয়ে স্বাধীনতাৰ অভাৱ দেখুৱাইছে নে নাই সেয়া নোচোৱাকৈ কেৱল আইনখনক অসাংবিধানিক বুলি ক‘ব নোৱাৰি। লগতে তেওঁ ন্যায়ালয়ক সংসদৰ কামত হস্তক্ষেপ নকৰিবলৈও আহ্বান জনায়।
ইয়াৰ উত্তৰত আদালতে কয় যে বাছনি সমিতিত প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে নিজে নিৰ্বাচন কৰা এজন মন্ত্ৰী থাকিলে নিৰপেক্ষতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উঠাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ন্যায়াধীশ দত্তই স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ন্যায়ালয়ে নিজৰ সীমা বা লক্ষ্মণ ৰেখা ভালদৰেই জানে আৰু কেতিয়াও সেই সীমা অতিক্ৰম নকৰে। বৰ্তমান ন্যায়ালয়ে এই গুৰুত্বপূৰ্ণ গোচৰটো পাঁচজনীয়া বৃহৎ সাংবিধানিক বিচাৰপীঠলৈ পঠিওৱাৰ কথা চিন্তা কৰিছে আৰু বৰ্তমানো ইয়াৰ শুনানি চলি আছে।
