গোৱালপাৰাত ৭৩টা পৰিয়ালৰ বাসগৃহ উচ্ছেদ কৰি ভাঙি পেলোৱা কাৰ্যৰ বৈধতাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে। ব্যক্তিগত কৃষিভূমিত নিৰ্মিত এই ঘৰসমূহ ৭ ছেপ্টেম্বৰত জিলা প্ৰশাসনে উচ্ছেদ কৰাৰ ঘটনাত, গোচৰৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত প্ৰশাসনৰ এই পদক্ষেপ “অবৈধ আৰু অননুমোদিত” যেন প্ৰতীয়মান হৈছে বুলি আদালতে পৰ্যবেক্ষণ কৰিছে।
ঘৰসমূহ উচ্ছেদ কৰাৰ মাত্ৰ দুদিন পূৰ্বে, ৫ ছেপ্টেম্বৰত, স্থানীয় চক্ৰ বিষয়াই বাসিন্দাসকলক জাননী জাৰি কৰিছিল। জাননীযোগে ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰত নিৰ্মাণসমূহ নিজে আঁতৰাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। অন্যথা অসম ভূমি আৰু ৰাজহ নিয়ম, ১৮৮৬ আৰু দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আইন, ২০০৫ৰ সংশ্লিষ্ট বিধানৰ অধীনত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হ’ব বুলি জাননীখনত উল্লেখ কৰা হৈছিল।
ইয়াৰ পাছতে ২১জন বাসিন্দাই গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ত আবেদন দাখিল কৰি এই জাননীসমূহক প্ৰত্যাহ্বান জনায়। আবেদনকাৰীসকলৰ মূল বক্তব্য আছিল, প্ৰস্তাৱিত উচ্ছেদ বা ভাঙি পেলোৱাৰ কাৰ্যৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ বক্তব্য দাঙি ধৰাৰ কোনো যথোচিত সুযোগ তেওঁলোকক প্ৰদান কৰা হোৱা নাছিল।
৭ ছেপ্টেম্বৰত হোৱা শুনানিৰ সময়ত উচ্চ ন্যায়ালয়ে অসম কৃষিভূমি ব্যৱহাৰ পৰিৱৰ্তন আৰু পুনঃশ্ৰেণীকৰণ আইন, ২০১৫ৰ সংশ্লিষ্ট বিধানৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। আদালতে উল্লেখ কৰে যে আইনত নিৰ্ধাৰিত চৰ্ত সাপেক্ষে এক বিঘা পৰ্যন্ত কৃষিভূমি নিজৰ বাসগৃহ নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত পৃথক অনুমতিৰ প্ৰয়োজন নোহোৱা ব্যৱস্থা আছে, যদিহে বাসগৃহটো দুটা মহলাতকৈ অধিক নহয়।
এই পটভূমিত আদালতে প্ৰশাসনৰ উচ্ছেদমূলক ব্যৱস্থা প্ৰাৰম্ভিকভাৱে “অবৈধ আৰু অননুমোদিত” যেন দেখা গৈছে বুলি পৰ্যবেক্ষণ কৰে। একে সময়তে, এনে জাননী জাৰি আৰু পৰৱৰ্তী উচ্ছেদৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰাকৃতিক ন্যায়ৰ নীতি, বিশেষকৈ সংশ্লিষ্ট পক্ষক বক্তব্য দাঙি ধৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰা হৈছিল নে নাই, সেই বিষয়তো আদালতে গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।
আদালতে পৰ্যবেক্ষণ কৰে যে, বৰ্তমান সময়ত সুপ্ৰতিষ্ঠিত ন্যায়িক নীতি আৰু প্ৰক্ৰিয়াগত সুৰক্ষা থকাৰ পাছতো আবেদনকাৰীসকলক কোনো যথাযথ সুযোগ নিদিয়াকৈ এনেধৰণৰ জাননী জাৰি কৰাটো গভীৰভাৱে প্ৰশ্নসাপেক্ষ। আদালতে লগতে লক্ষ্য কৰে যে জাননীসমূহত এনে কোনো স্পষ্ট তৎকালীন বিপদৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল, যাৰ ভিত্তিত ব্যক্তিগত সম্পত্তিৰ বিৰুদ্ধে এনে জৰুৰী আৰু কঠোৰ ক্ষমতা প্ৰয়োগৰ প্ৰয়োজনীয়তা দেখা দিব পাৰে।
ইয়াৰ পাছত আদালতে গোৱালপাৰা জিলা প্ৰশাসনক এখন প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ঘৰসমূহ উচ্ছেদ কৰাৰ সময়ত কি পৰিস্থিতি সৃষ্টি হৈছিল আৰু দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আইনত থকা জৰুৰী ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰাৰ বাবে কোনো তৎকালীন বিপদ বা জৰুৰী অৱস্থা আছিল নে নাই, সেই সন্দৰ্ভত ব্যাখ্যা দাখিল কৰিবলৈ আদালতে নিৰ্দেশ দিয়ে।
১১ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰৱৰ্তী আদেশত উচ্চ ন্যায়ালয়ে পৰ্যবেক্ষণ কৰে যে প্ৰশাসনে দাখিল কৰা নথি-পত্ৰসমূহে ঘৰসমূহ ভাঙি পেলাবলগীয়া পৰ্যায়ৰ কোনো তৎকালীন বিপদ প্ৰমাণিত নকৰে। আদালতৰ প্ৰাৰম্ভিক মূল্যায়ন অনুসৰি, ঘৰসমূহ উচ্ছেদৰ ক্ষেত্ৰত দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আইনত প্ৰদান কৰা ক্ষমতা প্ৰাসংগিক বিধানৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল নেকি, সেই বিষয়ে গুৰুতৰ আইনগত প্ৰশ্ন উত্থাপিত হৈছে।
