অৰুণাচল প্ৰদেশত প্ৰস্তাৱিত ১১,২০০ মেগাৱাটৰ চিয়াং উজনি বহুমুখী প্ৰকল্পৰ (Siang Upper Multipurpose Project) বিৰুদ্ধে আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহ তৎক্ষণাত বন্ধ কৰাৰ দাবীত শুকুৰবাৰে (২০ নৱেম্বৰ) উজনি অসমৰ তিনিচুকীয়াত শতাধিক লোকে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। পিপলছ ফ’ৰাম এগেইনষ্ট বিগ ডেমৰ (People’s Forum Against Big Dam) উদ্যোগত তিনিচুকীয়া জিলা আয়ুক্তৰ কাৰ্যালয়ৰ সমীপত এই প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হয়। প্ৰস্তাৱিত বৃহৎ নদীবান্ধটোৰ বিৰুদ্ধে তিনিচুকীয়াত সংগঠনটোৰ এয়া প্ৰথমটো অৱস্থান ধৰ্মঘট কাৰ্যসূচী।
প্ৰতিবাদকাৰীসকলে তিনিচুকীয়া চহৰৰ মূল ৰাজপথেৰে সমদল উলিয়াই বৃহৎ নদীবান্ধ প্ৰকল্পৰ বিৰুদ্ধে শ্ল’গান দিয়ে। এই কাৰ্যসূচীত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ বিভিন্ন সংগঠনৰ প্ৰতিনিধিসকলেও অংশগ্ৰহণ কৰে, যিয়ে চিয়াং অৱবাহিকাৰ জনসাধাৰণৰ ওপৰত প্ৰকল্পটোৱে পেলাব পৰা সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱক লৈ আঞ্চলিক পৰ্যায়ত বৃদ্ধি পোৱা বিৰোধিতা আৰু উদ্বেগকে স্পষ্ট কৰি তোলে। আন্দোলনটোলৈ পূৰ্ণ সমৰ্থন আগবঢ়াই মাৰ্ঘেৰিটাৰ সমাজকৰ্মী ৰাহুল ছেত্ৰীয়ে কয় যে নদী, ভূমি, প্ৰকৃতি আৰু খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠীৰ স্বাৰ্থত বৃহৎ নদীবান্ধৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকৰ কণ্ঠ অব্যাহত থাকিব। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ জনসাধাৰণৰ জীৱন, জীৱিকা আৰু ভৱিষ্যৎ সুৰক্ষিত কৰাটোৱেই সৰ্বপ্ৰথম দায়িত্ব বুলি উল্লেখ কৰি তেওঁ কয় যে তেওঁলোক উন্নয়নৰ বিৰোধী নহয়, কিন্তু মানুহৰ জীৱন আৰু স্বাৰ্থৰ বিনিময়ত হোৱা উন্নয়নৰহে বিৰোধী।
প্ৰতিবাদকাৰীসকলে “বৃহৎ নদীবান্ধ বন্ধ কৰক”, “বৃহৎ নদীবান্ধ মানি লোৱা নহ’ব” আৰু “অসম বচাওক, উত্তৰ-পূব বচাওক” আদি শ্ল’গান দিয়াৰ লগতে “আমাৰ মাটি, আমাৰ নদী” লিখা প্লেকাৰ্ডো প্ৰদৰ্শন কৰে। বৃহৎ নদীবান্ধ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত চৰকাৰে নিজৰ স্থিতি পুনৰ বিবেচনা কৰা আৰু ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ব পৰা ৰাইজৰ সৈতে আলোচনা কৰাৰ দাবী জনাই এগৰাকী প্ৰতিবাদকাৰীয়ে কয় যে নদীসমূহেই আমাৰ জীৱনৰেখা আৰু ভূমি, পৰিৱেশ তথা ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা উন্নয়ন কোনোপধ্যে গ্ৰহণযোগ্য নহয়।
প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচীৰ পাছতে পিপলছ ফ’ৰাম এগেইনষ্ট বিগ ডেমে তিনিচুকীয়া জিলা আয়ুক্তৰ জৰিয়তে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীলৈ এখন স্মাৰকপত্ৰ প্ৰেৰণ কৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত চলি থকা আৰু প্ৰস্তাৱিত সকলো বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প তৎক্ষণাত বন্ধ কৰিবলৈ দাবী জনায়। সংগঠনটোৰ মুখ্য উপদেষ্টা শৰৎ চন্দ্ৰ নেওগ আৰু মুখ্য আহ্বায়ক উত্তম কুমাৰ চেতিয়াই স্বাক্ষৰ কৰা স্মাৰকপত্ৰখনত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলক ভূতাত্ত্বিকভাৱে অতি স্পৰ্শকাতৰ আৰু ভূমিকম্পপ্ৰৱণ অঞ্চল বুলি অভিহিত কৰা হৈছে, য’ত প্ৰায়ে প্ৰবল বৰষুণ আৰু ভূমিস্খলন সংঘটিত হয়। স্মাৰকপত্ৰখনত সকীয়াই দিয়া হৈছে যে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ চিয়াং, দিবাং, সোৱণশিৰি, চিয়ম আৰু কমলা আদি নদীত নিৰ্মীয়মাণ বা প্ৰস্তাৱিত বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহে খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠীসমূহৰ পৰম্পৰাগত অধিকাৰ আৰু জীৱিকাৰ প্ৰতি ভাবুকি সৃষ্টি কৰিব পাৰে। লগতে ইয়াৰ ফলত অসমৰ নামনি অঞ্চলৰ কৃষি, মীন পালন, জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰত পৰিব পৰা সম্ভাৱ্য নেতিবাচক প্ৰভাৱক লৈও ফ’ৰামে গভীৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে।
নামনি সোৱণশিৰি জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ নিৰ্মাণত বাৰে বাৰে সৃষ্টি হোৱা জটিলতা আৰু দুৰ্যোগজনিত আশংকাৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰি সংগঠনটোৱে ২৭৮ মিটাৰ উচ্চতাৰ দিবাং বহুমুখী প্ৰকল্প, চিয়াং উজনি বহুমুখী প্ৰকল্প আৰু লোহিত নদীত প্ৰস্তাৱিত ডেমৱে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ কাম তৎক্ষণাত স্থগিত ৰখাৰ দাবী জনায়। তদুপৰি তিব্বতৰ য়াৰলুং চাংপো নদীত চীনে প্ৰস্তাৱ কৰা ৬০,০০০ মেগাৱাটৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পটো বন্ধ কৰিবলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চৰ জৰিয়তে চীনৰ ওপৰত কূটনৈতিক হেঁচা প্ৰয়োগ কৰিবলৈও কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক আহ্বান জনায়।
উল্লেখযোগ্য যে তিব্বতৰ য়াৰলুং চাংপো নদীত চীনৰ বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত চিয়াং নদীত প্ৰস্তাৱিত চিয়াং উজনি বহুমুখী প্ৰকল্পটোক এক কৌশলগত আৰু জল-ব্যৱস্থাপনা পদক্ষেপ হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে। কিন্তু চিয়াং উপত্যকাৰ খিলঞ্জীয়া লোকসকলে ইয়াৰ ফলত হ’ব পৰা বিস্থাপন, পূৰ্বপুৰুষৰ ভূমি জলমগ্ন হোৱা, পাৰিপাৰ্শ্বিক ক্ষতি আৰু ভূমিকম্পজনিত বিপদক লৈ গভীৰ আশংকা ব্যক্ত কৰি আহিছে। চিয়াং নদীয়ে দিবাং আৰু লোহিত নদীৰ সৈতে মিলিত হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সৃষ্টি কৰা বাবে অসমতো ইয়াৰ প্ৰভাৱক লৈ সমানেই উদ্বেগৰ সৃষ্টি হৈছে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ আশংকা অনুসৰি, নদীৰ স্বাভাৱিক প্ৰবাহত বৃহৎ পৰিৱৰ্তন ঘটিলে নামনি অঞ্চলৰ জনবসতি, নদীৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰ, কৃষি আৰু জীৱিকাৰ ওপৰত সুদূৰপ্ৰসাৰী প্ৰভাৱ পৰিব।
নদীসমূহ কেৱল বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ উৎস নহয়, বৰঞ্চ এই অঞ্চলৰ সভ্যতা, সংস্কৃতি আৰু জীৱিকাৰ আধাৰ বুলি গুৰুত্ব আৰোপ কৰি ফ’ৰামে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে বৃহৎ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নতকৈ পাৰিপাৰ্শ্বিক বহনক্ষমতা আৰু নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল লাখ লাখ লোকৰ সুৰক্ষাকহে অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া উচিত। অঞ্চলটোত সুদূৰপ্ৰসাৰী প্ৰভাৱ পেলাব পৰা এনে প্ৰকল্পসমূহ আগবঢ়াই নিয়াৰ পূৰ্বে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পাৰিপাৰ্শ্বিক স্পৰ্শকাতৰতা তথা খিলঞ্জীয়া জনসাধাৰণৰ অধিকাৰ আৰু স্বাৰ্থক গুৰুত্ব সহকাৰে বিবেচনা কৰিবলৈ প্ৰতিবাদকাৰীসকলে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওচৰত দাবী জনায়।





