মহাকাশৰ পৰা লোৱা উপগ্ৰহৰ তথ্যৰ সহায়ত বিজ্ঞানীসকলে শেহতীয়াকৈ নিশ্চিত কৰিছে যে আমাজনৰ বিশাল অৰণ্য ধ্বংস কৰাৰ ফলত স্থানীয় জলবায়ুৰ দ্ৰুত পৰিবৰ্তন ঘটিছে। এই পৰিবৰ্তন একেবাৰে সামান্য নহয়; যিবোৰ অঞ্চলত অধিক গছ কটা হৈছে, সেইবোৰ অঞ্চল ইয়াৰ কাষৰীয়া অৰণ্যৰে আবৃত অঞ্চলতকৈ অধিক উত্তপ্ত আৰু শুকান হৈ পৰিছে। বিখ্যাত জাৰ্নেল ‘কমিউনিকেশ্বনছ আৰ্থ এণ্ড এনভায়ৰনমেণ্ট’ত প্ৰকাশিত ‘Observed shifts in regional climate linked to Amazon deforestation’ শীৰ্ষক গৱেষণাত এই তথ্য প্ৰকাশ পাইছে।
গৱেষকসকলে আমাজনৰ বিভিন্ন অংশৰ উপগ্ৰহৰ তথ্য তুলনা কৰি এক ধাৰাবাহিক আৰ্হি বিচাৰি পাইছে। যেতিয়া অৰণ্য ধ্বংসৰ মাত্ৰা এক নিৰ্দিষ্ট সীমা অতিক্ৰম কৰে, তেতিয়াই সেই অঞ্চলৰ জলবায়ু বৰ্ষাৰণ্যৰ পৰা ‘চাভানা‘ বা তৃণভূমি সদৃশ শুকান অৱস্থালৈ পৰিবৰ্তন হ’বলৈ ধৰে।
গৱেষণাত দেখা গৈছে যে যিবোৰ অঞ্চলত ৬০ শতাংশতকৈ কম অৰণ্য বাকী আছে, সেইবোৰ অঞ্চল ৮০ শতাংশতকৈ অধিক অৰণ্য থকা অঞ্চলৰ তুলনাত শুকান ঋতুত গড়ে ৩° চেলচিয়াছ অধিক গৰম। কেৱল সেয়াই নহয়, এই অঞ্চলবোৰত বৰষুণৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২৫ শতাংশ হ্ৰাস পাইছে আৰু বছৰটোত বৰষুণ হোৱা দিনৰ সংখ্যাও প্ৰায় ১১ দিন কমি গৈছে।
আমাজনৰ অৰণ্যই নিজেই নিজৰ জলবায়ু নিয়ন্ত্ৰণত সহায় কৰে। গছবোৰে মাটিৰ পৰা পানী শোষণ কৰি সেয়া বাষ্পীভৱনৰ জৰিয়তে বায়ুমণ্ডললৈ এৰি দিয়ে। এই জলীয় বাষ্পই মেঘ সৃষ্টি আৰু বৰষুণ হোৱাত সহায় কৰে। কিন্তু গছ কাটি পেলোৱাৰ লগে লগে এই চক্ৰটো দুৰ্বল হৈ পৰে, যাৰ ফলত বৰষুণ কমি যায় আৰু অঞ্চলটো অধিক উত্তপ্ত হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত বনজুইৰ আশংকাও বৃদ্ধি পায়।
ব্ৰাজিলৰ নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট ফৰ স্পেচ ৰিচাৰ্চৰ (INPE) গৱেষক লুইজ আৰাগাওৰ মতে, এই সমস্যাটো কেৱল জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ৰক্ষাৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়। অৰণ্য ধ্বংসৰ ফলত হোৱা জলবায়ু পৰিবৰ্তনে কৃষি, পানীৰ উপলব্ধতা আৰু অৰ্থনৈতিক সুস্থিৰতাত প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ পেলায়। তেওঁ অৰণ্যক দেশৰ আন্তঃগাঁথনিৰ এক অংশ হিচাপে গণ্য কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে।
এই অধ্যয়নৰ মুখ্য গৱেষক মাৰ্কাছ চিলভেইৰাই উল্লেখ কৰিছে যে অৰণ্য কৃষিখণ্ডৰ শত্ৰু নহয়, বৰঞ্চ মিত্ৰহে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ খাদ্য আৰু কৃষি সংস্থাৰ (FAO) প্ৰতিবেদনৰ উদ্ধৃতি দি তেওঁ কয় যে অৰণ্যই কৃষি উৎপাদনশীলতা আৰু সহনশীলতা বৃদ্ধিত সহায় কৰে। গতিকে অৰণ্য ৰক্ষা কৰিলেহে কৃষি কাৰ্য দীৰ্ঘম্যাদীভাৱে লাভজনক হৈ থাকিব।
১৯৮৫ চনৰ পৰা ২০২৪ চনৰ ভিতৰত আমাজনে ইয়াৰ প্ৰায় ১৩ শতাংশ আদিম বননি হেৰুৱাইছে, যিটো স্পেইন দেশতকৈও ডাঙৰ এক এলেকা। যদিও শেহতীয়া বছৰবোৰত অৰণ্য ধ্বংসৰ হাৰ কিছু কমিছে, তথাপিও ২০২৪ চনত ৬,৩০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক অৰণ্য পৰিষ্কাৰ কৰা হৈছে।
গৱেষকসকলৰ মতে, কেৱল অৰণ্য ধ্বংস ৰোধ কৰিলেই নহ’ব, গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰো কমাব লাগিব। অৱশ্যে আশাৰ বতৰা এইটোৱেই যে যদি আমি অৰণ্য পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব পাৰোঁ, তেন্তে হেৰুৱাই পেলোৱা পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ সেৱাসমূহ যেনে উষ্ণতা হ্ৰাস আৰু জলচক্ৰ পুনৰ ঘূৰাই অনাটো সম্ভৱ হ’ব।
