ভাৰতৰ তথ্য প্ৰযুক্তি নিয়ম, ২০২১ ত প্ৰস্তাৱিত সংশোধনৰ অধীনত এতিয়াৰে পৰা সংবাদ আৰু সাম্প্ৰতিক পৰিস্থিতিৰ সৈতে জড়িত তথ্যৰ ক্ষেত্ৰত কমিউনিটী নটছ আনুষ্ঠানিকভাৱে তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনলৈ অনা হ‘ব। কমিউনিটী নটছ হৈছে ছচিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্ম এক্সত থকা ব্যৱহাৰকাৰীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এটা ফেক্ট-চেক বা তথ্য পৰীক্ষা কৰা বিশেষ ব্যৱস্থা। এই নতুন নিয়মৰ জৰিয়তে চৰকাৰে চৰকাৰী দাবীসমূহ ভুল বুলি প্ৰমাণ কৰা বা শুধৰণি কৰা যিকোনো সামগ্ৰী বা নট আঁতৰাবলৈ দাবী কৰাৰ অধিকাৰ লাভ কৰিব।
হিন্দুস্তান টাইমছৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ এগৰাকী বিষয়াই নাম প্ৰকাশ নকৰাৰ চৰ্তত জনাইছে যে যেতিয়াই কোনো কমিউনিটী নট সংবাদ, ৰাজনীতি বা ৰাজহুৱা নীতিৰ সৈতে জড়িত যেন লাগে, তেতিয়া ইয়াক নতুন নিয়মৰ অধীনত পৰীক্ষা কৰিব পৰা যাব। কোনো মন্ত্ৰীৰ দাবীক সঁচা বা মিছা বুলি কোৱা নটবোৰো এই শ্ৰেণীত পৰিব নেকি বুলি সোধাত বিষয়াজনে কয় যে সেয়া প্ৰতিটো গোচৰৰ তথ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব, কিন্তু তেনে হোৱাৰ সম্ভাৱনা যথেষ্ট আছে। যোৱা ৩০ মাৰ্চত প্ৰকাশিত এই সংশোধনীৰ জৰিয়তে সাধাৰণ ব্যৱহাৰকাৰীয়ে শ্বেয়াৰ কৰা পোষ্টবোৰো তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনলৈ অনা হৈছে, যিটো আগতে কেৱল সংবাদ প্ৰকাশকসকলৰ মাজতে আৱদ্ধ আছিল।
উল্লেখযোগ্য যে এই বছৰৰ আৰম্ভণিতে এক্সত বিজেপি নেতা আৰু মন্ত্ৰীসকলে কৰা কেইবাটাও পোষ্টত কমিউনিটী নট দেখা গৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোডী, কেন্দ্ৰীয় শিক্ষামন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধান আৰু কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী অশ্বিনী বৈষ্ণৱৰ পোষ্টো আছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, যোৱা ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ এক ভাষণৰ ভিডিঅ‘ৰ তলত এটা নট দিয়া হৈছিল, যিটো পিছত প্লেটফৰ্মৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হয়। একেদৰে গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহৰ এটা বক্তব্যৰ তলতো অসমৰ প্ৰসংগ টানি এটা নট দিয়া হৈছিল। অৱশ্যে ৰাষ্ট্ৰপতি দ্ৰৌপদী মুৰ্মুৰ এটা পোষ্টৰ তলত থকা নট এতিয়াও দেখিবলৈ পোৱা যায়।
নতুন নিয়ম অনুসৰি, যদি চৰকাৰে কোনো নট বেআইনী বুলি ঘোষণা কৰে, তেন্তে প্লেটফৰ্মটোক নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ ভিতৰত সেই নট আঁতৰাবলৈ বা ব্লক কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হ‘ব। ইয়াৰ লগে লগে জবাবদিহিতাৰ প্ৰশ্নও উত্থাপন হৈছে, কিয়নো কমিউনিটী নট কোনো এজন ব্যক্তিয়ে তৈয়াৰ নকৰে, বৰঞ্চ বহুতো ব্যৱহাৰকাৰীৰ মতামতৰ ভিত্তিত ই প্ৰস্তুত হয়। মন্ত্ৰালয়ৰ বিষয়াজনে কয় যে এইটো ন্যায়ালয়ত নিৰ্ধাৰণ কৰা হ‘ব, আৰু যদি এক্সৰ সম্পাদনা প্ৰক্ৰিয়াত কিবা ভূমিকা থাকে, তেন্তে তেওঁলোকো জবাবদিহি হ‘ব লাগিব।
এই প্ৰস্তাৱিত সালসলনিক লৈ উদ্যোগ আৰু নাগৰিক সমাজৰ গোটসমূহে বিৰোধিতা কৰিছে। নীতি বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, এই নিয়মৰ পৰিসৰ ইমানেই বহল যে ই ৱিকিপিডিয়া বা এক্সৰ দৰে মঞ্চৰ স্বাধীনতাত প্ৰশ্নবোধক চিহ্নৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, য‘ত ব্যৱহাৰকাৰীসকলে মিলি তথ্য পৰীক্ষা কৰে। যদিও তথ্য প্ৰযুক্তি সচিব এছ. কৃষ্ণনে এই পৰিৱৰ্তনসমূহক কেৱল সাধাৰণ আৰু স্পষ্টীকৰণমূলক বুলি কৈছে, বিশেষজ্ঞসকলে মন্ত্ৰালয়ক নিজৰ উদ্দেশ্য স্পষ্ট কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে। এক্সত এই সুবিধাটো ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিলত ভাৰতত সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল। এই নিয়মসমূহৰ ওপৰত মতামত দিয়াৰ অন্তিম তাৰিখ ১৪ এপ্ৰিল আছিল যদিও হেঁচাৰ ফলত ইয়াৰ সময়সীমা আৰু দুসপ্তাহ বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। আনহাতে মেটাইও ভৱিষ্যতে নিজৰ প্লেটফৰ্ম ফেচবুক আৰু ইনষ্টাগ্ৰামত এনে সুবিধা অনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।
