বিশ্বৰ ইছমাইলী মুছলমানসকলৰ আধ্যাত্মিক নেতা আগা খানৰ মঙলবাৰে পৰ্তুগালৰ লিছবনত মৃত্যু হয়।ইহলীলা সম্বৰণৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ৮৮ বছৰ। ৰাজকুমাৰ শ্বাহ কৰিম আল হুছেইনীয়ে হাৰ্ভাৰ্ডত অধ্যয়ন কৰি থকাৰ সময়তে ২০ বছৰ বয়সত নেতৃত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ছয় দশকৰো অধিক সময় ধৰি বিশ্বব্যাপী ইছমাইলী মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ নেতৃত্ব দিছিল।
তেওঁ নিজৰ সম্পত্তি দান-বৰঙণিৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিছিল, উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু গৃহ নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰিছিল। তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে ইছমাইলী মুছলমানৰ আধ্যাত্মিক নেতা ৰাজকুমাৰ ৰহিম আল হুছেইনীক নতুন আগা খান হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছে।
আগা খান কোন আছিল?
আগা খান আছিল ছিয়া ইছলামৰ এটা শাখা ডেৰ কোটি ইছমাইলী মুছলমানৰ ভিতৰত ৪৯ সংখ্যক বংশগত ইমাম। তেওঁৰ খুলশালীয়েক আৰু জোঁৱাই আলী আৰু পত্নী ফাতিমাৰ জৰিয়তে তেওঁক হজৰত মহম্মদৰ প্ৰত্যক্ষ বংশধৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁৰ উপাধি আগা খান ১৮৩০ চনত পাৰ্চী সম্ৰাটে তেওঁৰ প্ৰপৌত্ৰক দিছিল।
১৯৩৬ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত ছুইজাৰলেণ্ডৰ জেনেভাত জন্মগ্ৰহণ কৰা তেখেতে প্ৰথম বছৰবোৰ কেনিয়াৰ নাইৰোবিত কটায়। পিছলৈ তেওঁ ছুইজাৰলেণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠিত লে ৰ’জী স্কুলত পঢ়ি হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ত ইছলামিক ইতিহাস অধ্যয়ন কৰে। ১৯৫৭ চনত ২০ বছৰ বয়সত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰ ৰাজকুমাৰ আলী খানৰ সলনি তেওঁক বাছি লোৱা ককাক ছাৰ চুলতান মহম্মদ শ্বাহ আগা খানৰ পৰা দায়িত্ব লৈ ইমাম হয়। ইমাম হোৱাৰ মাত্ৰ কেইসপ্তাহমানৰ পাছতে ১৯৫৭ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁক প্ৰয়াত ৰাণী দ্বিতীয় এলিজাবেথে “হিজ হাইনেছ” হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।১৯৬৭ চনত তেওঁ আগা খান ডেভেলপমেণ্ট নেটৱৰ্ক প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যিয়ে ৮০,০০০ লোকক নিয়োজিত কৰে আৰু আফ্ৰিকা আৰু এছিয়াৰ অনুন্নত অঞ্চলত বিদ্যালয়, আৰু চিকিৎসালয় নিৰ্মাণৰ কাম কৰে। তেওঁ বাংলাদেশ, তাজিকিস্তান, আফগানিস্তানৰ দৰে অঞ্চলৰ চিকিৎসালয়সমূহৰ বাবেও ধন আগবঢ়াইছিল য’ত স্বাস্থ্যসেৱাৰ সুবিধা সীমিত আছিল।
তেওঁৰ নেতৃত্বত আগা খান ট্ৰাষ্ট ফৰ কালচাৰে (এ কে টি চি) হায়দৰাবাদৰ কুতুব শ্বাহী সমাধি কমপ্লেক্স আৰু দিল্লীৰ হুমায়ুনৰ সমাধিকে ধৰি কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ পুনৰুদ্ধাৰ প্ৰকল্পৰ বাবে ধন আগবঢ়ায়। উগাণ্ডাত তেওঁৰ এটা ঔষধ কোম্পানী, এটা বেংক আৰু এটা মাছৰ জালৰ কাৰখানা আছিল। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ এটা সন্মানীয় স্থাপত্য বঁটা প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু এম আই টি আৰু হাৰ্ভাৰ্ডত ইছলামিক আৰ্কিটেকচাৰৰ বাবে কাৰ্যসূচী স্থাপন কৰে।
পৰিয়ালৰ উত্তৰাধিকাৰ, পৰ্যটন আৰু ৰিয়েল এষ্টেটৰ পৰা তেওঁ এক বিশাল সম্পত্তি গঢ়ি তুলিছিল, যিটো আনুমানিক ৮০ কোটিৰ পৰা ১৩ বিলিয়ন ডলাৰৰ ভিতৰত। তেওঁৰ ২০ কোটি ডলাৰৰ ছুপাৰ ইয়ট, বাহামাৰ এটা ব্যক্তিগত দ্বীপ আৰু ব্যক্তিগত জেট বিমানৰ মালিক আছিল। তেওঁ আছিল এজন অতি সফল দৌৰ ঘোঁৰাৰ মালিক,যিয়ে ডাঙৰ ডাঙৰ চেম্পিয়নশ্বিপ জয় কৰিছিল। ১৯৮৩ চনত তেওঁৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত ঘোঁৰা শ্বেৰগাৰক অপহৰণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ অৱস্থা এতিয়াও জানিব পৰা হোৱা নাই।
তেওঁ দুবাৰ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: প্ৰথমে ১৯৬৯ চনত ব্ৰিটিছ মডেল চাৰা ক্ৰকাৰ পুলৰ সৈতে, যাৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ বিচ্ছেদৰ পূৰ্বে তিনিটা সন্তান জন্ম হয়।
