কেন-বেতোৱা নদী সংযোগী প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰস্তাৱিত বান্ধ নিৰ্মাণৰ ফলত নিজৰ গৃহভূমিৰ পৰা উচ্ছেদ হোৱাৰ আশংকাত এতিয়া তীব্ৰ প্ৰতিবাদমুখৰ হৈ পৰিছে বুন্দেলখণ্ডৰ জনজাতীয় সম্প্ৰদায়। “মাটি নিদিওঁ, জীৱন দিম” ধ্বনিৰে স্থানীয় জনজাতীয় মহিলাসকলে স্থানান্তৰকৰণৰ বিৰুদ্ধে এক ব্যতিক্ৰমী ‘চিতা আন্দোলন’ আৰম্ভ কৰিছে। ধোন্ধন গাঁৱৰ সমীপত চলি থকা এই প্ৰতিবাদে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ অভিলাষী প্ৰকল্পটোৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা মানৱীয় সংকট আৰু স্থানীয় লোকৰ জীৱন-ধাৰণৰ অধিকাৰৰ বিষয়টোক পুনৰাই পোহৰলৈ আনিছে। বিগত দুমাহ ধৰি ধাৰাবাহিকভাৱে চলি থকা এই প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচীয়ে ইতিমধ্যে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ব্যাপক চৰ্চা লাভ কৰিছে।
প্ৰশাসনৰ তথ্য অনুসৰি, এই কেন-বেতোৱা নদী সংযোগী প্ৰকল্পৰ বাবে অঞ্চলটোৰ প্ৰায় ২৪ খন গাঁও প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰভাৱিত হ’ব। ইয়াৰে আঠখন গাঁও সম্পূৰ্ণৰূপে পানীৰ তলত বুৰ যোৱাৰ বিপৰীতে আন ১৬ খন গাঁও পান্না ব্যাঘ্ৰ প্ৰকল্পৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ব। শতিকা ধৰি এই বনাঞ্চল আৰু ভূমিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি জীৱন নিৰ্বাহ কৰি অহা জনজাতীয় লোকসকলৰ বাবে এই উচ্ছেদ এক অশনি সংকেত হৈ পৰিছে। পৰম্পৰাগত জীৱনশৈলী আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয় হেৰুৱাৰ ভয়ত অঞ্চলটোৰ লোকসকলে চৰম উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে। নিজৰ ভেটি-মাটি ৰক্ষাৰ স্বাৰ্থত প্ৰতিবাদকাৰী মহিলাসকলে প্ৰতীকী ৰূপত চিতা সাজি প্ৰশাসনক এই বাৰ্তাই দিব বিচাৰিছে যে উচ্ছেদৰ পৰিণাম তেওঁলোকৰ বাবে মৃত্যুৰ সমতুল্য আৰু শেষ নিশ্বাস থকালৈকে তেওঁলোকে নিজৰ অধিকাৰৰ বাবে যুঁজ দি যাব।
জয় কিষাণ সংগঠনৰ লগত জড়িত সমাজকৰ্মী অমিত ভাটনাগৰৰ নেতৃত্বত চলি থকা এই সত্যাগ্ৰহৰ মূল দাবী হৈছে যথোপযুক্ত পুনৰ্সংস্থাপন। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে স্পষ্ট কৰি দিছে যে যদিহে উচ্ছেদ অপৰিহাৰ্য হয়, তেন্তে তেওঁলোকক মাটিৰ সলনি মাটি আৰু গাঁৱৰ সলনি গাঁও প্ৰদান কৰিব লাগিব যাতে তেওঁলোকৰ আৰ্থ-সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক জীৱন ব্যাহত নহয়। তদুপৰি, গ্ৰাম সভাৰ সন্মতি গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়াতো স্বচ্ছতা অৱলম্বন কৰা হোৱা নাছিল বুলি তেওঁলোকে অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে। এই সন্দৰ্ভত প্ৰতিবাদকাৰীসকলে উপায়ুক্তৰ কাৰ্যালয় ঘেৰাও কৰাৰ লগতে কিছুদিন পূৰ্বে দিল্লী অভিমুখী এক পদযাত্ৰাও উলিয়াইছিল। অৱশ্যে প্ৰশাসনৰ তৰফৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে তেওঁলোকৰ দাবীসমূহ মানি লোৱা হোৱা নাই আৰু প্ৰতিবাদ দমন কৰাৰ প্ৰয়াস অব্যাহত আছে বুলি অভিযোগ উঠিছে।
বৰ্তমান সময়তো বুন্দেলখণ্ডৰ এই অঞ্চলসমূহত এক উত্তেজনাময় পৰিৱেশ বিৰাজ কৰিছে। প্ৰশাসন আৰু প্ৰতিবাদকাৰীৰ মাজত কোনো ধৰণৰ সফল আলোচনা নোহোৱাৰ ফলত সত্যাগ্ৰহ কাৰ্যসূচী এতিয়াও অব্যাহত আছে আৰু আগন্তুক দিনত এই আন্দোলনে অধিক তীব্ৰ ৰূপ ধাৰণ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে। সমস্যাটোৰ এক শান্তিপূৰ্ণ আৰু আইনী সমাধানৰ বাবে চৰকাৰৰ পৰৱৰ্তী পদক্ষেপৰ ওপৰত এতিয়া সকলোৰে দৃষ্টি নিৱদ্ধ হৈছে।
