সীমান্তৰ গালৱান উপত্যকাত ভাৰতৰ সৈতে হোৱা মাৰাত্মক সংঘৰ্ষৰ মাত্ৰ সাত দিনৰ পাছত চীনে গোপনে এটা পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা চলাইছিল। আমেৰিকাৰ ট্ৰাম্প প্ৰশাসনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই বিস্ফোৰক তথ্য ৰাজহুৱা কৰিছে। ২০২০ চনত গোটেই বিশ্বই যেতিয়া ক’ভিড মহামাৰীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি আছিল, তেনে সময়তে চীনে জিনজিয়াং অঞ্চলৰ লপ নুৰ নামৰ ঠাইত এই গোপন পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা সম্পন্ন কৰিছিল বুলি আমেৰিকাৰ বিদেশ মন্ত্ৰালয়ৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়া থমাছ ডিনান’ৱে জেনেভাত অনুষ্ঠিত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এক সন্মিলনত অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।
আমেৰিকাৰ দাবী অনুসৰি, ২০২২ চনৰ ২২ জুনত চীনে এই পৰীক্ষা চলাইছিল। ইয়াৰ মাত্ৰ এসপ্তাহ পূৰ্বে পূব লাডাখৰ গালৱান উপত্যকাত ভাৰত আৰু চীনৰ সৈন্যৰ মাজত এক ভয়ংকৰ সংঘৰ্ষ হৈছিল, য’ত ভাৰতৰ ২০ জন জোৱানে প্ৰাণ আহুতি দিছিল। চীনে নিজৰ সৈন্যৰ হতাহতৰ সংখ্যা গোপন কৰি ৰাখিছিল যদিও বিশ্বৰ বিভিন্ন সংবাদ মাধ্যমে তাত চীনৰ অধিক ক্ষতি হোৱা বুলি প্ৰকাশ কৰিছিল। এতিয়া অভিযোগ উঠিছে যে ভাৰতৰ সৈতে হোৱা এই উত্তপ্ত পৰিস্থিতিৰ সুযোগ লৈ চীনে বিশ্বৰ চকুৰ পৰা আঁতৰি নিজৰ পাৰমাণৱিক ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ কাম কৰিছিল।
এই গোপন পৰীক্ষাটো ধৰা নেপেলাবলৈ চীনে ডিকাপলিং নামৰ এক বিশেষ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰিছিল। এই পদ্ধতিত মাটিৰ তলৰ এক বিশাল গহ্বৰত বিস্ফোৰণ ঘটোৱা হয় যাতে ইয়াৰ ফলত হোৱা কম্পন বা ভূমিকম্পীয় তৰংগ বাহিৰলৈ ওলাই নাহে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিৰীক্ষণ সংস্থাসমূহে ইয়াক ধৰা পেলাব নোৱাৰে। আমেৰিকাৰ মতে, চীনে নিজৰ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ শক্তিশালী কৰিবলৈ এনে বহু শ টন উৎপাদন ক্ষমতাৰ বিস্ফোৰক ব্যৱহাৰ কৰি আহিছে।
কিছুসংখ্যক ভূ-ৰাজনৈতিক বিশেষজ্ঞই মত পোষণ কৰিছে যে গালৱান সংঘৰ্ষই চীনক এক উপযুক্ত আৱৰণ দিছিল। যিহেতু সেই সময়ত গোটেই বিশ্বৰ দৃষ্টি ভাৰত-চীন সীমা বিবাদৰ ওপৰত আছিল, সেই সুযোগতে চীনে নিশব্দে এই পৰীক্ষা সম্পন্ন কৰিছিল। পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা নিষিদ্ধ কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তিত চীনে স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও ইয়াক এতিয়ালৈকে অনুমোদন জনোৱা নাই। বৰ্তমান চীনৰ হাতত প্ৰায় ৬০০টা পাৰমাণৱিক ৱাৰহেড থকা বুলি অনুমান কৰা হৈছে, যিটোৱে আমেৰিকাক চিন্তিত কৰি তুলিছে।
ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্পে এতিয়া বিচাৰিছে যে ৰাছিয়াৰ সৈতে ভৱিষ্যতে হ’বলগীয়া যিকোনো পাৰমাণৱিক চুক্তিত চীনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হওক। অৱশ্যে চীনৰ ৰাষ্ট্ৰদূত শ্বেন জিয়ানে এই অভিযোগসমূহ পোনচাটেই অস্বীকাৰ কৰা নাই। তেওঁ ওলোটাই আমেৰিকাকহে দোষাৰোপ কৰি কৈছে যে আমেৰিকাই চীনৰ বিৰুদ্ধে ভুৱা কাহিনী ৰচনা কৰি অস্ত্ৰৰ দৌৰ বৃদ্ধি কৰিছে। ইফালে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিৰীক্ষক সংস্থাই সেই সময়ত কোনো পাৰমাণৱিক কাৰ্যকলাপ ধৰা পৰা নাই বুলি ক’লেও আমেৰিকাই নিজৰ দাবীত অটল আছে।
