ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা আইন, ২০২৩-ৰ কেইবাটাও ব্যৱস্থাৰ সাংবিধানিক বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই দাখিল কৰা আবেদন পৰীক্ষা কৰিবলৈ সোমবাৰে সন্মতি প্ৰকাশ কৰে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে। অৱশ্যে, শীৰ্ষ আদালতে অভিযুক্ত ব্যৱস্থাসমূহৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰি কয় যে, “শুনানি গ্ৰহণ নকৰাকৈ সংসদৰ দ্বাৰা প্ৰৱৰ্তিত কোনো ব্যৱস্থাক অন্তৱৰ্তীকালীন নিৰ্দেশৰ দ্বাৰা স্তব্ধ কৰিব নোৱাৰি।”
মুখ্য ন্যায়াধীশ সূৰ্য কান্ত, ন্যায়াধীশ জয়মাল্য বাগচী আৰু ন্যায়াধীশ বিপুল এম পাঞ্চোলীৰ গঠিত এখন বিচাৰপীঠে তথ্য জনাৰ অধিকাৰ আইনৰ (RTI Act) সংশোধনীক লৈ দিয়া প্ৰত্যাহ্বানৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ জাননী জাৰি কৰে।
‘দ্য ৰিপৰ্টাৰ্ছ কালেক্টিভ’ৰ হৈ ভেংকটেশ নায়ক, সাংবাদিক নীতিন শেঠী আৰু নেচনেল কেম্পেইন ফৰ পিপলছ ৰাইট টু ইনফৰমেচনৰ (NCPRI) দ্বাৰা দাখিল কৰা তিনিখন আবেদনক আদালতে এখন বৃহত্তৰ বিচাৰপীঠলৈ প্ৰেৰণ কৰে। আবেদনকাৰীসকলে বিশেষকৈ “ফিডুচিয়াৰী” (fiduciary) ধাৰাসমূহক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে, যিবোৰৰ জৰিয়তে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে নিজৰ ইচ্ছা অনুসৰি যিকোনো তথ্য সংৰক্ষণকাৰীৰ (data fiduciary) পৰা তথ্য বিচাৰিব পাৰে।
আদালতে উল্লেখ কৰে যে এইটো এটা “জটিল আৰু স্পৰ্শকাতৰ বিষয়”, য’ত তথ্য জনাৰ অধিকাৰ আৰু গোপনীয়তাৰ অধিকাৰ— এই দুয়োটা মৌলিক অধিকাৰৰ মাজত সমতা ৰক্ষা কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। মুখ্য ন্যায়াধীশে কয়, “ব্যক্তিগত তথ্য কিহক বুজাব, সেই সম্পৰ্কে আমি সূক্ষ্ম বিচাৰ কৰি নীতি নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগিব।”
আবেদনকাৰীসকলৰ হৈ উপস্থিত থকা জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা বৃন্দা গ্ৰোভাৰে যুক্তি দিয়ে যে এই আইনখনে স্বচ্ছতাৰ সুৰক্ষা কৱচসমূহক তীব্ৰ আঘাত কৰিছে। আবেদনকাৰীসকলে মূলতঃ DPDP আইনৰ ধাৰা ৪৪(৩)-ক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে, যিয়ে RTI আইনৰ ধাৰা ৮(১)(জে) সংশোধন কৰি ব্যক্তিগত তথ্য প্ৰকাশৰ ক্ষেত্ৰত এক সামগ্ৰিক ৰেহাই দিছে।
পূৰ্বৰ ব্যৱস্থা অনুসৰি, যদি জনস্বাৰ্থ জড়িত হৈ থাকে, তেন্তে ব্যক্তিগত তথ্য প্ৰকাশ কৰিব পৰা গৈছিল। কিন্তু নতুন সংশোধনীয়ে এই ‘জনস্বাৰ্থ’ৰ চৰ্তটো বিলুপ্ত কৰি দিছে, যাৰ ফলত সাংবাদিক আৰু সমাজকৰ্মীসকলে দুৰ্নীতি বা স্বাৰ্থৰ সংঘাত উন্মোচন কৰিবলৈ প্ৰয়োজন হোৱা তথ্যসমূহ লাভ কৰাৰ পৰা বঞ্চিত হ’ব।
বিচাৰপীঠে আগন্তুক মাৰ্চ মাহত এই বিষয়টোৰ পৰৱৰ্তী শুনানি গ্ৰহণ কৰিব। উল্লেখ্য যে, অধিবক্তা প্ৰশান্ত ভূষণ আৰু জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা অভিষেক সিংভীয়েও আবেদনকাৰীৰ পক্ষত আদালতত যুক্তি প্ৰদৰ্শন কৰে।
