মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত জ্ঞানেশ কুমাৰ আৰু আন দুজন আয়ুক্তৰ মাজত এছ আই আৰক লৈ সৃষ্টি হোৱা বিবাদক লৈ নতুন বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছে। প্ৰকাশিত বাতৰি অনুসৰি, ভোটাৰ তালিকা সংশোধনৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন পদক্ষেপক লৈ আয়ুক্ত দুজনে তীব্ৰ আপত্তি দাঙি ধৰিছিল। কিন্তু মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত জ্ঞানেশ কুমাৰে তেওঁলোকৰ আপত্তি আওকাণ কৰি ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।
এই অভিযোগক লৈ দেশজোৰা প্ৰতিবাদৰ সন্মুখীন হৈ নিৰ্বাচন আয়োগৰ প্ৰাক্তন দুগৰাকী সদস্যই মাত মাতিছে। তেওঁলোক হৈছে প্ৰাক্তন মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত এছ ৱাই কুৰেশ্বি আৰু প্ৰাক্তন নিৰ্বাচন আয়ুক্ত অশোক লাভাছা।
নিৰ্বাচনক কেন্দ্ৰ কৰি সৃষ্টি হোৱা বিতৰ্কক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে প্ৰাক্তন মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্তসকলে। তেওঁলোকে কয় যে যি ধৰণৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছে তাৰ লগত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সন্মানৰ এটা প্ৰশ্ন জড়িত হৈ আছে।
কুৰেশ্বি আৰু লাভাছা দুয়োজনে কয় যে বৰ্তমানৰ মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত জ্ঞানেশ কুমাৰে ৰাজহুৱাভাৱে সকলো ঘটনাৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা দিব লাগে। যদি অভিযোগবোৰ মিছা হয় তেন্তে আয়োগে উপযুক্ত উত্তৰ দিব লাগে। তিনিওজন আয়ুক্তৰ মতানৈক্যৰ বাবে যদি নিৰ্বাচনী ব্যৱস্থাৰ ক্ষতি কৰা হৈছে সেয়া বাঞ্ছনীয় নহয় বুলিও তেওঁলোকে কয়। এই বিষয়টোও ৰাজহুৱাভাৱে ব্যাখ্যা কৰিব লাগে। তেওঁলোকে কয় যে স্বচ্ছতাই আয়োগৰ শক্তি আৰু সম্পদ।
প্ৰাক্তন নিৰ্বাচন আয়ুক্ত এছ ৱাই কুৰেশ্বিয়ে প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় যে তিনিওজন নিৰ্বাচন আয়ুক্তই সংবাদমেল অনুষ্ঠিত কৰক য’ত বাকী দুজন (সুখবীৰ সিং সান্ধু আৰু বিবেক যোশী) মৌন হৈ নাথাকি SIR সম্পৰ্কে তেওঁলোকে সঠিকভাৱে কি কৈছে সেয়া ব্যাখ্যা কৰিব লাগে।
কুৰেশ্বিয়ে এটা সংবাদ সংস্থাক কয় যে যদি ভোটাৰ তালিকা সংশোধনৰ সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো অবৈধ আছিল তেন্তে অবৈধ ভোটাৰ তালিকাৰ ভিত্তিত নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত কৰিব নোৱাৰি। যদি ভুল হৈছে, যদি এই নৃশংসতা ঘটিছে, তেন্তে পূৰ্বৰ পৰিস্থিতিলৈ, একেবাৰে আৰম্ভণিলৈকে, অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ জুন মাহত (শেষৰ এছ আই আৰ আৰম্ভ হোৱাৰ আগতে) উভতি যোৱাৰ আইনী বিকল্প সদায় থাকে। যদি তেওঁলোকে ২০০২ চনলৈ (যেতিয়া আগৰ এছ আই আৰ কৰা হৈছিল) উভতি যাব পাৰে, তেন্তে ২০২৫ চনলৈ কিয় নোৱাৰে?
নৰেন্দ্ৰ মোডী চৰকাৰক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে বিৰোধীৰ সমালোচনাৰ সন্মুখীন হোৱা এগৰাকী প্ৰাক্তন মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্তই এখন বাতৰি কাকতৰ আগত কয় যে, “এই সকলোবোৰ অতি দুৰ্ভাগ্যজনক। নিৰ্বাচন আয়োগে যিয়েই নকৰক কিয়, তেওঁলোকৰ ওপৰত মানুহৰ আস্থা সোনকালে ঘূৰি নাহে।”
২০১৯ চনৰ লোকসভা নিৰ্বাচনৰ সময়ত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোডী আৰু গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে নিৰ্বাচনী আচৰণ বিধি উলংঘা কৰাৰ অভিযোগক লৈ নিৰ্বাচন আয়োগৰ ভিতৰত মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰে এজন নিৰ্বাচন আয়ুক্ত অশোক লাভাছাই প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু গৃহমন্ত্ৰীৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ সপক্ষে লিখিত টোকা দিছিল। কিন্তু তেওঁৰ যুক্তি মানি লোৱা নহ’ল।
নিৰ্বাচনৰ পিছতে চৰকাৰৰ ৰোষত পৰে নিৰ্বাচন আয়ুক্তগৰাকী। তেওঁৰ পত্নী আৰু পুত্ৰৰ কোম্পানীত ইডিয়ে অভিযান চলায়। চৰকাৰ পক্ষৰ সন্মিলিত আক্ৰমণৰ সন্মুখীন হৈ মাজভাগতে পদত্যাগ কৰে অশোক লাভাছাই।
এটা টিভি চেনেলৰ আগত তেওঁ কয়, “সম্পূৰ্ণ তথ্যৰে এছআইআৰৰ ব্যাখ্যা দিয়াটো নিৰ্বাচন আয়োগৰ নৈতিক কৰ্তব্য। বিশেষ সংশোধনীৰ বিৰুদ্ধে দাখিল কৰা আপত্তিসমূহ বিবেচনা কৰা, ৰেকৰ্ডিং কৰা আৰু আলোচনা কৰা হৈছিল নে নাই সেয়া ৰাজহুৱা কৰা উচিত।
তেওঁ এটা গুৰুতৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। যদি তেওঁৰ বক্তব্য মানি লোৱাও হয় যে তিনিওজন আয়ুক্তই সৰ্বসন্মতিক্ৰমে কাম কৰিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে ফৰ্ম ৬ (নতুন ভোটাৰ পঞ্জীয়নৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা) সলনি কৰি নিৰ্বাচনী পঞ্জীয়ন বিষয়াৰ (ই আৰ অ’) বিধিগত ক্ষমতা কাঢ়ি নিব পাৰেনে?”
আনহাতে, বিতৰ্কহীনভাৱে নিৰ্বাচন আয়োগক সেৱা আগবঢ়োৱা বুলি বহুলভাৱে ধাৰণা কৰা আন এগৰাকী প্ৰাক্তন নিৰ্বাচনী আয়ুক্ত অ’ পি ৰাৱাটে এটা সংবাদ সংস্থাক কয়, ‘নিৰ্বাচন আয়োগত এনে ঘটনা সম্ভৱতঃ খুব কমেইহে ঘটে। মইও তাত আছিলো। আমি সদায় সৰ্বসন্মতিক্ৰমে সিদ্ধান্ত লৈছিলো।‘ তেওঁৰ মতে, এছ আই আৰে এক প্ৰকাৰৰ ফ্ৰেংকেনষ্টাইনৰ সৃষ্টি কৰিছে, যিয়ে সকলোতে ভোটাৰক সন্ত্ৰস্ত কৰি তুলিছে।
