শিৱসাগৰ বনাঞ্চলৰ অন্তৰ্গত অসম-নাগালেণ্ড সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলত অৱস্থিত গেলেকী সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ ২৮ হেক্টৰ বনাঞ্চলত অকৰ্তৃত্বশীলভাৱে নিৰ্মাণ আৰু বৰাক উপত্যকাৰ হাইলাকান্দি জিলাৰ ডামচেৰা ইনাৰলাইন সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ ১১.৫ হেক্টৰ বনাঞ্চল অকৰ্তৃত্বশীলভাৱে পৰিৱৰ্তন কৰাৰ বাতৰি পোৱা গৈছে। জিলা দুখনৰ ১১.৫ হেক্টৰ বনাঞ্চলৰ অকৰ্তৃত্বশীলভাৱে নিৰ্মাণ কৰাৰ অভিযোগত এম কে যাদৱৰ বিৰুদ্ধে আইনী কাৰ্য্যবিধি আৰম্ভ কৰিবলৈ অসমৰ প্ৰধান মুখ্য বন সংৰক্ষকক নিৰ্দেশ দিছে পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ে।
সেই সময়ত পিচিচিএফ আৰু বন বাহিনীৰ মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা যাদৱে অসম আৰক্ষী হাউছিং কৰ্প’ৰেশ্যন লিমিটেডৰ ২য় কমাণ্ডো বেটেলিয়ন কেম্প নিৰ্মাণৰ বাবে বনাঞ্চলৰ ভূমি ব্যৱহাৰৰ অনুমোদন জনাইছিল। যিটো আছিল কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পূৰ্বৰ অনুমোদন অবিহনে, বন (সংৰক্ষণ) আইনৰ স্পষ্ট উলংঘা। গেলেকী সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত কমাণ্ডো বেটেলিয়ন কেম্প নিৰ্মাণৰ অনুমতিও দিছিল।
কমাণ্ডো বেটেলিয়ন কেম্পৰ উদ্দেশ্যে কৰা এই নিৰ্মাণক ১৯৮০ চনৰ বন অধিনিয়াম উলংঘা বুলি গণ্য কৰা হৈছে, যাৰ ফলত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে কঠোৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণৰ পোষকতা কৰিছে।
২০২৫ চনৰ জুলাইত অসম পিচিচিএফলৈ প্ৰেৰণ কৰা দুখন পৃথক পত্ৰত বন উপ-মহাপৰিদৰ্শক (কেন্দ্ৰীয়) পী লি ইটে আলোকপাত কৰিছে যে ২০২৪ চনৰ ১৬-১৭ আগষ্টত শ্বিলঙৰ আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ে কৰা স্থান পৰিদৰ্শনৰ সময়ত বৃহৎ পৰিসৰৰ, স্থায়ী নিৰ্মাণৰ কাম পৰ্যবেক্ষণ কৰা হৈছিল।
বন সংৰক্ষণ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে মিল নোহোৱা উল্লেখযোগ্য আন্তঃগাঁথনি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা এই কামটো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পূৰ্ব অনুমোদন অবিহনে অধিনিয়মৰ ২ নং ধাৰা আৰু সংশ্লিষ্ট নিৰ্দেশনাৰ ১১.৮ নিয়ম উলংঘা কৰি সম্পন্ন কৰা হৈছিল।
ৰাজ্য চৰকাৰৰ এই যুক্তিত প্ৰাক্তন প্ৰধান মুখ্য বন সংৰক্ষক তথা বন বাহিনীৰ মুৰব্বী এম কে যাদৱে ২০২৫ চনৰ ১৩ মাৰ্চ তাৰিখে দিয়া উত্তৰত এই শিবিৰটো বন সংৰক্ষণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বুলি দাবী কৰে।
কিন্তু পৰামৰ্শদাতা সমিতিখনে ২০২৪ চনৰ ২৭ আগষ্টত অনুষ্ঠিত হোৱা বৈঠকত এই প্ৰতিৰক্ষাক নাকচ কৰি কয় যে এনে কাম-কাজৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পূৰ্বৰ অনুমোদন বাধ্যতামূলক। সমিতিখনে লক্ষ্য কৰিছিল যে সশস্ত্ৰ উপস্থিতিয়ে বন সুৰক্ষাত সহায় কৰিব পাৰে যদিও নিৰ্মাণৰ পৰিসৰ—যিটোক বেছিভাগ অট্টালিকাৰ বাবে ৮০% সম্পূৰ্ণ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে—অনুমোদিত সীমা অতিক্ৰম কৰি পৰিৱেশৰ ক্ষতিসাধন কৰিছিল।
কিন্তু পৰামৰ্শদাতা সমিতিখনে ২০২৪ চনৰ ২৭ আগষ্টত অনুষ্ঠিত হোৱা বৈঠকত এই যুক্তি প্ৰত্যাখ্যান কৰি কয় যে এনে নির্মাণ কাৰ্যৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন। সমিতিখনে লক্ষ্য কৰিছিল যে, যদিও সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ উপস্থিতিয়ে বন সুৰক্ষাত সহায় কৰিব পাৰে, তথাপিও অধিকাংশ অট্টালিকাৰ ক্ষেত্ৰত ৮০ শতাংশ সম্পূৰ্ণ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে কিন্তু নিৰ্মাণৰ পৰিসৰ অনুমোদিত সীমাৰ বাহিৰলৈ গৈ পৰিৱেশৰ ক্ষতি সাধন কৰিছে।
ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ ন্যায়াধিকৰণৰ নিৰ্দেশত গঠন কৰা সমিতিখনে কৰা স্থান পৰিদৰ্শনে বিষয়টো আৰু জটিল কৰি তোলে, যিয়ে অ’এ নং ১০৫/২০২৪/ইজেড গোচৰৰ অধীনত অবৈধ নিৰ্মাণৰ বিস্তৃত পৰিসৰ নিশ্চিত কৰিছে।
এই সন্দৰ্ভত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে বন (সংৰক্ষণ আৰু বৃদ্ধি) নিয়মাৱলী, ২০২৩ৰ অধীনত ১৫(২) নং বিধি অনুসৰি কৰি সংমণ্ডল বন বিষয়া (ডিএফঅ’)ক ৪৫ দিনৰ ভিতৰত সংশ্লিষ্ট অপৰাধীৰ বিৰুদ্ধে আইনগত পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰি, ইয়াৰ প্ৰতিবেদন আঞ্চলিক কাৰ্যালয়, শিলচৰত দাখিল কৰাৰ নিৰ্দেশ দিছে।
ইপিনে, বিষয়টোৰ গুৰুত্ব আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ ন্যায়াধিকৰণৰ সন্মুখত ইতিমধ্যে চলি থকা গোচৰৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, ৰাজ্য চৰকাৰে এই সন্দৰ্ভত প্ৰতিমাহে প্ৰতিবেদন জমা দিয়াও বাধ্যতামূলক কৰা হৈছে।
