ভাৰত আৰু পাকিস্তানে ১ জুলাই তাৰিখে দুই দেশৰ কাৰাগাৰত থকা নাগৰিকৰ তালিকা কূটনৈতিক মাধ্যমেৰে পৰস্পৰে আদান-প্ৰদান কৰিছে। ২০০৮ চনত স্বাক্ষৰিত এখন চুক্তি অনুসৰি, প্ৰতি বছৰে ১ জানুৱাৰী আৰু ১ জুলাই তাৰিখে এই দুয়োখন দেশৰ মাজত তালিকা আদান-প্ৰদান হয়।
ভাৰতৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ে প্ৰকাশ কৰা তথ্য অনুসৰি, ভাৰত চৰকাৰে পাকিস্তানক ৩৮২ জন অসামৰিক বন্দী আৰু ৮১ জন পাকিস্তানী মাছমৰীয়াৰ নাম আগবঢ়াইছে। এইসকলৰ ভিতৰত কিছুমান নিশ্চিতভাৱে পাকিস্তানী নাগৰিক বুলি অনুমান কৰা হৈছে। সকলোৱেই বৰ্তমান ভাৰতীয় জিম্মাত আছে।
ইয়াৰ বিপৰীতে, পাকিস্তানে ভাৰতক ৫৩ জন অসামৰিক বন্দী আৰু ১৯৩ জন মাছমৰীয়াৰ তালিকা প্ৰেৰণ কৰিছে। তেওঁলোকে হয় নিশ্চিতভাৱে ভাৰতীয় নাগৰিক, নাইবা পাকিস্তানে ভাৰতীয় বুলি বিশ্বাস কৰে।
ভাৰতীয় চৰকাৰে স্পষ্টকৈ দাবী কৰিছে যে, পাকিস্তানত জিম্মাত থকা ১৫৯ জন ভাৰতীয় বন্দীক আগতীয়াকৈ মুক্তি দিয়ে ঘূৰাই পঠোৱা উচিত, কিয়নো এইসকল ব্যক্তিৰ শাস্তিৰ মেয়াদ ইতিমধ্যেই সম্পূৰ্ণ হৈছে। এইসকলৰ ভিতৰত অনেকেই মাছমৰীয়া।
নতুন দিল্লীয়ে লগতে ক’লে যে পাকিস্তানত বন্দী ২৬ জন ভাৰতীয় নাগৰিকৰ পৰিচয় নিশ্চিত কৰাৰ সুবিধা দিবলৈ ভাৰতীয় দূতাবাসক অনুমতি দিয়া উচিত। লগতে, তেওঁলোকে পাকিস্তানত থকা সকলো ভাৰতীয় কয়দীৰ নিৰাপত্তা নিশ্চিত কৰা প্রয়োজন বুলি উল্লেখ কৰিছে।
ইছলামবাদেও ভাৰতেক অনুৰোধ জনাইছে যাতে ভাৰতত জিম্মাত থকা আৰু পাকিস্তানী বুলি ধাৰণা কৰা ৮০ জন বন্দীৰ পৰিচয় শীঘ্ৰে নিশ্চিত কৰা যায়।
উল্লেখযোগ্য যে, ২০১৪ চনৰ পৰা ২০২৫ চনলৈ পাকিস্তানৰ পৰা ভাৰতলৈ ২৬৬২ জন মাছমৰীয়া আৰু ৭১ জন অসামৰিক বন্দীক ঘূৰাই পঠিয়োৱা হৈছে। ২০২৩-২০২৫ সময়ছোৱাতহে অধিক ৫০০ জন মাছমৰীয়া আৰু ১৩ জন অসামৰিক বন্দীক মুক্তি দি ভাৰতলৈ পঠিয়াব বুলি জানিবলৈ পোৱা গৈছে।
