শেহতীয়াভাৱে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ অৰ্থনৈতিক পৰামৰ্শদাতা পৰিষদে প্ৰকাশ কৰা শমিকা ৰবি আৰু মুদিত কাপুৰৰ এক কাৰ্যকৰী পত্ৰত প্ৰকাশ পাইছে যে ২০১৭ চনৰ পৰা ২০২৩ চনৰ ভিতৰত ভাৰতৰ মহিলা শ্ৰমিক শক্তিৰ অংশগ্ৰহণৰ হাৰ (LFPR) ২৪.৬%ৰ পৰা ৪১.৫%লৈ যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। সৰ্বাধিক গ্ৰাম্য অঞ্চলত দেখা গৈছে এই বৃদ্ধি। গৱেষণা পত্ৰখনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে বিনা বেতনে ঘৰুৱা কাম বাদ দিলেও মহিলা এল এফ পি আৰৰ সামগ্ৰিক বৃদ্ধি স্পষ্ট হৈয়েই আছে, বিশেষকৈ ভাৰতৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলত, য’ত এলএফপিআৰ ভয়ংকৰভাৱে উত্থান হৈছিল। এই বৃদ্ধিৰ বিপৰীতে ২০০৪-২০১৭ চনৰ মাজৰ সময়ছোৱাত গ্ৰাম্য মহিলা এলএফপিআৰ তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পাইছিল।
গৱেষণা পত্ৰখনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে কৰ্মশক্তিত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণৰ বয়স, বিবাহ আৰু সন্তানৰ দ্বাৰা যথেষ্ট প্ৰভাৱিত হয়। ইয়াত আঙুলিয়াই দিয়া হৈছে যে পুৰুষৰ এলএফপিআৰতকৈ মহিলাৰ এলএফপিআৰ বহু আগতেই হ্ৰাস পাবলৈ আৰম্ভ কৰে, মহিলাসকলে ৩০ আৰু ৪০ বছৰ বয়স হোৱাৰ পাছত ইয়াৰ পৰিমাণ হ্ৰাস ঘটে। ইয়াৰ বিপৰীতে পুৰুষৰ এলএফপিআৰ ৩০ৰ পৰা ৫০ বছৰ বয়সৰ ভিতৰত বহুলাংশে সমান হৈ থাকে। অধ্যয়নটোৱে এইটোও দেখুৱাইছে যে বিশেষকৈ চহৰ অঞ্চলত বিবাহিত মহিলাসকলে অবিবাহিত বা গ্ৰাম্য মহিলাৰ তুলনাত কৰ্মশক্তিত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম, যিয়ে লিংগ বৈষম্যৰ ক্ষেত্ৰত এক সুকীয়া বৈষম্য দেখুৱাইছে।
ইয়াৰ উপৰিও গৱেষণা পত্ৰখনে গ্ৰাম্য আৰু চহৰীয়া দুয়োটা অঞ্চলতে মহিলা এলএফপিআৰৰ তীব্ৰ আঞ্চলিক তাৰতম্য উন্মোচন কৰিছে। উদাহৰণস্বৰূপে, ঝাৰখণ্ড আৰু বিহাৰৰ দৰে ৰাজ্যত মহিলা এলএফপিআৰৰ উল্লেখযোগ্য বৃদ্ধি দেখা গৈছে, আনহাতে পঞ্জাব আৰু হাৰিয়ানাৰ দৰে ৰাজ্যত ধন-সম্পত্তিৰ সত্ত্বেও মহিলাৰ অংশগ্ৰহণৰ মাত্ৰা কম হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। আমোদজনকভাৱে, নাগালেণ্ডৰ দৰে উত্তৰ-পূবৰ ৰাজ্যসমূহতো মহিলাৰ এলএফপিআৰৰ যথেষ্ট উন্নতি দেখা গৈছে, আনহাতে দক্ষিণৰ ৰাজ্যসমূহে সাধাৰণতে অংশগ্ৰহণৰ হাৰ অধিক হোৱা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছে। এই আঞ্চলিক তাৰতম্যই মহিলাৰ কৰ্মশক্তিৰ অংশগ্ৰহণ গঢ় দিয়াত আৰ্থ-সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক কাৰকৰ ভূমিকাক আলোকপাত কৰে।
লেখকসকলে সামাজিক নীতি-নিয়মৰ প্ৰভাৱ বিশেষকৈ বিবাহ আৰু মাতৃত্বৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়েও অন্বেষণ কৰিছিল। তেওঁলোকে দেখিলে যে জম্মু-কাশ্মীৰ, হিমাচল প্ৰদেশ, আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ দৰে ৰাজ্যত বৈবাহিক অৱস্থাৰ ভিত্তিত মহিলা এলএফপিআৰৰ বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাযায়। ইয়াৰ বিপৰীতে ৰাজস্থান আৰু মহাৰাষ্ট্ৰৰ দৰে ৰাজ্যত ৪০ বছৰৰ ওপৰৰ গ্ৰাম্য বিবাহিতা মহিলাসকলে কৰ্মশক্তিত থকাৰ সম্ভাৱনা বেছি আছিল, যিয়ে ৰাজ্যজুৰি মহিলাৰ কামৰ প্ৰতি স্পৃহা মনোভাৱৰ ইংগিত দিয়ে।
শেষত, গৱেষণা পত্ৰখনে প্ৰকাশ কৰিছে যে কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতিই দেশজুৰি মহিলা এল এফ পি আৰক প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে যদিও অন্যান্য আৰ্থ-সাংস্কৃতিক কাৰকসমূহেও উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে। লেখকসকলে আঞ্চলিক তাৰতম্য আৰু শ্ৰম শক্তিত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত আৰ্থ-সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক শক্তিৰ জটিল আন্তঃক্ৰিয়াৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই বৈষম্যসমূহ সমাধান কৰা নীতিৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।
