ইৰাণে পাৰস্য উপসাগৰীয় অঞ্চলত আমেৰিকাৰ ক্ষেপণাস্ত্ৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাক পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে ৰখা এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাডাৰ ব্যৱস্থা ধ্বংস কৰিছে। ৩০ কোটি ডলাৰ মূল্যৰ এই ৰাডাৰ ধ্বংস হোৱাৰ ফলত ভৱিষ্যতে অঞ্চলটোত আক্ৰমণ ৰোধ কৰাৰ ক্ষমতা যথেষ্ট সমস্যাৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে। এই তথ্য দিছে আমেৰিকাৰ এজন বিষয়াই।
চিএনএনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি বাণিজ্যিক উপগ্ৰহৰ পৰা পোৱা ছবিত দেখা গৈছে যে যুদ্ধৰ প্ৰথম দিনবোৰত জৰ্ডানৰ মাৱাফ্ফক ছালটি বিমানঘাটিত আমেৰিকাৰ ‘থাড’ মিছাইল প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাত ব্যৱহাৰ কৰা এটা আৰটিএক্স কৰ্প’ৰেশ্যনৰ ‘এন/টিপিৱাই-২’ ৰাডাৰ আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত সঁজুলিসমূহ ধ্বংস কৰা হৈছিল। পিছত আমেৰিকাৰ এজন বিষয়াইও ‘THAAD’ প্ৰতিৰক্ষা সঁজুলি ধ্বংস হোৱাটো নিশ্চিত কৰিছে।
আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ থিংক টেংক প্ৰতিষ্ঠান ‘ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ ডিফেন্স অৱ ডেম’ক্ৰেচিছ’ৰ তথ্য অনুসৰি জৰ্ডানত ইৰাণৰ দুটা আক্ৰমণৰ বাতৰি পোৱা গৈছে। এটা ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰু আনটো ৩ মাৰ্চত। দুয়োটা আক্ৰমণ বিফল কৰা হৈছে বুলি জানিব পৰা গৈছে।
ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ ডিফেন্স অৱ ডেম’ক্ৰেচিছৰ চেণ্টাৰ ফৰ মিলিটাৰী এণ্ড পলিটিকেল পাৱাৰৰ উপ-সঞ্চালক ৰিয়ান ব্ৰবষ্টে কয় যে যদি ধ্বংসৰ ঘটনাটো সঁচা হয় তেন্তে ইৰাণৰ এইটোৱেই হ’ব THAAD ৰাডাৰত কৰা অন্যতম সফল আক্ৰমণ।
অৱশ্যে ব্ৰবষ্টে লগতে কয়, “আমেৰিকাৰ সেনা আৰু ইয়াৰ মিত্ৰশক্তিৰ আন ৰাডাৰ আছে যিয়ে বায়ু আৰু ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰদান কৰিব পাৰে। গতিকে এটা ৰাডাৰৰ সেই ক্ষতি কিছু পৰিমানে পূৰণ কৰিব পাৰি।”
আমেৰিকাৰ টাৰ্মিনেল হাই এলটিটুড এৰিয়া ডিফেন্স (THAAD) বায়ুমণ্ডলৰ একেবাৰে প্ৰান্তত থকা বেলিষ্টিক মিছাইলক ধ্বংস কৰিব পৰাকৈ ডিজাইন কৰা হৈছে। ই পেট্ৰিয়টৰ বেটাৰীতকৈ বহুত বেছি কঠিন আৰু জটিল ভাবুকিৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিব পাৰে। বৰ্তমান এন/টিপিৱাই-২ ৰাডাৰটো বিকল হৈ পৰাৰ ফলত পেট্ৰিয়ট ব্যৱস্থাই ক্ষেপনাস্ত্ৰ প্ৰতিহত কৰাৰ দায়িত্ব ল’ব। ইয়াৰ পিএচি-৩ ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ যোগান ইতিমধ্যে বহু কমি গৈছে।
চেণ্টাৰ ফৰ ষ্ট্ৰেটেজিক এণ্ড ইণ্টাৰনেশ্যনেল ষ্টাডিজ (CSIS)ৰ তথ্য অনুসৰি দক্ষিণ কোৰিয়া আৰু গুৱামকে ধৰি বিশ্বজুৰি আমেৰিকাৰ মাত্ৰ আঠটা THAAD প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা আছে। প্ৰতিটো ব্যৱস্থাৰ মূল্য প্ৰায় ১০০ কোটি ডলাৰ, ইয়াৰে কেৱল ৰাডাৰটোৰ মূল্যই ৩০ কোটি ডলাৰ।
চিএছআইএছৰ মিছাইল প্ৰতিৰক্ষা বিশেষজ্ঞ টম কাৰাকোৱে কয় যে এইবোৰ অতি দুৰ্লভ কৌশলগত সম্পদ আৰু ইয়াক হেৰুৱাটো এক বৃহৎ আঘাত।
টম কাৰাকোৱে লগতে কয় যে ২০১২ চনৰ সেনাবাহিনীৰ লক্ষ্য অনুসৰি ৯টা THAAD বেটাৰী প্ৰয়োজন আছিল। কিন্তু এতিয়া মাত্ৰ আঠটা আছে। গতিকে হাতত অতিৰিক্ত টিপিৱাই-২ ৰাডাৰ নাই।
প্ৰতিটো THAAD প্ৰতিৰক্ষা বেটাৰীত ৯০ জন সৈনিক, ছটা ট্ৰাকত লগোৱা লঞ্চাৰ, ৪৮টা ইন্টাৰচেপ্টৰ (প্ৰতি লঞ্চাৰত আঠটা), এটা টিপিৱাই-২ ৰাডাৰ আৰু এটা অগ্নি নিয়ন্ত্ৰণ আৰু যোগাযোগ ইউনিট থাকে। লকহিড মাৰ্টিন কৰ্প’ৰেশ্যনে নিৰ্মাণ কৰা প্ৰতিটো ইন্টাৰচেপ্টৰ মিছাইলৰ মূল্য প্ৰায় ১কোটি ৩০ লাখ ডলাৰ।
পেচিফিক ফ’ৰাম ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউটৰ জ্যেষ্ঠ ফেলো উইলিয়াম আলবাৰ্কে কয় যে যদি আপুনি এটা সংহত বায়ু আৰু ক্ষেপণাস্ত্ৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা বিচাৰে, তেন্তে এইটো এনেকুৱা এটা সঁজুলি যিটো আপুনি যুদ্ধক্ষেত্ৰত ৰাখিব লাগিব।
কেলিফৰ্ণিয়াৰ জেমছ মাৰ্টিন চেণ্টাৰ ফৰ ননপ্ৰলিফাৰেচন ষ্টাডিজৰ গৱেষণাৰ মতে যুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে কাটাৰত নিয়োজিত এএন/এফপিএছ-১৩২ ৰাডাৰো ইৰাণৰ আক্ৰমণত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। THAAD ব্যৱস্থা প্ৰণালীৰ দৰে ই স্থানান্তৰযোগ্য নহয়, এটা স্থায়ী সংস্থাপনাহে। এই ৰাডাৰটো মূলতঃ দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰা অহা ভাবুকি ধৰা পেলাবলৈ স্থাপন কৰা হয়। কিন্তু ই নিখুঁতভাৱে অস্ত্ৰ নিক্ষেপৰ বাবে উপযোগী নহয়।
উপসাগৰীয় অঞ্চলত আমেৰিকাৰ বায়ু আৰু ক্ষেপণাস্ত্ৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা ইৰাণৰ ড্ৰোন আৰু বেলিষ্টিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ প্ৰত্যাক্ৰমণৰ চাপত পৰিছে। ফলত কেতিয়াবা চাপৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাটো কঠিন হৈ পৰিছে। ফলত THAAD আৰু Patriot (PAC-3)ৰ দৰে উন্নত ইন্টাৰচেপ্টৰৰ মজুত বিপজ্জনকভাৱে হ্ৰাস পোৱাৰ আশংকাৰ সৃষ্টি হৈছে।
শুকুৰবাৰে লকহিড আৰু আৰটিএক্সৰ দৰে প্ৰতিৰক্ষা সঁজুলি নিৰ্মাতা কোম্পানীসমূহে হোৱাইট হাউছত বৈঠকত মিলিত হয়, কাৰণ পেন্টাগনে অস্ত্ৰ উৎপাদন দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধিৰ বাবে হেঁচা প্ৰয়োগ কৰিছে।
