‘জুৰাচিক পাৰ্ক’ৰ কল্পকাহিনী এতিয়া বাস্তৱ: ম’হৰ শৰীৰত পোৱা গৈছে সমসাময়িক প্ৰাণীৰ ডিএনএৰ ভাণ্ডাৰ

১৯৯৩ চনৰ ব্লকবাষ্টাৰ চিনেমা ‘জুৰাচিক পাৰ্ক’ৰ সেই বিচিত্ৰ ধাৰণাটোৱেই যেন এতিয়া বিজ্ঞানৰ পৃথিৱীত নতুন সত্য হিচাপে ধৰা দিছে। ম’হৰ শৰীৰত অন্য প্ৰাণীৰ ডিএনএ (DNA) লুকাই থাকিব পাৰে আৰু তাৰ পৰা একোটা অঞ্চলৰ জীৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ মানচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি এই কথা শেহতীয়া এক গৱেষণাত প্ৰমাণিত হৈছে। আমেৰিকাৰ ফ্লৰিডাৰ এদল পতংগবিদে চলোৱা এই গৱেষণাই প্ৰাণী বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত এক নতুন মাত্ৰা যোগ কৰাৰ লগতে প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ এক অভিনৱ পথ প্ৰদৰ্শিত কৰিছে।

গৱেষণাৰ স্থান আৰু পদ্ধতি পতংগবিদ লৰেন্স ৰিভ্‌ছ আৰু তেওঁৰ সহযোগী হান্না এটছ্‌মাই আমেৰিকাৰ মধ্য ফ্লৰিডাৰ প্ৰায় ১০,৯০০ হেক্টৰৰ এটা বিশাল সংৰক্ষিত অঞ্চলত একেৰাহে ৮ মাহ ধৰি এই গৱেষণা চলাইছিল। এই অভিযানত তেওঁলোকে ২১টা ভিন্ন প্ৰজাতিৰ প্ৰায় ৫০ হাজাৰতকৈও অধিক ম’হ সংগ্ৰহ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত কেৱল মাইকী ম’হবোৰক পৃথক কৰি পৰীক্ষাৰ বাবে বাছনি কৰা হৈছিল।

ম’হৰ তেজৰ বিষয়ে কিছু আমোদজনক তথ্য:

কেৱল মাইকী ম’হেহে তেজ শোষণ কৰে: প্ৰজননৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পুষ্টি লাভৰ বাবেহে মাইকী ম’হে অন্য প্ৰাণীৰ তেজ খায়।মতা ম’হৰ খাদ্য: মতা ম’হে ফুল বা গছৰ ৰস পান কৰি জীয়াই থাকে।

হিমোলিম্ফ: ম’হৰ নিজা তেজ ৰঙা নহয়, কাৰণ ইয়াত হিমোগ্লবিন নাথাকে। ইয়াক ‘হিমোলিম্ফ’ বুলি কোৱা হয়। ম’হৰ পেটত আমি যি ৰঙা তেজ দেখোঁ, সেয়া প্ৰকৃততে ম’হে কামোৰা অন্য কোনো মেৰুদণ্ডী প্ৰাণীৰহে।

ম’হৰ শৰীৰত ৮৬বিধ প্ৰাণীৰ ডিএনএ ভাণ্ডাৰ গৱেষকসকলে মাইকী ম’হৰ পেটত থকা তেজৰ নমুনা পৰীক্ষা কৰি আচৰিত তথ্য লাভ কৰিছে। ম’হৰ শৰীৰত মুঠ ৮৬টা ভিন্ন প্ৰজাতিৰ প্ৰাণীৰ ডিএনএ পোৱা গৈছে। এই তালিকাত আছিল: ভেকুলী, গৰু আৰু বিভিন্ন উভচৰ প্ৰাণী; গছত থকা প্ৰাণী, বিভিন্ন প্ৰব্ৰজনকাৰী পক্ষী, চিকাৰী প্ৰাণী আৰু আনকি বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰাণী।

গৱেষকসকলৰ মতে, সেই নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলটোত থকা মেৰুদণ্ডী প্ৰাণীৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশৰে ডিএনএ ম’হৰ শৰীৰত পোৱা গৈছে। এই ডিএনএ বিশ্লেষণৰ জৰিয়তে প্ৰাণীসমূহৰ চৰিত্ৰ আৰু বংশগতিৰ সবিশেষ তথ্য জনাটো সম্ভৱ হৈ উঠিছে।

প্ৰাণী পিয়ল আৰু সুৰক্ষা যদিও চিনেমাৰ দৰে পুৰণি জীৱাশ্মৰ পৰা ডাইনোছৰ সৃষ্টি কৰাটো এতিয়াও অসম্ভৱ, কিন্তু এই নতুন পদ্ধতিয়ে জীৱ-বৈচিত্ৰ্য ৰক্ষাত এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰে:

সহজ প্ৰাণী পিয়ল: অৰণ্যৰ ভিতৰত সোমাই প্ৰাণী গণনা কৰাটো অতি কষ্টসাধ্য আৰু ব্যয়বহুল কাম। এতিয়াৰে পৰা কেৱল ম’হৰ তেজ পৰীক্ষা কৰিয়েই এটা অঞ্চলত কি কি প্ৰাণী আছে, তাৰ সঠিক তথ্য কম খৰচতে আৰু কম সময়তে লাভ কৰিব পৰা যাব।

বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰাণীৰ সংৰক্ষণ: যিবোৰ প্ৰাণী বিলুপ্তিৰ পথত, সেইবোৰৰ অৱস্থিতি আৰু জিনীয় তথ্য সংগ্ৰহ কৰি বিজ্ঞানীসকলে সেইবোৰক ৰক্ষা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিব পাৰিব।

গৱেষক হান্না এটছ্‌মাই মত প্ৰকাশ কৰিছে যে যিবোৰ অঞ্চলত ম’হৰ ঘনত্ব বেছি, সেইবোৰ ঠাইত এই পদ্ধতি আটাইতকৈ সাশ্ৰয়ী আৰু কাৰ্যকৰী প্ৰমাণিত হ’ব। ‘জুৰাচিক পাৰ্ক’ৰ সেই কাল্পনিক চিন্তা এতিয়া বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ এক শক্তিশালী হাতিয়াৰ হৈ পৰিছে।