মাজত আৰু আছে পাঁচ বছৰ। আফগানিস্তানৰ ৰাজধানী কাবুল বিশ্বৰ প্ৰথমখন চহৰ হিচাপে পৰিগণিত হ’ব য’ত পানীৰ অভাৱ হ’ব। আমেৰিকাৰ সংবাদ মাধ্যমত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিবেদনত এই আশংকা কৰা হৈছে। কাবুলত ৬০ লাখ লোক বাস কৰে। স্বাভাৱিকতে এনে পৰিস্থিতিত আফগান চৰকাৰ সজাগ। পৰিস্থিতিৰ পৰা উদ্ধাৰৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। কিন্তু আৰ্থিক সংকটৰ বাবে সেইটোও অধিক কঠিন হৈ পৰিছে। ফলত পানীক লৈ বিবাদো দৈনিক হৈ পৰিছে।
প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে পৰিস্থিতি এনেকুৱা যে জলাশয় এটা ভৰাই দিলে ভৰোৱাৰ দুগুণ বেগত খালী হৈ যাব। ইফালে তালিবানৰ আৰ্থিক পৰিস্থিতিৰ বাবে ওচৰৰ বান্ধ বা নদীৰ পৰা পানী আনি পানীৰ সংকট দূৰ কৰিবলৈ সম্ভৱ নহয়। ফলত আধুনিক যুগত এইবাৰ প্ৰথমবাৰৰ বাবে এখন চহৰৰ পানী সম্পূৰ্ণৰূপে শেষ হৈ যাব বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। সৰ্বাধিক পাঁচ বছৰৰ ভিতৰত এনে হ’ব পাৰে। ফলত পানীক লৈ বিবাদো দৈনিক হৈ পৰিছে।
‘মাৰ্চি কৰ্পছ অৰ্গেনাইজেশ্যন’ৰ এক প্ৰতিবেদনে দুমাহমান আগতে এই আশংকা প্ৰকাশ কৰিছিল। যোৱা দশকত কাবুলৰ ভূগৰ্ভস্থ জলস্তৰ ৩০ মিটাৰ হ্ৰাস পাইছে। আধাতকৈ অধিক কূপত এটোপাল পানীও নাই। অৱশ্যে তাত পানীৰ মূল উৎস হৈছে কুঁৱা। ফলত জনজীৱনত ইয়াৰ প্ৰভাৱো আৰম্ভ হৈছে। ইয়াতেই শেষ নহয়। কাবুলৰ ৮০ শতাংশ ভূগৰ্ভস্থ পানী এতিয়া ব্যৱহাৰযোগ্য নহয়।
সময়ৰ লগে লগে পৰিস্থিতি অধিক কঠিন হৈ পৰিছে। কাবুলত বছৰি ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ পৰিমাণ ৪৪ নিযুত ঘনমিটাৰ পানী। আফগান জল আৰু শক্তি মন্ত্ৰালয়ে পাঞ্জশ্বিৰৰ পানী কাবুললৈ আনিব বিচাৰিছে। ফলত বাজেট এখনো নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। কিন্তু ইয়াৰ বাবে ৩০০ৰ পৰা ৪০ কোটি ডলাৰৰ প্ৰয়োজন। ফলত সেই ধন কেনেকৈ আহিছে সেয়া একেবাৰেই স্পষ্ট নহয়।
অৱশ্যে পৰিস্থিতি এনে হোৱাৰ কথা নহয়। কাবুল হৈছে বৰফেৰে আবৃত পাহাৰেৰে আগুৰি থকা এখন চহৰ। তিনিখন নদী। আফগানিস্তানৰ ৰাজধানী কেতিয়াও শুকান চহৰ হিচাপে পৰিচিত নাছিল। কিন্তু যোৱা ২৫ বছৰত জনসংখ্যা ৬ গুণ বৃদ্ধি পাইছে! পানীৰ চাহিদাৰ লগত খাপ খুৱাবলৈ বাহিৰৰ পৰা পানী যোগানৰ ব্যৱস্থা কৰিব পাৰিলেহেঁতেন।
কেৱল কাবুলেই নহয়, সমগ্ৰ আফগানিস্তানে ভয়াৱহ জল সংকটৰ সন্মুখীন হৈছে। জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ফলত কমেও ৭ লাখ আফগান আক্ৰান্ত হৈছে। ইয়াৰে এটা হ’ল খৰাং। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰতিবেদনতো একেই দাবী কৰা হৈছে। ইয়াতেই শেষ নহয়, ৪ কোটিতকৈ অধিক লোকে খোৱাপানীও নাপায়! আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ পৰা কেইবাটাও বান্ধ প্ৰকল্পত ধন ঢালি দিয়া হৈছে। কাবুলৰ প্ৰতিটো ঘৰলৈ পানী যোগানৰ বাবেও পাইপলাইনৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। এনে পৰিস্থিতিত ২০২১ চনত যেতিয়া তালিবানে কাবুলৰ নিয়ন্ত্ৰণ লয় তেতিয়া এই খণ্ডসমূহৰ আন দেশৰ পৰা অহা সাহায্য বন্ধ হৈ পৰে। তেতিয়াৰ পৰাই পৰিস্থিতি ক্ৰমান্বয়ে বেয়া হৈ আহিছে। যিটো এই বছৰ আৰু বেয়া হৈ পৰিছে।
