ভাৰতৰ পৰা আমদানি কৰা সামগ্ৰীৰ ওপৰত ৫০ শতাংশ শুল্ক আৰোপ কৰিছে আমেৰিকাই। ইয়াৰ বাবেই ৱালমাৰ্ট, আমাজন, টাৰ্গেট আৰু গেপৰ দৰে আমেৰিকাৰ কেইবাটাও খুচুৰা উদ্যোগ ব্যৱসায়ীয়ে সদ্যহতে ভাৰতৰ পৰা অৰ্ডাৰ বন্ধ কৰি দিছে।
দেশৰ কেইবাগৰাকীও কাপোৰৰ ব্যৱসায়ীয়ে কয় যে তেওঁলোকে ইতিমধ্যে আমেৰিকাৰ ক্ৰেতাসকলৰ পৰা চিঠি আৰু ইমেইল পাইছে যে তেওঁলোকক পৰৱৰ্তী জাননী নিদিয়ালৈকে সাজ-কাপোৰৰ চালান বন্ধ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।
এই সিদ্ধান্তত ভাৰতীয় বস্ত্ৰ উদ্যোগ প্ৰচণ্ড চাপত পৰিছে। বিশেষকৈ যিবোৰ কোম্পানীয়ে আমেৰিকাক নিজৰ মূল বজাৰ হিচাপে লয়। ৱেলস্পান লিভিং, গোকালদাছ এক্সপ’ৰ্টছ, ইণ্ডো কাউণ্টট, ট্ৰাইডেণ্টৰ দৰে বৃহৎ ৰপ্তানিকাৰকসকলে তেওঁলোকৰ মুঠ ৰপ্তানিৰ ৪০ৰ পৰা ৭০ শতাংশ আমেৰিকালৈ প্ৰেৰণ কৰে। ফলত তেওঁলোকে নিজৰ ব্যৱসায়ত ডাঙৰ আঘাতৰ আশংকা কৰিছে।
বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে এই নতুন শুল্ক নীতিয়ে ৰপ্তানিৰ ব্যয় ৩০ৰ পৰা ৩৫ শতাংশ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। ফলত আমেৰিকালৈ যোৱা অৰ্ডাৰ ৪০ৰ পৰা ৫০ শতাংশ হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ ফলত ভাৰতীয় উদ্যোগৰ বাবে প্ৰায় ৪ৰ পৰা ৫ বিলিয়ন ডলাৰৰ ক্ষতিৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে। টকাৰ হিচাপত যিটো প্ৰায় ৩৩ হাজাৰৰ পৰা ৪১ হাজাৰ কোটি টকা।
কিয় আৰোপ কৰা হ’ল এই শুল্ক?
আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে কাৰ্যবাহী আদেশত স্বাক্ষৰ কৰি ভাৰতৰ পৰা অহা সামগ্ৰীৰ ওপৰত ৫০ শতাংশ শুল্ক আৰোপ কৰা হ’ব বুলি ঘোষণা কৰিছে। ইয়াৰে ২৫ শতাংশ ইতিমধ্যে বৃহস্পতিবাৰৰ পৰা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছে। বাকী ২৫ শতাংশ আগষ্টৰ শেষত কাৰ্যকৰী কৰা হ’ব। ট্ৰাম্পে অভিযোগ কৰে যে ভাৰতে ‘পৰোক্ষ বা প্ৰত্যক্ষভাৱে’ ৰাছিয়াৰ পৰা তেল আমদানি কৰি আহিছে। আৰু সেইবাবেই এই শাস্তি।
আমেৰিকা-ৰাছিয়াৰ সম্পৰ্ক সৰ্বনিম্ন স্তৰত আছে। শেহতীয়াকৈ ট্ৰাম্পে বহুবাৰ কোৱা শুনা গৈছে যে ‘পুটিনৰ মনটো আঁতৰি গৈছে, তেওঁ ৰাতিপুৱা ভাল কথা কয়, কিন্তু ৰাতি বোমা মাৰে’। পিছত ইউক্ৰেইনৰ সৈতে হোৱা বিবাদত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীয়েও মধ্যস্থতা কৰে। কিন্তু সম্পৰ্কৰ উন্নতি নোহোৱাত তেওঁ ৰাছিয়াৰ মিত্ৰ দেশসমূহৰ ওপৰত শুল্ক আৰোপ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে।
ট্ৰাম্পৰ কাৰ্যবাহী আদেশত কোৱা হৈছে যে, ‘ৰাছিয়াৰ পৰা তেল আমদানি কৰা দেশসমূহৰ ওপৰত অতিৰিক্ত শুল্ক আৰোপ কৰাটো মই উপযুক্ত আৰু প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচনা কৰিছো।’
এই সিদ্ধান্তক লৈ দিল্লীয়ে তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে কয়, ‘আমেৰিকাৰ এই সিদ্ধান্ত অন্যায়, অযুক্তিকৰ আৰু অবিবেচক। ৰাছিয়াৰ পৰা আমাৰ তেল আমদানি সম্পূৰ্ণৰূপে বজাৰৰ অৱস্থা আৰু ১৪ বিলিয়ন লোকৰ ইন্ধন সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ বাবে লোৱা হৈছিল।’
চৰকাৰে দাবী কৰিছে যে ইউক্ৰেইন যুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত বহু পশ্চিমীয়া দেশে তেল আমদানিৰ উৎস সলনি কৰিছিল। সেই সময়ত আমেৰিকাই নিজেই ভাৰতক ৰাছিয়াৰ পৰা তেল ক্ৰয় কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল যাতে বিশ্ব ইন্ধনৰ বজাৰখন সুস্থিৰ হৈ থাকে। এতিয়া আমেৰিকাই পুনৰ নতুন শুল্ক আৰোপ কৰি ভাৰতক আক্ৰমণ কৰিছে।
বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰিছে যে, ‘আজি ভাৰতক দোষাৰোপ কৰা দেশসমূহে নিজেই ৰাছিয়াৰ সৈতে বৃহৎ ব্যৱসায় কৰি আছে। ইউৰোপীয় সংঘই ২০২৪ চনত ৰাছিয়াৰ সৈতে ৬৭.৫ বিলিয়ন ইউৰোৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় কৰিছিল। ২০২৩ চনত পৰিসেৱাৰ ব্যৱসায়ো আছিল ১৭.২ বিলিয়ন ইউৰো। কেৱল সেয়াই নহয়, এই বছৰ ইউৰোপৰ তৰলীকৃত প্ৰাকৃতিক গেছ আমদানিও অভিলেখ সৃষ্টি কৰিছে, ১ কোটি ৬৫ লাখ টন।’
ভাৰতীয় আন্তঃগাঁথনিৰ সৈতে তুলনা কৰি মন্ত্ৰালয়ে দাবী কৰে যে, ‘ৰাছিয়াৰ সৈতে সেই দেশসমূহৰ বাণিজ্যৰ পৰিমাণ ভাৰততকৈ বহু বেছি। গতিকে কেৱল ভাৰতক লক্ষ্য কৰি লোৱাটো সম্পূৰ্ণ পক্ষপাতদুষ্ট।’
বস্ত্ৰশিল্প আৰু কাপোৰৰ ৰপ্তানিৰ ক্ষেত্ৰত এতিয়া বিশ্বত ভাৰতৰ স্থান ষষ্ঠ। কিন্তু আমেৰিকাৰ নতুন শুল্কৰ ফলস্বৰূপে ভাৰতৰ ৰপ্তানি বজাৰ বাংলাদেশ বা ভিয়েটনামৰ হাতলৈ যাব পাৰে। কাৰণ সেই দেশসমূহৰ ওপৰত আমেৰিকাৰ শুল্ক মাত্ৰ ২০ শতাংশ। তেনে ক্ষেত্ৰত ভাৰতত ই ৫০ শতাংশ।
এনে পৰিস্থিতিত ভাৰতীয় বস্ত্ৰ উদ্যোগে একে সময়তে চৰকাৰৰ হস্তক্ষেপৰ দাবী জনাইছে। উদ্যোগটোৰ মতে, ‘আমি হয়তো ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাৰ্থত কিছু লোকচান সহ্য কৰিম। কিন্তু দীৰ্ঘম্যাদী সুৰক্ষাৰ বাবে কেন্দ্ৰই কূটনৈতিকভাৱে দ্ৰুত হস্তক্ষেপ কৰিব লাগিব।’
অৱশ্যে এই সন্দৰ্ভত দিল্লীৰ পৰা কোনো প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰা হোৱা নাই।
