বাংলাদেশৰ অন্তৰ্বৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুখ্য উপদেষ্টা অধ্যাপক মহম্মদ ইউনুছে পুনৰ বংগোপসাগৰৰ এটা অংশৰ ওপৰত বাংলাদেশৰ বুলি দাবী উত্থাপন কৰি বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছে। তেওঁৰ মতে, বংগোপসাগৰৰ এই অংশটোৰ বাণিজ্যিক সম্ভাৱনীয়তাক এতিয়ালৈকে গুৰুত্ব দিয়া হোৱা নাই, যিটো বাংলাদেশৰ ভাঙি যোৱা অৰ্থনীতি জোৰা লগোৱাৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয়। ২০২৪ বৰ্ষৰ জুলাইৰ গণঅভ্যুত্থানৰ বৰ্ষপূৰ্তিৰ উপলক্ষে তেওঁ এই মন্তব্য প্ৰকাশ কৰে।
ইউনুছে দেশবাসীৰ সন্মুখত কয়, “বংগোপসাগৰৰ এটা অংশ বাংলাদেশৰ, যিটো আমি প্ৰায়ে পাহৰি যাওঁ। এই অংশৰ আকাৰ বাংলাদেশৰ মুঠ মাটিকালিতকৈ বহু বেছি। কিন্তু আমি ব্যৱসায়িক কামত সদায় দেশৰ মাটিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰোঁ, সাগৰৰ এই অংশটোক কেতিয়াও গুৰুত্ব দিয়া হোৱা নাই।” তেওঁৰ এই মন্তব্যই বংগোপসাগৰৰ বাণিজ্যিক সম্ভাৱনাৰ প্ৰতি তেওঁৰ দীৰ্ঘদিনীয়া গুৰুত্বক পুনৰ স্পষ্ট কৰি তুলিছে।
উল্লেখ্য যে মহম্মদ ইউনুছৰ নেতৃত্বত বাংলাদেশৰ অন্তৰ্বৰ্তীকালীন চৰকাৰে দেশৰ অৰ্থনীতি পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে সাগৰীয় সম্পদৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত জোৰ দি আহিছে। তেওঁৰ মতে, নদী আৰু সাগৰ বাংলাদেশৰ বাবে বিশাল সম্পদ, যিবোৰৰ সঠিক ব্যৱহাৰে দেশৰ অৰ্থনীতিত আমূল পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰে। ইউনুছে চীন ভ্ৰমণৰ সময়ত ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলক “লেণ্ড লক অঞ্চল” বুলি অভিহিত কৰি বংগোপসাগৰৰ “অভিভাৱক” হিচাপে বাংলাদেশৰ ভূমিকাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছিল। এই মন্তব্যই ভাৰতৰ সৈতে কূটনৈতিক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল, যদিও বাংলাদেশৰ পৰা তাৰ প্ৰতি বিশেষ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। কিন্তু তেওঁৰ শেহতীয়া মন্তব্যই পুনৰ এই বিষয়টোক আঞ্চলিক আৰু আন্তৰ্জাতিক চৰ্চাৰ কেন্দ্ৰবিন্দুত পৰিণত কৰিছে।
প্ৰসংগ ক্ৰমে বংগোপসাগৰৰ বাংলাদেশৰ একচেটিয়া অৰ্থনৈতিক অঞ্চল (EEZ) প্ৰায় ১,১৮,৮১৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ, যিটো দেশখনৰ মাটিকালিৰ সমান বা তাতকৈও অধিক। ২০১৪ চনত জাতিসংঘৰ স্থায়ী সালিসী আদালতৰ (PCA) সিদ্ধান্তৰ জৰিয়তে বাংলাদেশে ভাৰতৰ সৈতে সমুদ্ৰীয় সীমাৰ বিতৰ্ক নিষ্পত্তি কৰি এই অঞ্চলৰ ওপৰত অধিকাৰ লাভ কৰিছিল। ইউনুছৰ মন্তব্যই এই অঞ্চলৰ অৰ্থনৈতিক সম্ভাৱনাক শক্তিশালী কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।
তেওঁৰ সাম্প্ৰতিক মন্তব্যই ইঙ্গিত দিয়ে যে, বাংলাদেশে এই সমুদ্ৰীয় সম্পদৰ সুবিধা গ্ৰহণ কৰি বৈদেশিক বিনিয়োগ আকৰ্ষণ কৰিব বিচাৰিছে। সংযুক্ত আৰব এমিৰেতৰ শীৰ্ষ কোম্পানীৰ সৈতে সাম্প্ৰতিক বৈঠকত ইউনুছে বংগোপসাগৰৰ লজিষ্টিক, বন্দৰ, আৰু নৱীকৰণযোগ্য শক্তি খণ্ডত বিনিয়োগৰ সম্ভাৱনাৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।
ইফালে ইউনুছৰ মন্তব্যই ভাৰতৰ সৈতে কূটনৈতিক সম্পৰ্কৰ প্ৰেক্ষাপটত সংবেদনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিছে, কিয়নো ভাৰতে ইতিমধ্যে বংগোপসাগৰক বিশ্ব বাণিজ্য আৰু পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনাৰ কথা ঘোষণা কৰিছে। ভাৰতৰ এই পৰিকল্পনাত BIMSTEC দেশসমূহৰ সৈতে যৌথ বিনিয়োগ আৰু সামুদ্ৰিক নীতিৰ সমন্বয়ৰ কথাও উল্লেখ আছে।
