ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক গৱেষণা আৰু প্ৰশিক্ষণ পৰিষদৰ (এনচিইআৰটি) অষ্টম শ্ৰেণীৰ এখন পাঠ্যপুথিত ‘ন্যায়পালিকাত দুৰ্নীতি’ৰ প্ৰসংগ উল্লেখ কৰা কাৰ্যত তীব্ৰ অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰিছে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ সূৰ্য কান্তে। এই কাৰ্যক ন্যায়পালিকাক বদনাম কৰাৰ এক ‘পূৰ্বপৰিকল্পিত আৰু গভীৰ ষড়যন্ত্ৰ’ বুলি অভিহিত কৰি ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে ক্ষোভ প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে সমগ্ৰ বিষয়টোক লৈ স্বতঃপ্ৰণোদিত (suo motu) ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ কঠোৰ সকীয়নি দিছে।
আদালতত জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা কপিল চিব্বল আৰু অভিষেক মনু সিংভিয়ে এই বিষয়টো উত্থাপন কৰি মুখ্য ন্যায়াধীশক স্বতঃপ্ৰণোদিত গোচৰ ৰুজু কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায়। অধিবক্তাদ্বয়ে যুক্তি দৰ্শায় যে পাঠ্যপুথিখনত কেৱল ন্যায়পালিকাকহে দুৰ্নীতিৰ সৈতে সাঙুৰি লোৱাটো উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত যেন বোধ হয়, কিয়নো চৰকাৰৰ আন অংগসমূহ যেনে- মন্ত্ৰী, আমোলা, আৰক্ষী বা ৰাজনীতিবিদসকলৰ দুৰ্নীতিৰ বিষয়ে ইয়াত কোনো উল্লেখ নাই। এই অভিযোগৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই মুখ্য ন্যায়াধীশ সূৰ্য কান্তই কয় যে তেওঁ কেতিয়াও এনে কাৰ্য হ’বলৈ নিদিয়ে। বাৰ আৰু বেঞ্চৰ লগতে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ সকলো ন্যায়াধীশ এই কথাত ক্ষুব্ধ হৈ পৰা বুলি উল্লেখ কৰি তেওঁ কয় যে আইন অনুসৰি এই ক্ষেত্ৰত কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হ’ব আৰু প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুৰব্বী হিচাপে তেওঁ কাকো ইয়াক বদনাম কৰিবলৈ সুযোগ নিদিব।
একেখন বিচাৰপীঠৰ ন্যায়াধীশ জয়মাল্য বাগচীয়েও এই বিষয়টোৱে গুৰুতৰ সাংবিধানিক প্ৰশ্নৰ অৱতাৰণা কৰা বুলি মত প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে বিদ্যালয়ৰ পাঠ্যপুথিত ন্যায়পালিকাক এনেদৰে উপস্থাপন কৰাটোৱে সাংবিধানিক অখণ্ডতাৰ লগতে ক্ষমতাৰ পৃথকীকৰণ (separation of powers) নীতিৰ ওপৰত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলাব, যিটো ভাৰতীয় সংবিধানৰ মূল গাঁথনি তত্ত্বৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ।
উল্লেখ্য যে, এনচিইআৰটিৰ অষ্টম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞানৰ পাঠ্যপুথিখনৰ “আমাৰ সমাজত ন্যায়পালিকাৰ ভূমিকা” শীৰ্ষক সংশোধিত অধ্যায়টোত ভাৰতীয় ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ সন্মুখত থকা প্ৰধান প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। আগৰ সংস্কৰণসমূহত কেৱল আদালতৰ গাঁথনি আৰু কাৰ্যৱলীৰ বিষয়েহে আলোচনা কৰা হৈছিল। কিন্তু নতুন সংস্কৰণটোত প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ ভিতৰত দুৰ্নীতি, বৃহৎ সংখ্যক বিচাৰাধীন গোচৰ আৰু পৰ্যাপ্ত ন্যায়াধীশৰ অভাৱৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ‘ন্যায়পালিকাত দুৰ্নীতি’ শীৰ্ষক এক সুকীয়া উপ-বিভাগত স্পষ্টকৈ কোৱা হৈছে যে ন্যায়াধীশসকল এক নিৰ্দিষ্ট আচাৰ-বিধিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যিয়ে কেৱল আদালতৰ ভিতৰতেই নহয়, আদালতৰ বাহিৰতো তেওঁলোকৰ আচৰণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কিতাপখনত দৰিদ্ৰ আৰু পিছপৰা শ্ৰেণীৰ লোকসকলে ন্যায়পালিকাত বিভিন্ন স্তৰত দুৰ্নীতিৰ সন্মুখীন হোৱা বুলিও দাবী কৰা হৈছে।
তদুপৰি, সংশোধিত পাঠ্যপুথিখনত ন্যায়ালয়সমূহত বিচাৰাধীন হৈ থকা গোচৰৰ এক ভয়াবহ পৰিসংখ্যা দাঙি ধৰা হৈছে। তথ্য অনুসৰি, বৰ্তমান উচ্চতম ন্যায়ালয়ত প্ৰায় ৮১,০০০, বিভিন্ন উচ্চ ন্যায়ালয়ত ৬২.৪০ লাখ আৰু জিলা তথা নিম্ন আদালতসমূহত ৪.৭০ কোটি গোচৰ বিচাৰাধীন হৈ আছে। লগতে, স্বচ্ছতা আৰু উত্তৰদায়িত্বৰ প্ৰসংগ টানি কিতাপখনত কেন্দ্ৰীভূত ৰাজহুৱা অভিযোগ নিবাৰণ আৰু নিৰীক্ষণ ব্যৱস্থাৰ (CPGRAMS) কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। এই অধ্যায়টোত ভাৰতৰ প্ৰাক্তন মুখ্য ন্যায়াধীশ বি আৰ গাভাইৰ এক বক্তব্যও সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে, য’ত তেওঁ কৈছিল যে ন্যায়পালিকাৰ ভিতৰত দুৰ্নীতি আৰু অসদাচৰণৰ ঘটনাই ৰাইজৰ আস্থা লাঘৱ কৰে যদিও ক্ষীপ্ৰ, নিৰ্ণায়ক আৰু স্বচ্ছ ব্যৱস্থা গ্ৰহণেৰে এই বিশ্বাস পুনৰ ঘূৰাই আনিব পৰা যায়।
