সুধাকণ্ঠ ভাৰতৰত্ন ভূপেন হাজৰিকাৰ আজি দ্বাদশ মৃত্যু বাৰ্ষিকী। যাযাবৰ হৈও তেওঁ আছিল মানুহৰ শিল্পী। তেওঁৰ সমগ্ৰ জীৱনৰ সৃষ্টিৰাজিত সেয়েহে মানৱতাৰ সুৰ অন্ত:সলিলা ফল্গুৰ দৰে বৈ আছে। ‘মানুহে মানুহৰ বাবে’ জীৱন দৰ্শনৰ মাজেৰে শিল্পীগৰাকীৰ সুদীৰ্ঘ সাংগীতিক যাত্ৰাও সেয়েহে অনন্য তথা স্বকীয় শৈলীৰে উদ্ভাসিত। ভূপেন দাৰ গান মানে সঁচাকৈয়ে ‘বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান’।
আজি সেইগৰাকী সুধাকণ্ঠ, অসমীয়াৰ আৱেগ ভাৰতৰত্ন ভূপেন হাজৰিকাৰ দ্বাদশ সংখ্যক মৃত্যু বাৰ্ষিকীত সমগ্ৰ অসমৰ লগতে দেশ-বিদেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্ততো শিল্পীগৰাকীক তেওঁৰ অজস্ৰ অনুৰাগীয়ে সুঁৱৰিছে।
মানৱতা আৰু বিশ্ব ভাতৃত্ববোধৰ ভাৱধাৰাৰে নিজেই অসমীয়াত ৰচনা কৰা আৰু কণ্ঠদান কৰা সুধাকণ্ঠৰ গানসমূহ হিন্দী আৰু বাংলাকে ধৰি বিভিন্ন ভাষালৈ অনুবাদ কৰি পৰিৱেশিত হৈছে। সেয়ে, শিল্পীগৰাকীৰ আদৰ দেশ-বিদেশত বিয়পি ৰৈছে। ভাৰতৰ বাহিৰেও বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত বিশেষকৈ বাংলাদেশত সুধাকণ্ঠৰ জনপ্ৰিয়তা অতুলনীয়। সীমাৰ পৰিধি ভাঙি শিল্পীগৰাকীৰ গীতে সৰ্বত্ৰে সৌৰভ বিলাইছে।
অসমৰ জাতীয় জীৱনত অপৰিসীম প্ৰভাৱ পেলোৱা শিল্পী ভূপেন হাজৰিকাই অসমীয়াৰ মনত ৰোপন কৰি যোৱা ‘মোৰ আইক ভালপাঁও বুলিলে জানো, আনৰ আইক ঘিণ কৰাটো বুজাব?’ দৰাচলতে এক বিশ্বজনীন আদৰ্শৰ আধাৰ। বিশ্বায়নৰ আজিৰ দিনত সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীয়ে এক সাংস্কৃতিক অৱক্ষয়ৰ শংকাত ভূগি থকাৰ সময়ত সকলোৱে এই ভাৱধাৰাৰে আগবঢ়া উচিত। অৰ্থাৎ নিজৰ সংস্কৃতিৰ প্ৰতি প্ৰগাঢ় অনুৰাগ ৰাখিয়েই বিশ্ব নাগৰিক হোৱাৰ প্ৰয়াস কৰা উচিত!
সুধাকণ্ঠৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী অস্ত্ৰ আছিল তেওঁৰ গণ সংযোগ। ইয়াৰ মাধ্যমেৰে তেওঁ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ লোকৰ অন্তৰত প্ৰৱেশ কৰিছিল আৰু অন্তৰ জয় কৰিছিল। সেয়ে, তেওঁ গণ শিল্পী। তেওঁ যেনেকৈ বঞ্চিত, নিপীড়িত জনৰ মনৰ কথা সাৱলীল ৰূপত গানৰ মাজেৰে প্ৰকাশ কৰিছিল, তেনেকৈ বৌদ্ধিক চিন্তা-চেতনাকো গানৰ মাজেৰে তুলি ধৰিছিল। সমাজৰ এনে কোনো স্তৰৰ ব্যক্তি নাই যাৰ মনৰ দিগন্তত শিল্পীগৰাকীয়ে বিচৰণ কৰা নাই।
আৰু জীৱনমুখী গান? ভাৰতীয় আধুনিক সংগীতত জীৱনমুখী গানৰ স্ৰষ্টা আছিল সুধাকণ্ঠ ভূপেন হাজৰিকা। জীৱনক ভালপোৱা, গ্ৰাম্য সমাজৰ নিখুঁত চিত্ৰকাৰ, সুখ-দুখৰ অনুভুতি, অন্তৰাত্মাৰ ব্যথা-আনন্দ আৰু প্ৰকৃতিৰ নিৰ্ভাৰ সৌন্দৰ্যৰ সুৰীয়া অভিব্যক্তি-এই সকলোৰেই মূৰ্তমান সুধাকণ্ঠৰ স্মৃতি। লোক সংগীতৰ আধাৰত সৃষ্টি কৰা তেওঁৰ গীতসমূহে এটা চিৰন্তন আবেদন লাভ কৰিছে। অসমীয়া সংগীতত তেওঁৰ এই অতুলনীয় ধাৰাটোৰ ব্যাপক চৰ্চা হোৱাটো অত্যন্ত আদৰণীয় হ’ব।
আজি এই মহান শিল্পীগৰাকীৰ স্মৃতি দিৱসত তেওঁৰ সৃষ্টিৰ সোঁৱৰণেৰে তেওঁৰ গানৰ ‘হাজাৰ শ্ৰোতা’ৰ মন উদ্বেলিত কৰি প্ৰাণ পাই উঠিছে। যুগ যুগ ধৰি যাযাবৰী শিল্পীগৰাকীৰ অননুকৰণীয় সংগীতে প্ৰতিজন অসমীয়াৰ লগতে বিশ্বৰ অজস্ৰ অনুৰাগীৰ হৃদয়ত লহৰ তুলিব তাত কোনো সন্দেহ নাই।
