কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনীআদালত অৱমাননাৰ এক গোচৰৰ শুনানিক লৈ বুধবাৰে উচ্চতম ন্যায়ালয়ত এক অস্বাভাৱিক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হয়। আৱেদনকাৰী পক্ষক সম্পূৰ্ণ অন্ধকাৰত ৰাখি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ এগৰাকী আইন বিষয়াই গোচৰটো বিশেষ বিচাৰপীঠত তালিকাভুক্ত কৰিবলৈ পোনপটীয়াকৈ মুখ্য ন্যায়াধীশক অনুৰোধ জনোৱাৰ তথ্য পঞ্জীয়কৰ জৰিয়তে পোহৰলৈ আহে। ন্যায়াধীশ মনোজ মিশ্ৰ আৰু ন্যায়াধীশ উজ্জ্বল ভূঞাৰ বিচাৰপীঠক পঞ্জীয়ক কাৰ্যালয়ে অৱগত কৰে যে মঙলবাৰে গোচৰটো ভুলৱশতঃ তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল আৰু এতিয়া মুখ্য ন্যায়াধীশৰ নিৰ্দেশক্ৰমে ইয়াক বিশেষ বিচাৰপীঠলৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছে।
ইয়াৰ পূৰ্বে ২৯ ছেপ্টেম্বৰত ন্যায়াধীশ উজ্জ্বল ভূঞা আৰু ন্যায়াধীশ অতুল চান্দুৰকাৰৰ বিচাৰপীঠত এই গোচৰটো তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। সেইদিনা দিনৰ ২ বজাত গোচৰটোৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰিবলৈ ন্যায়িক নিৰ্দেশ থকাৰ পাছতো শুনানিৰ ঠিক পূৰ্বেই ইয়াক হঠাতে তালিকাৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল। কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনীলৈ ৪৬ গৰাকী ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱাৰ (আইপিএছ) বিষয়াক প্ৰেৰণ কৰাৰ বিষয়টোক লৈ ৰুজু হোৱা এই অৱমাননা গোচৰটো কিয় তালিকাৰ পৰা আঁতৰোৱা হ’ল, সেই সন্দৰ্ভত ন্যায়াধীশ ভূঞাৰ নেতৃত্বাধীন বিচাৰপীঠে পঞ্জীয়কৰ পৰা স্পষ্টীকৰণ বিচাৰিছিল। বুধবাৰে ন্যায়াধীশ মিশ্ৰৰ নেতৃত্বাধীন বিচাৰপীঠে গোচৰটো গ্ৰহণ কৰাৰ সময়ত অতিৰিক্ত চলিচিটৰ জেনেৰেল ঐশ্বৰ্য ভাটীয়ে স্বীকাৰ কৰে যে তেওঁ মুখ্য ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিষয়টো উত্থাপন কৰিছিল। বিচাৰপীঠে লগে লগে কয় যে এই সন্দৰ্ভত ভাটীয়ে অৱমাননা আৱেদন দাখিল কৰা আনটো পক্ষক আগতিয়াকৈ অৱগত কৰা উচিত আছিল, যাৰ পাছত অতিৰিক্ত চলিচিটৰ জেনেৰেলগৰাকীয়ে নিজৰ ভুল স্বীকাৰ কৰি বিচাৰপীঠৰ ওচৰত ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰে।
আৱেদনকাৰী পক্ষৰ হৈ আদালতত উপস্থিত থকা জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা শ্যাম দিৱানে চৰকাৰী পক্ষৰ এই একপক্ষীয় পদক্ষেপক লৈ তীব্ৰ আপত্তি দৰ্শায়। তেওঁ প্ৰশ্ন কৰে যে বিৰোধী পক্ষক অৱগত নকৰাকৈ চৰকাৰে কেনেকৈ একপক্ষীয়ভাৱে মুখ্য ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিষয়টো উত্থাপন কৰিব পাৰে, কিয়নো ই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ বিশ্বাসযোগ্যতাৰ প্ৰশ্ন জড়িত কৰিছে। দিৱানে কয় যে তেওঁলোক শুনানিৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকাৰ সময়তে হঠাতে গোচৰটো তালিকাৰ পৰা আঁতৰাই পেলোৱাত তেওঁলোক আচৰিত হৈ পৰিছিল। বিচাৰপীঠেও এই কথাত সন্মতি প্ৰকাশ কৰি কয় যে আনটো পক্ষই সঁচাকৈয়ে আচৰিত অনুভৱ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকক এই বিষয়ে আগতিয়াকৈ অৱগত কৰাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল। আন এগৰাকী জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা গুৰু কৃষ্ণকুমাৰেও অতিৰিক্ত চলিচিটৰ জেনেৰেলৰ যুক্তিক খণ্ডন কৰি এনে ধৰণৰ কোনো প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে অৱগত নোহোৱাৰ কথা প্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত চলিচিটৰ জেনেৰেল তুষাৰ মেহতেও বিচাৰপীঠৰ ওচৰত ক্ষমা বিচাৰে আৰু আইনী বৈধতা প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা মূল গোচৰটোৰ সৈতেই এই অৱমাননা গোচৰটোৰো শুনানি গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায়।
কেন্দ্ৰীয় গৃহ সচিব গোবিন্দ মোহনৰ বিৰুদ্ধে এই আদালত অৱমাননাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰা হৈছে। ২০২৩ চনৰ ২৩ মে’ত সঞ্জয় প্ৰকাশ আৰু অন্যান্য বনাম ভাৰত চৰকাৰ গোচৰত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে দিয়া ৰায় উলংঘা কৰাৰ অভিযোগত এই আৱেদন দাখিল কৰা হৈছিল। উক্ত ৰায়দানত কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনীত জ্যেষ্ঠ প্ৰশাসনিক পৰ্যায়লৈকে আইপিএছ বিষয়াৰ প্ৰতিনিযুক্তি ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। তাৰ পাছতো ৫টা কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনীলৈ ৪৬ গৰাকী আইপিএছ বিষয়াক কিয় প্ৰেৰণ কৰা হ’ল, সেই সন্দৰ্ভত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰণালয়ৰ পৰা পূৰ্বেই স্পষ্টীকৰণ বিচাৰিছিল। যোৱা ২ ছেপ্টেম্বৰত ন্যায়ালয়ে গৃহ সচিবক এই প্ৰতিনিযুক্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া ব্যাখ্যা কৰিবলৈ আৰু ২০২৩ চনৰ নিৰ্দেশ পালনৰ দিশত কি পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে তাৰ সবিশেষ তথ্য দাখিল কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল।
বৰ্তমানৰ এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনী আইন, ২০২৬ ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত অতিশয় তাৎপৰ্যপূৰ্ণ হিচাপে বিবেচিত হৈছে। উক্ত আইনখনৰ জৰিয়তে পৰিদৰ্শক প্ৰধান পদৰ ৫০ শতাংশ আৰু অতিৰিক্ত সঞ্চালক প্ৰধান পদৰ ন্যূনতম ৬৭ শতাংশ পদ আইপিএছ বিষয়াৰ প্ৰতিনিযুক্তিৰ জৰিয়তে পূৰণ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। লগতে বিশেষ সঞ্চালক প্ৰধান আৰু সঞ্চালক প্ৰধানৰ পদো প্ৰতিনিযুক্তিৰ জৰিয়তে পূৰণ কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। এই ২০২৬ চনৰ আইনখনৰ বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই দাখিল কৰা আন এখন আৱেদনৰ ভিত্তিতো উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কেন্দ্ৰলৈ জাননী জাৰি কৰিছে। পৰৱৰ্তী সময়ত অহা ১৫ অক্টোবৰত মূল আইনী প্ৰত্যাহ্বানৰ গোচৰটোৰ লগতে অৱমাননা গোচৰটোৰো শুনানি গ্ৰহণ কৰিব বুলি উচ্চতম ন্যায়ালয়ে নিৰ্ধাৰণ কৰিছে।
