দেশৰ কেইখনমান ৰাজ্যত মহিলা ভ্ৰুণ হত্যা আৰু শিশু কন্যা হত্যাৰ ফলত লিংগ অনুপাত হ্ৰাস পোৱাক লৈ গভীৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ একমাত্ৰ মহিলা ন্যায়াধীশ বি.ভি. নাগাৰত্নাই। তেওঁ স্পষ্টভাৱে কয় যে কন্যা সন্তানসকল কেবল জীয়াই থকাই নহয়, তেওঁলোকৰ বিকাসো নিশ্চিত কৰিব লাগিব।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ জুভেনাইল জাষ্টিছ কমিটি আৰু ইউনিচেফ ইণ্ডিয়াৰ যৌথ উদ্যোগত আয়োজিত “কন্যা সন্তানৰ সুৰক্ষা: ভাৰতত তাৰ বাবে এক নিৰাপদ আৰু সহায়ক পৰিৱেশ” শীৰ্ষক ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনা চক্ৰত তেওঁ এইদৰে কয়।
এই অনুষ্ঠানত ন্যায়াধীশ নাগৰত্নৰ সৈতে ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ বি.আৰ. গাভাই আৰু কেন্দ্ৰীয় মহিলা আৰু শিশু উন্নয়ন মন্ত্ৰী অন্নপূৰ্ণা দেৱীও উপস্থিত থাকে। জুভেনাইল জাষ্টিচ কমিটীৰ সদস্য ন্যায়াধীশ জে.বি.পাৰ্দিৱালাকে ধৰি উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ অন্যান্য ন্যায়াধীশসকলো উপস্থিত থাকে।
ন্যায়াধীশ নাগাৰত্নাই জোৰ দি কয় যে ভাৰতৰ এগৰাকী কন্যা শিশুক তেতিয়াহে প্ৰকৃততে সম নাগৰিক বুলি গণ্য কৰিব পৰা যাব যেতিয়া তেওঁ তেওঁৰ পুৰুষ সমকক্ষৰ দৰে যিকোনো কাম সাধনৰ সপোন দেখিব পাৰে আৰু লিংগ বৈষম্যৰ বাধা নোহোৱাকৈ সম সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে।
তেওঁৰ ভাষাত “অৰ্থাৎ এই দেশত জন্ম লোৱা ল’ৰা শিশুৰ দৰেই তেওঁৰ জন্মৰ অধিকাৰ, উপযুক্ত পুষ্টি, যত্ন, শিক্ষা, নিৰাপদ পৰিৱেশ আৰু নিজৰ পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ সুযোগ থাকিব লাগিব। তেওঁ কেৱল জীয়াই থকাই নহয়, সক্ৰিয়ভাৱে বিকশিতও হ’ব লাগিব।”
প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি তেওঁ কয় যে ভাৰতৰ কন্যা সন্তানৰ বাবে প্ৰথম বাধা হ’ল তেওঁৰ জন্মৰ অধিকাৰ। বৰ দুৰ্ভাগ্যজনক যে আজিও বহু পৰিয়ালে ল’ৰাৰ সলনি ছোৱালী জন্ম হোৱা বুলি শুনি হতাশ হৈ পৰে।
তেওঁ লগতে কয়, “ভাৰতত শিশুৰ লিংগ অনুপাত (০-৬ বছৰ) সামান্য উন্নত হৈছে। ২০১১ চনৰ লোকপিয়লত প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালী আৰু ল’ৰাৰ অনুপাত ৯১৪ গৰাকীৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিয়াল স্বাস্থ্য সমীক্ষা-৫ত ৯২৯ জনলৈ বৃদ্ধি পাইছে। শেহতীয়াকৈ কিছুমান ৰাজ্যত মহিলা ভ্ৰুণ হত্যা বা কন্যা শিশু হত্যাৰ বাবে লিংগ অনুপাত হ্ৰাস হোৱাৰ আতংকজনক বাতৰি আহিছে।” অৱশ্যে তেওঁ উল্লেখ কৰে যে বহু ৰাজ্যত এই অনুপাতৰ উন্নতি হৈছে।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ জুভেনাইল জাষ্টিছ কমিটিৰ অধ্যক্ষ হিচাপে ন্যায়াধীশ নাগাৰত্নাই পুষ্টিৰ যত্নৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে উপযুক্ত পুষ্টি অবিহনে কন্যা সন্তানৰ স্বাস্থ্য উন্নত কৰাৰ সকলো প্ৰচেষ্টা বিফল হ’ব পাৰে।
তেওঁৰ ভাষাত, “বহুক্ষেত্ৰত দেখা যায় যে ল’ৰাতকৈ ছোৱালীক ইচ্ছাকৃতভাৱে কম বা নিম্নমানৰ খাদ্য দিয়া হয়। মধ্যাহ্ন ভোজন, ‘এনেমিয়া মুক্ত ভাৰত’ৰ দৰে আঁচনিয়ে পুষ্টি নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিলেও কন্যা শিশুৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ ওপৰত শৈশৱৰ অপুষ্টিৰ ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱৰ ওপৰত অধিক প্ৰচাৰৰ প্ৰয়োজন।”
বাল্য বিবাহ সন্দৰ্ভত তেওঁ কয় যে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিয়াল স্বাস্থ্য সমীক্ষা অনুসৰি দেশত বাল্যবিবাহৰ হাৰ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পাইছে, যিটো ইতিবাচক বিকাশ। যোৱা পোন্ধৰ বছৰত চৰকাৰী নীতি আৰু সামাজিক অভিযানৰ বাবে ভাৰতত বাল্যবিবাহৰ হাৰ প্ৰায় আধালৈ হ্ৰাস পাইছে।
তেওঁৰ মতে, “বাল্য বিবাহ প্ৰতিৰোধ আইন, ২০০৬ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিশু অধিকাৰ চনদৰ সৈতে সংগতি ৰাখি কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰে ইউনিচেফৰ সহযোগত কেইবাটাও পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে। এই মুহূৰ্তত আটাইতকৈ জৰুৰী কথাটো হ’ল আঞ্চলিক বাস্তৱতাক মনত ৰাখি এক সামগ্ৰিক সমাধান প্ৰস্তুত কৰা, যাতে গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপসমূহ আটাইতকৈ ফলপ্ৰসূ হয়।”
কন্যা শিশু শিক্ষাৰ বিষয় সন্দৰ্ভত ন্যায়াধীশ নাগাৰত্নাই কয় যে কেৱল ছোৱালীৰ সৱলীকৰণৰ বাবেই নহয়, দেশৰ সমৃদ্ধিৰ বাবেও গুণগত শিক্ষা অপৰিহাৰ্য। তেওঁৰ ভাষাত, “ভাৰতে যদি বিশ্ব শক্তি হোৱাৰ সপোন দেখে, তেন্তে আজিৰ কন্যাশিশুবোৰক ভৱিষ্যতৰ নাৰী হিচাপে গঢ়ি তুলিব লাগিব, যিয়ে দেশৰ পথ নিৰ্ধাৰণ কৰিব।”
তেওঁ লগতে কয় যে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিয়াল স্বাস্থ্য সমীক্ষা অনুসৰি ১৫-১৭ বছৰ বয়সৰ ছোৱালীৰ স্কুলীয়া শিক্ষাৰ হাৰ যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে, যিটো অতি আশাব্যঞ্জক। তেওঁৰ ভাষাত “মাধ্যমিক পৰ্যায়ৰ পিছতো উচ্চ শিক্ষাৰ ড্ৰপআউটৰ হাৰ এতিয়াও বহুত বেছি। ছোৱালীয়ে কিয় স্কুল এৰি দিয়ে? এজন ল’ৰাৰ সপোন পূৰণ কৰিবলৈ ছোৱালী এজনীয়ে প্ৰায়ে পঢ়া-শুনা সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিত্যাগ কৰিবলগীয়া হয় বা যিবোৰ বিষয়ত আগ্ৰহী নহয় সেইবোৰ বিষয় অধ্যয়ন কৰিবলগীয়া হয়। এই ক্ষতিকাৰক কাৰকবোৰ চিনাক্ত কৰি সম্বোধন কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। শিক্ষা সকলো ধৰণৰ কুসংস্কাৰ, পক্ষপাতিত্ব আৰু মতাদৰ্শৰ পৰা মুক্ত হ’ব লাগে, যিয়ে এজন ব্যক্তিক সমাজৰ আদৰ্শ নাগৰিক কৰি তুলিব।”
ন্যায়াধীশ নাগাৰত্নাই আদালত আৰু থানাত ট্ৰমা-অৱগত আৰু শিশু-বান্ধৱ পদ্ধতিৰ প্ৰসাৰৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁ জনোৱা মতে, ২০১৮ চনৰ পৰা ২০২২ চনৰ ভিতৰত বৃহৎ সংখ্যক অভিযোগনামা দাখিল হোৱাৰ পিছতো মানৱ সৰবৰাহৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা লোকসকলৰ মাত্ৰ ৪.৮ শতাংশইহে দোষী সাব্যস্ত হৈছে।
