ফেচবুক, ইনষ্টাগ্ৰাম বা স্নেপচাটৰ দৰে ছ’চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত বৰ্তমান অতি সহজেই একাউণ্ট খুলিব পাৰে শিশুসকলে। কিন্তু ভাৰতীয় আইন অনুসৰি এইটো কিমান দূৰ যুক্তিসংগত, সেই লৈ এতিয়া প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে। ১৮ বছৰৰ তলৰ শিশুৱে কোনো ডিজিটেল চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিব পাৰেনে নোৱাৰে, সেই সন্দৰ্ভত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ এক কঠোৰ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছে দেশৰ সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে স্পষ্ট কৰি দিছে যে ১৮ বছৰৰ তলৰ নাবালক কোনো আইনী চুক্তিত আৱদ্ধ হ’ব নোৱাৰে। সেয়েহে ছ’চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মত একাউণ্ট খোলাৰ আইনী চৰ্তাৱলী মানি লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো ১৮ বছৰৰ তলৰ শিশুৰ বাবে বিধিবদ্ধ আইনী নিয়মৰ আওতালৈ আনিব পৰা যাব নে নাই, সেই বিষয়ে পৰীক্ষা কৰি চাবলৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে।
জাচট ৰাইটচ ফৰ চিলড্ৰেন এলায়েন্স নামৰ এটি বেচৰকাৰী সংস্থাই দাখিল কৰা এখন ৰাজহুৱা স্বাৰ্থজড়িত আৱেদনৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰি ন্যায়াধীশ সূৰ্য কান্ত আৰু ন্যায়াধীশ জয়মাল্য বাগচীৰ বিচাৰপীঠে এই নিৰ্দেশ দিয়ে। সংস্থাটোৰ হৈ আদালতত যুক্তি দৰ্শাই জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা এইচ এছ ফুলকাই আবেদন জনাইছিল যে ১৮ বছৰৰ তলৰ শিশুৱে যাতে অভিভাৱক বা বয়সীয়াল লোকৰ সহায় অবিহনে নিজৰ ইচ্ছামতে স্বাধীনভাৱে ছ’চিয়েল মিডিয়াত একাউণ্ট খুলিব আৰু ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰে, তাৰ বাবে কঠোৰ আইনী সুৰক্ষা আৰু প্ৰয়োজনীয় ডিজিটেল ফায়াৰৱাল গঢ়ি তুলিব লাগে। শুনানিৰ সময়ত ন্যায়াধীশ জয়মাল্য বাগচীয়ে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ অধিবক্তা অৰ্থাৎ ছলিচিটৰ জেনেৰেল তুষাৰ মেহতাক উদ্দেশ্যি কয় যে যিকোনো ছ’চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মত একাউণ্ট খুলিবলৈ হ’লে ব্যৱহাৰৰ চৰ্তাৱলী মানি ল’ব লাগে, যিটো মূলতঃ এখন আইনী চুক্তিৰ বাহিৰে আন একো নহয়। চৰকাৰে এই বিষয়টো গভীৰভাৱে পৰীক্ষা কৰি চোৱা উচিত বুলি তেওঁ মন্তব্য কৰে।
১৮৭২ চনৰ ভাৰতীয় চুক্তি আইনৰ প্ৰসংগ উল্লেখ কৰি ন্যায়াধীশ বাগচীয়ে লগতে কয় যে এই আইনৰ ১১ নম্বৰ ধাৰা অনুসৰি কোনো ১২ বা ১৫ বছৰীয়া নাবালক বা অপ্ৰাপ্তবয়স্ক ব্যক্তিয়ে আইনী চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিব নোৱাৰে। নাবালকৰ সৈতে কৰা এনে ধৰণৰ যিকোনো চুক্তি প্ৰথমৰে পৰাই সম্পূৰ্ণ বেআইনী আৰু বাতিল বুলি গণ্য কৰা হয়। তেনেস্থলত এজন নাবালকে অকলে কেনেকৈ ছ’চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মৰ সৈতে এনে চুক্তিত আৱদ্ধ হ’ব পাৰে, সেই লৈ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। ন্যায়ালয়ৰ এই কঠোৰ পৰ্যবেক্ষণৰ উত্তৰত ছলিচিটৰ জেনেৰেল তুষাৰ মেহতাই ন্যায়ালয়ৰ সৈতে পূৰ্ণ সন্মতি প্ৰকাশ কৰি কয় যে নিশ্চিতভাৱে ই এক বেআইনী চুক্তি আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে এই সন্দৰ্ভত প্ৰয়োজনীয় পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব। ন্যায়াধীশ বাগচীয়ে লগতে কয় যে এই বয়সৰ সীমাৱদ্ধতা কেৱল এক সাধাৰণ নিৰ্দেশিকা হৈ থকা উচিত নহয়, বৰঞ্চ ইয়াক এক বাধ্যতামূলক আইনী ৰূপ দিব পৰা যাব নে নাই সেয়া চৰকাৰে অগ্ৰাধিকাৰ ভিত্তিত বিবেচনা কৰিব লাগে।
এই ৰাজহুৱা স্বাৰ্থজড়িত আৱেদনখনত শিশুসকল বৰ্তমান অনলাইন জগতত কেনেধৰণৰ চৰম বিপদৰ সন্মুখীন হৈছে, তাৰো ভয়াবহ তথ্য দাঙি ধৰা হৈছে। উপযুক্ত নিৰীক্ষণৰ অভাৱত শিশুসকলে ছ’চিয়েল মিডিয়াত অনলাইন গ্ৰুমিং, যৌন ব্লেকমেইলিং, চাইবাৰ বুলিং, মানসিক আৰু শাৰীৰিক নিৰ্যাতন তথা নিজৰ ব্যক্তিগত তথ্যৰ অপব্যৱহাৰ আদিৰ দৰে ডিজিটেল অপৰাধৰ বলি হৈছে বুলি আৱেদনখনত উল্লেখ কৰা হৈছে। বৰ্তমান ফেচবুক বা স্নেপচাটৰ দৰে প্লেটফৰ্মসমূহত ১৩ বছৰ বা তাতকৈ অধিক বয়সৰ যিকোনো শিশুৱেই কেৱল এটা জন্ম তাৰিখ প্ৰদান কৰি অতি সহজেই একাউণ্ট খুলিব পাৰে, যিটো ভাৰতীয় আইনৰ সম্পূৰ্ণ পৰিপন্থী। অৱশ্যে, এই আৱেদনত শিশুসকলৰ ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাৰ কথা কোৱা হোৱা নাই। বৰঞ্চ শিশুসকলৰ সুৰক্ষাৰ বাবে এক শক্তিশালী ডিজিটেল নিৰাপত্তা বলয় গঢ়ি তোলাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰধান দাবী দুটা হৈছে, ১৮ বছৰৰ তলৰ যিকোনো নাবালকে ছ’চিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ তেওঁলোকৰ পিতৃ-মাতৃ বা আইনী অভিভাৱকৰ স্পষ্ট সন্মতি বাধ্যতামূলক কৰা আৰু শিশুসকলে যাতে অভিভাৱকৰ সন্মতি অবিহনে অকলে একাউণ্ট খুলিব নোৱাৰে, তাৰ বাবে প্লেটফৰ্মসমূহত স্বয়ংক্ৰিয় কাৰিকৰী ফায়াৰৱাল স্থাপন কৰা। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এই স্পষ্ট বাৰ্তাৰ পিছত এতিয়া কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ১৮ বছৰ বয়সৰ এই নিয়মটোক কেনেদৰে আইনী বাধ্যবাধকতালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে, সেয়া লক্ষণীয় হ’ব।
